Azərbaycan məhkəməsi qondarma cinayət işi və saxta ittihamlarla Laçın dəhlizinin qanunsuz buraxılış məntəqəsindən qaçırılan Vaqif Xaçatryanı 15 il müddətinə azadlıqdan məhrum edib.
Xaçatryan ilk 5 ilini həbsdə, qalan ilini isə ciddi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində keçirəcək.
Azərbaycanın baş prokurorluğu ona qarşı 2013-cü ildə ittiham irəli sürüldüyü və barəsində həbs qətimkan tədbiri seçildiyi, həmin il beynəlxalq axtarış elan edildiyini açıqlayıb.
Bakı Vaqif Xaçatryanı “azərbaycanlıların soyqırımı, deportasiyası”nda ittiham edir.
Oğurlanan gün 68 yaşlı Xaçatryanı müalicə üçün Qırmızı Xaç avtomobilində Yerevana aparırdılar. Azərbaycanda keçirilən prosesdə son söz hüququ ilə o, ittihamı qəbul etmədiyini, ona aid edilən hadisələrdə iştirak etmədiyini və xəstə şəxs olduğunu, ürəyində cərrahiyyə əməliyyatı ilə bağlı problem olduğunu bildirib.
Ermənistan dəfələrlə Vaqif Xaçatryana qarşı məhkəmə prosesinin beynəlxalq hüquq normalarına zidd aparıldığını bəyan edib. Xüsusi statuslu Qırmızı Xaç avtomobilindən xəstə adam qaçırılıb və ona qarşı saxta ittihamlar irəli sürülüb.
Bu, ilk növbədə, Qırmızı Xaç cəmiyyətinin reputasiyasına zərbə idi və ona görə də həmin təşkilatın səsi daha çox eşidilməli idi”- deyə “Helsinki Assambleyasının” rəhbəri, hüquq müdafiəçisi Nina Karapetyants qeyd edir.
O, güman edir ki, erməni tərəfi artıq Vaqif Xaçatryanın işi üzrə beynəlxalq məhkəməyə müraciət etmiş olmalıdır. Artıq hökmün dərcindən sonra Vaqif Xaçatryanı Ermənistana qaytarmağın mümkün olduğunu söyləmək olarsa, sonrakı addımlar daha praktik və “səs-küylü” olmalıdır.
“Müxtəlif beynəlxalq platformalarda çıxış etməklə yanaşı, təbii ki, beynəlxalq mexanizmlər həyata keçirilməlidir, o cümlədən müxtəlif ölkələrin nümayəndəlikləri ilə görüşlər, söhbətlər, müzakirələr aparılmalı, onlardan nəinki Vaqif Xaçatryanın, bütün soyca ermənilərin köçürülməsi üçün bütün tədbirlər görülməlidir.
Orada oğurlanmış yüksək vəzifəli şəxslər olub-olmamasından asılı olmayaraq 90-cı illərdən sonra, 44 günlük müharibə zamanı, ondan sonra və ya axırda peyda olublar.
Bundan bir saat əvvəl hamının geri qayıtması təmin edilməlidir, çünki heç kimə, o cümlədən beynəlxalq qurumlara sirr deyil ki, Azərbaycanda necə bir avtoritar rejim var və onların soyca azərbaycanlı sayılan öz ölkəsinin vətəndaşları ilə necə davranırlar, onlara necə münasibət bəslədiklərini bilirik.
O ki, qaldı ermənilərə qarşı 30 il nifrətçilik toxumu mayalandıqdan sonra Azərbaycan həbsxanasında ermənilər hansı vəziyyətdə ola bilər?
Hüquq müdafiəçisinin fikrincə, Vaqif Xaçatryanın işi Artsax xalqının azərbaycanlılarla yaşamasının mümkünsüzlüyünə ən əyani,ən yaxşı sübutdur.
Ermənistan İstintaq Komitəsinin məlumatına görə, Artsaxdan Ermənistana miqrasiya zamanı 16 nəfərin qanunsuz həbsi faktı olub, Azərbaycan isə bu yaxınlarda 10-cu faktı təsdiqləyib. Komitənin sədri Argişti Kyaramyan mötərizələri açmağa tələsmir. İstintaq hələ də davam etməkdədir.
“Yüksək rütbəli olmayan məmurlar da var ki, onlar tutulub və bu şəxslərin saxlanması təsdiqlənib. Biz yüksək və aşağı səviyyəli məmurların saxlanması, işgəncələr və insanlıq əleyhinə cinayətlərlə bağlı istənilən məsələ ilə intensiv məşğul oluruq”.
Bu arada Bakıda saxlanılan ermənilərin həyatına, xüsusən də Artsaxın keçmiş liderlərinin həyatına təhlükələr barədə xəbərlər müntəzəm olaraq yayılır.
Artsax Müdafiə Ordusunun komandiri Levon Mnatsakanyanla bağlı məlumatlar xüsusilə narahatedicidir. Ermənistanın hüquq müdafiəçisi Anahit Manasyan vəziyyəti aydınlaşdırmağa çalışdığını deyir:
“Levon Mnatsakanyanla bağlı mən bir neçə dəfə konkret, fərdiləşdirilmiş xahişnamə və ərizələr göndərmişəm”.
Ermənistanın ombudsmanı aydınlaşdırır ki, bu məsələ onun birbaşa mandatına daxil deyil, lakin o, məsələyə biganə qala bilməz.
Bakı həbsxanasında Levon Mnatsakanyanla nə baş verib, şayiələr doğrudur, ya yox? Manasyan sualın cavabını bilir, amma onu dərc etməmək üçün səbəbləri var.
“Mən vaxtilə insan hüquqlarının pozulması ilə bağlı aydın fikirlərimi, konkret qeydlərimi, mümkün qeydlərimi beynəlxalq ifaçılara göndərmişəm elə indi də.
Amma məlumatlar çıxandan sonra da dərhal aidiyyatı qurumlara, beynəlxalq ifaçılara müraciət etdim, onlar insan hüquqlarını müdafiə etmək səlahiyyəti olan təşkilatlardır.
Düzünü deməliyəm ki, mənə rəy bildirərək göndərdikləri məlumatı məsləhətçi kimi qiymətləndiriblər və hazırda dərc edə bilmirəm.
İndi bu barədə danışsam, prinsipləri pozmuş olaram, həm mənim fəaliyyətim, həm də bu təşkilatların fəaliyyəti ilə bağlı müxtəlif etimad və iş məsələləri burada ortaya çıxacaq.
Amma məlumat çıxandan sonra da mən dərhal aidiyyatı orqanlara, beynəlxalq qurumlara müraciət etdim, bunlar insan hüquqlarını qorumaq səlahiyyəti olan təşkilatlardır.
Düzünü desəm, onlar rəylərlə birlikdə mənə göndərdikləri məlumatları tövsiyə kimi qiymətləndirdilər və mən onu hazırda dərc edə bilmirəm.
İndi bu haqda danışsam, həm öz fəaliyyətimin, həm də bu qurumların fəaliyyətinin prinsiplərini pozmuş olaram və burada müxtəlif inam, iş məsələləri yaranar.
Buna görə də üzr istəyirəm, lakin bu baxımdan məlumatın qeyri-əsas daşıyıcısı və məsləhət əsasında ötürüldüyü daşıyıcı kimi mən onu dərc edə bilmərəm”.
Hüquq müdafiəçisi Nina Karapetyants əmindir ki, dövlət səviyyəsində Artsaxın yüksək rütbəli məmurları və Bakıda əsir götürülən digər ermənilər haqqında kifayət qədər deyilmir, baxmayaraq ki, o, hüquqi sahədə əməli addımların atıldığını etiraf edir.
“Mənim bildiyimə görə, oğurluq, qanunsuz həbs və ya həbslə bağlı beynəlxalq məhkəmələrə müraciətlər artıq verilib, onlar Ermənistan Respublikası tərəfindən verilib, çox güman ki, onlara yalnız erməni soyadlı şəxslərin imzası olan sənədlər və ifadələr lazımdır.
Başqa bir məsələdir ki, bu ifadələr uyğun standartlar sayıla bilməz, çünki əsirlikdə olan şəxs hər şeyi deyə bilər.
Parlamentdə (KP) fraksiyasının üzvü Arpi Davoyan beynəlxalq məhkəməyə göndərilmiş işlərə baxılmasının gedişatını təqdim edir.
“Haçan ki, yenilik olur ER hökumətinin nümayəndələri belə bir bəyanatla çıxış edirlər.Ola bilməz ki, kimsə bilsin, ictimaiyyət də bilməsin, çünki elə olur ki, bu barədə daim bəyanatlar verilir.
Rəsmi deputat ER-nın Azərbaycanın hərbi-siyasi rəhbərliyinə qarşı hansı təqiblərə başladığından tam xəbərsiz olduğunu deyir.
Bu arada Ermənistan Respublikasının İstintaq Komitəsi təsdiqləyib ki, 44 günlük müharibə faktı üzrə cinayət işi çərçivəsində Azərbaycanın hərbi-siyasi rəhbərliyinin və silahlı qüvvələrinin 20 nümayəndəsinə qarşı cinayət təqibi başlanıb. Konkret şəxslərin adları qeyd olunmur.
