Aİ-nin Cənubi Qafqaz üzrə xüsusi nümayəndəsi Toivo Klaar Cənubi Qafqazda kommunikasiyaların bloklanması kontekstində Ermənistan ərazisindən keçəcək istənilən avtomobil yolunun, dəmir yolunun Ermənistan tərəfindən idarə olunmasını tamamilə məntiqli hesab edir.
Brüsseldə “Armenpress”in müxbirinə müsahibəsində Klaar Ermənistan hakimiyyəti tərəfindən təklif olunan “Sülhün kəsişməsi” layihəsinə, eləcə də Artsax ermənilərinin yaşadıqları yerlərə zəmanətli təhlükəsiz qayıtmasına toxunub. Ekspertlər, ümumiyyətlə, qeyd edirlər ki, Aİ və birləşmiş Qərb öz yanaşmalarını yenidən müəyyənləşdirib və indi eyni məntiqdən danışır, bu da Ermənistanın yanaşmaları ilə üst-üstə düşür.
Bizim nöqteyi-nəzərimizdən Ermənistan ərazisindən keçən istənilən avtomobil yolunun, dəmir yolunun Ermənistanın nəzarətində olması tamamilə məntiqlidir, deyə Aİ-nin Cənubi Qafqaz üzrə xüsusi nümayəndəsi Toivo Klaar “Armenpress”ə müsahibəsində vurğulayıb. Onun fikrincə, bu, tamamilə yeganə məntiqi tənzimləmədir.
Aİ-nin xüsusi nümayəndəsi onu da bildirib ki, Azərbaycan Azərbaycan vətəndaşlarının və Ermənistan ərazisindən keçən yüklərin təhlükəsizliyinə təminat almaq istəyir. Bu, tamamilə məntiqli və normaldır, lakin bunun necə ediləcəyi, Klaarın fikrincə, Ermənistan hakimiyyətinin səlahiyyətindədir.
Klaarın vurğulamasını şərh edən politoloq Robert Ğevondyan “Radiolur” qəzetinə müsahibəsində qeyd edib ki, Aİ rəsmiləri son vaxtlar bir ümumi dildə, yəni vahid məntiqlə danışmağa başlayıblar.
Klaarın bu bəyanatları da Ermənistanın maraqları və Ermənistanın indiki mərhələdə gözləntiləri ilə böyük ölçüdə üst-üstə düşən və ilk növbədə Azərbaycanın gözləntilərinə zidd görünən bu məntiqə uyğundur”.
Həmçinin Ermənistan hökumətinin “Sülh kəsişməsi” proqramını şərh edən Aİ-nin xüsusi nümayəndəsi əmin edib ki, ölkələri birləşdirən avtomobil və dəmir yolu əlaqələri ilə bağlı baş nazir Paşinyanın baxışını bölüşürlər, politoloq belə hesab edir.
“Demək olar ki, Ermənistanla Qərbin yanaşmaları, ən azı, əsas vurğu baxımından hazırda eynidir və Klaarın müsahibəsi də bunun daha bir təsdiqidir”.
Bununla belə, bəzi ekspertlər “Sülhün kəsişməsi” layihəsinin regiona sülh gətirə biləcəyinə şübhə ilə yanaşır. Hərbi ekspert, politoloq Mher Hakobyan hesab edir ki, yox, bu, real deyil.
Hakobyan belə qənaətə gəlməyə əsas verən tutarlı səbəblər görür. “Əliyev “Qərbi Azərbaycan” və Syunik haqqında aktiv açıqlamalar verəndə, biz İran liderlərinin “İsrailin qırmızı xətləri keçməsi” haqqında danışdıqları bir dünyada yaşadığımız zaman biz çox güman ki, bu münaqişənin necə nəticələndiyini görəcəyik. Azərbaycana və İrana gələcək. Bu şərtlər altında bu bölgədə sülhdən danışmaq, üzr istəyirəm, bu ya sadəlövhlükdür, ya da qarşı tərəfi çaşdırmaq cəhdidir”.
Aİ nöqteyi-nəzərindən, ilk növbədə, onların geri qayıtmaq hüququnun təmin olunması vacibdir. Onların geri qayıtmaq istəməsi üçün kifayət qədər təhlükəsizlik hissi təmin edən şərait yaradılmalıdır. Politoloq Robert Ğevondyan qeyd edir ki, bu məsələdə də birləşmiş Qərbin yanaşması eyniləşib, əvvəllər bu məsələdə fərqli yanaşmalar müşahidə olunurdu.
“Görünür, Qərb öz yanaşmalarını düzəldib və eyni şeyi müəyyən edib və deyir ki, onun da əsas oxu insanların geri qayıtmaq hüququdur. ER üçün çox vacib bir məqam var ki, o, beynəlxalq zəmanət altında olmalıdır. Azərbaycan beynəlxalq ictimaiyyətin nümayəndələrinin regiona daxil olmasına icazə verməyə borcludur ki, bu təminatlar işləsin”.
Politoloq isə bunun reallığa çevrilə biləcəyini düşünmür, onun fikrincə, bu, Qərb platformalarında sülh prosesini başa çatdırmaq üçün Azərbaycana təzyiq vasitəsidir.
