AŞPA-nın qış sessiyasının gündəliyində birbaşa Azərbaycan və ya Ermənistanla bağlı heç bir məsələ yoxdur, lakin sessiyanın əvvəlində almaniyalı nümayəndə Frank Şvabe Azərbaycan nümayəndə heyətinin səlahiyyətlərinin məhdudlaşdırılması məsələsini AŞ PA-nın gündəm bəndinə çevirməyi təklif edib.
AŞPA X-da məlumat verib ki, “Azərbaycanın AŞ PA-da olan nümayəndə heyətinin səlahiyyətlərinə ciddi əsaslarla, öhdəliklərin yerinə yetirilməməsi, habelə əməkdaşlığın olmaması ilə bağlı etiraz edilib.
Assambleya məsələni çərşənbə günü axşam saatlarında müzakirələrdən sonra həll edəcək”.
Avropa Şurası Parlament Assambleyasının səbr kasası niyə doldu? Azərbaycanın AŞ PA-da olan nümayəndə heyətinin üzvləri səsvermədə yox, onlarla bağlı məsələnin müzakirəsində iştirak edə biləcəklər.
Almaniya sosial-demokratı, Sosialistlər, Demokratlar və Yaşıllar fraksiyasının nümayəndəsi Frank Şvabenin təklifində Azərbaycanı cəzalandırmaq istəyinin əsasları var.
Şvabe öz təklifini Azərbaycan hakimiyyətinin yeritdiyi siyasətlə əsaslandırıb ki, bu da “Avropa Şurasının prinsiplərinə ziddir”, rəsmi ifadəyə görə, “öhdəliklərin yerinə yetirilməməsi, habelə əməkdaşlığın olmamasıdır”.
Bakıdan narazılığın bir neçə başqa səbəbləri, o cümlədən Azərbaycanda siyasi məhbusların sayının artması və 100 mindən çox insanın Artsaxdan deportasiyası qeyd edilib.
“Bizim assambleyanın məruzəçilərinə 2023-cü ildə 3 dəfə Laçın dəhlizinə səfər etmək imkanı verilməyib və bu gün Avropa Şurası Azərbaycan prezidentinin seçkilərini izləmək üçün dəvət almır”.
AŞ PA-da Bakının Avropa Şurasını sarsıtmağa və bütün digər təşkilatlara, o cümlədən ATƏT-ə qarşı fəaliyyət göstərməyə çalışdığına da eyham vururlar.
Beynəlxalq ictimaiyyət Azərbaycanda siyasi məhbusların olması barədə mütəmadi olaraq danışır və bir neçə gün əvvəl Gürcüstanın bir sıra qeyri-hökumət təşkilatları Azərbaycanda jurnalistlərin həbsindən narahatlığını ifadə edən bəyanatla çıxış ediblər.
Onlar beynəlxalq ictimaiyyəti bu vəziyyətə reaksiya verməyə çağırıblar. Son aylarda Azərbaycanda müxalifət, araşdırma və Cənubi Qafqaz hadisələrini işıqlandıran ondan çox jurnalist həbs edilib.
Bəyanat müəllifləri son illər Azərbaycanda vətəndaş cəmiyyətinin vəziyyətinin kəskin şəkildə pisləşdiyini, müstəqil jurnalistlərin işinin siyasi təzyiqlər nəticəsində çətinləşdiyini vurğulayırlar. Mətbuat azadlığı indeksinə görə Azərbaycan 180 ölkə arasında 151-ci yerdədir.
Politoloq Armen Hovhannisyanın fikrincə, Avropanın cəza maşını işə başlayıb.
“Bəli, Qərbin diplomatik və siyasi maşını astalıqla hərəkət edir, amma maşın işə başlayıb. “Çarxlar” işə düşən kimi o proses daha da dərinləşəcək.
Hesab edirəm ki, bu ilin sonuna qədər Azərbaycan dövləti olmayacaq. AŞ-da, çünki sanksiyalar artacaq və 20 ildən sonra Rusiyanın etdiklərini edəcək. Deyəcək: siz məni çıxarmaq istəyirsiniz, mən də çıxacağam.
Politoloq bu addımın təkcə siyasi deyil, həm də iqtisadi sahədə Azərbaycan-Avropa Birlyi münasibətlərinə də təsir edəcəyini güman edir.
Xüsusən də Avropanın istilikdən o qədər də asılı olmadığı aylarda Azərbaycanın davranışının yanlış olduğunu başa düşmək üçün hər şeyi edəcəklər”.
Beynəlxalq ictimaiyyət Əliyevin davranışında, bəlkə də Qərb rəsmiləri ilə təmaslarında səhvlər görür. Əliyevin Avropa və ya Amerika nümayəndə heyətlərini qəbul etməkdən imtina etdiyi vaxtlar çox olub.
Sonuncu belə hal bu ay Azərbaycan prezidentinin Yerevandan Bakıya səfər edən ABŞ-ın Qafqaz danışıqları üzrə baş müşaviri, ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədri Lui Bono ilə görüşdən imtina etməsi ilə qeydə alınıb.
AŞPA sanksiyalarının tarixini xatırlasaq, 2014-cü ildən Parlament Assambleyası Rusiyaya qarşı analoji prosedur təqdim edib.
Moskvanın başladığı proseslər sonda Avropa Şurasında dərin böhrana gətirib çıxardı və Rusiyanın 2022-ci ildə həmin təşkilatdan çıxmasına zəmin hazırladı.
Azərbaycana gəlincə, həmin ölkə davamlı olaraq Avropa Şurası və onun qurumlarının tənqidi ilə üzləşir, 2017-ci ildə ölkəyə qarşı xüsusi siyasi cəza proseduruna başlanılıb. Sonra Strasburqun təzyiqi ilə Bakı müxalif siyasətçi İlqar Məmmədovu həbsdən azad etdi.
Lakin 2022-ci ildə artıq AŞ PA-da Azərbaycanın AŞ-dan çıxarılması ilə bağlı eyhamlar var idi.
Yanvarın 24-ü axşam saatlarında AŞ PA-nın Azərbaycana qarşı ilk sanksiyanı həqiqətən tətbiq edib-etməyəcəyi bəlli olacaq və səlahiyyətlərin məhdudlaşdırılmasının nədən ibarət olduğu daha aydınlaşacaq.
Məsələ “Avropa həbsxanasında sistemli işgəncə və qeyri-insani və ya ləyaqəti alçaldan rəftar və cəza” mövzusunda müzakirələr çərçivəsində müzakirə olunacaq.
