Ermənistanın müdafiə naziri parlamentin Müdafiə və Təhlükəsizlik Məsələləri üzrə daimi komissiyasının üç müavini ilə qapalı işgüzar görüş keçirib. Suren Papikyanla görüşdə müxalifət də iştirak edib. Gündəlik və əsas müzakirə mövzuları açıqlanmayıb, lakin görünən odur ki, görüş Tavuş vilayətinin 4 kəndinin Azərbaycana verilməsi ilə bağlı xəbərlər fonunda və Ermənistan Respublikasının Baş nazirinin bu gün verdiyi bəyanatlardan sonra baş tutub.
Daimi komissiya isə aydınlaşdırıb ki, “İclasda ərazi və yerli müdafiə, o cümlədən cəmiyyətin bütün bunlara cəlb olunması ilə bağlı hökumətin təklif etdiyi bir sıra mühüm qanunvericilik layihələri müzakirə edilib”.
Müdafiə naziri Suren Papikian parlamentdə jurnalistlərin suallarını cavablandırmaq istəməyib. Baş nazirin son mətbuat konfransı bunun üçün kifayət etdi. “Bu günlərdə Baş nazir bütün sualları cavablandırdı”.
Azərbaycanın Tavuş rayonundan tələb etdiyi 4 kəndə gəlincə, Baş nazirin çıxışında bəlkə də bir aydınlıq var idi. O, bəzi yolların bərpasına göstəriş verdi, çünki mövcud yolların SSRİ xəritələrinə görə Azərbaycan ərazisinə daxil olan hissələri var.
4 kəndin Azərbaycana verilməsi ilə bağlı suala isə Baş nazir sadəcə əlindəki xəritəni göstərərək dedi ki, sərhədin bu tərəfi bizimdir, o biri tərəfi də onlarındır.
Hazırda adıçəkilən kəndlərin hansı hissəsinin yerləşdiyi bəlli deyil. Müdafiə nazirinin müavini Arman Sarkisyan bununla bağlı sualları cavablandırır:
“Mən şərhə səbəb olacaq nəsə demək istəmirəm. Sizdə elə bir məlumat varmı ki, onlar təhvil veriləcək”.
Konkret olaraq, Tavuş vilayətinin kəndləri ilə bağlı müzakirələr Ermənistan və Azərbaycan Baş nazirlərinin müavinlərinin rəhbərliyi altında sərhədlərin demarkasiyası məsələləri üzrə komissiyaların son iclasından sonra başlayıb.
Oxşar məlumatı Azərbaycan baş nazirinin müavininin iş heyəti yayıb. Nazir və nazir müavinləri ilə qapalı görüşdən sonra parlamentin müdafiə və təhlükəsizlik məsələləri daimi komissiyasının üzvləri, general-leytenant Gurgen Melkonyan mötərizələri açıb.
Çox tələsirsiz. Deyək ki, yuxarı Voskepar. Elədir ki, bizim ərazidən başqa əraziyə gedən yolun bir hissəsi onların ərazisində qalır.
Eyni şey onların əvvəlki ərazisindən keçən Tiqranaşen hissəsində də belədir. İndi onların ərazisində yerləşən Artsvashen var. İndi, deyək ki, Artsvaşeni nə ilə əvəz etmək, hansı ərazi ilə əvəz etmək barədə müzakirələr aparılmalıdır?
Hazırda müzakirələr gedir, siz tələləm-tələsik deyəcəkdiniz ki, verdiniz.Müzakirələr bitəcək o zaman sizə deyəcəyik.
Sual – O zaman Baş nazir niyə yolun yenidən qurulmasından danışır?
Cavab – Baş nazirdir, Baş nazir nə istəsə danışacaq.
Parlamentin müxalif deputatlarından Qarnik Danielyanın açıqlamalara görə, Tavuş bölgəsində təhlükə altında olan bölgələrə gedib. Oradan deputat bu ərazilərin Azərbaycan tərəfinə verilməsindən sonra baş verə biləcək təhlükələri və nəticələri təqdim edib.
Deputatın vurğuladığı ilk şey odur ki, Tavuşun 90-cı illərdə formalaşmış müdafiə xətti tamamilə darmadağın ediləcək və düşmən arxa dərinliyində peyda olunacaq.
“Ermənistana daxil olan qaz kəməri də Voskeparın yuxarı hissəsindən keçir və qaz kəməri də Azərbaycanın nəzarətinə keçəcək. Əgər Azərbaycanın tələbləri yerinə yetirilsə, Azərbaycan bölmələri yolun 5 hissəsinə yerləşdiriləcək, orada keçid var, bu yol Yerevan –Tbilisi magistral yoludur, mən o 5 hissədən birində dayanmışam.
Yəni bölmələrin yerləşdiyi təqdirdə dövlətlərarası yol xidməti mümkün olmayacaq. Bu nöqtədə və Tiqranaşen bölgəsində Azərbaycan bölmələrini yerləşdirməklə Ermənistan unikal “anklav”a çevriləcək və onun vasitəsilə Azərbaycan bütün Ermənistan Respublikasını mühasirəyə almağa çalışacaq.
Həmin hissələr Lori bölgəsi və Tequti meşələri ilə həmsərhəddir, ona görə də Lori də sərhəd bölgəsi olacaq, deyən deputat izah edir ki, Azərbaycan qeyd olunan ərazilərdə məskunlaşacağı təqdirdə rabitəçilərə də ehtiyac duyacaq.
Erməni Beynəlxalq və Təhlükəsizlik Problemləri İnstitutununtəssisçisi, Tavuşda anadan olmuş politoloq Styopa Safaryan məsələnin görünməyən, siyasi tərəfinə diqqət çəkir. O, rus sərhədçilərinin Zvartnots hava limanından çıxarılması, Ermənistan ərazisindəki digər Rusiya sərhədçi bazalarını məhv etmək niyyəti və rus sərhədçilərinin gələcəkdə regionda qalmaq istəkləri arasında əlaqə görür.
Bir tərəfdən görünən odur ki, Rusiya sərhədçiləri qeyri-qanuni yerləşdikləri ərazini, heç bir missiya yerinə yetirmədikləri ərazini tərk edə, üstəlik, həmin ərazini ikinci DQ-a, Laçın dəhlizinə çevirə bilərlər.
Rusiyanın məsuliyyət zonası və bunun erməni tərəfi üçün bütün faciəvi nəticələri ilə bitə bilər.
Ən gülməlisi isə odur ki, Baqanis-Ayrım sərhədinin kəsişməsində, tərk edilmiş kənddə Rusiya sərhədçilərinin bazasının heç bir hüquqi əsası yoxdur.
Həmin hərbi bazanın tikintisinə heç bir qurum icazə verməyib. Təəssüf ki, Ermənistan Respublikasının Müdafiə naziri olmuş Arşak Karapetyan onun icazəsi ilə qəflətən rus sərhədçiləri modul korpusda peyda olurlar.
Əliyev tələsir ki, rus qarnizonu ordan çıxıbsa, yeganə çıxış yolu müharibədir.
Belə olan halda o, Qərb qarşısında verdiyi öhdəliklər üzərinə xətt çəkməlidir. Düşünün ki, Ermənistan ərazisi məsələsində Qərb, təəssüf ki, Artsax məsələsində olduğundan bir az daha qətiyyətlidir”.
“Müəyyən sərhəd xətti var, lakin demarkasiya komissiyaları işləməli, hansı xəritə üzərində işlədiklərini, yəni bu xəttin hansı hüquqi baza üzərində dəqiq çəkiləcəyini anlamalıdır. Ümumi işlər aparılmalıdır ki, oradan məlum olacaq ki, bu, təkcə yoldur, yalnız qaz xəttidir, yoxsa başqa infrastruktura aid ola bilər”.
Baş nazir bir gün önncə yolların bərpası ilə bağlı göstəriş verdiyini açıqlamasına baxmayaraq, Sanosyan işlərin hələ başlamadığını və heç bir müddətin olmadığını deyir. Bununla belə, nazir istənilən halda Tavuşun 4 kəndinin Ermənistanın inzibati ərazi bölgüsünə daxil olmadığını vurğulayıb.
