Human Rights Watch beynəlxalq hüquq müdafiə təşkilatı BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə Çərçivə Konvensiyasının İştirakçıları Konfransının 29-cu sessiyasının Azərbaycanda keçirilməsinə toxunaraq Azərbaycanın yaxın onillikdə qaz hasilatını artırmağı planlaşdırdığını xatırladıb.
“Bu proqramlar İqlim Dəyişikliyi üzrə Paris Sazişinin məqsədlərinə xələl gətirir”, – təşkilatın X mikrobloqunda deyilir. Ekoloq İnqa Zarafyan da qeyd edir ki, Bakı Paris razılaşmasının müddəalarını pozur və bu narahatlıq doğurur və mənfi nəticələrə gətirib çıxaracaq.
“Ecolur” QHT-nin rəhbəri, ekoloq İnqa Zarafyan vurğulayır ki, iqtisadiyyatı qalıq yanacağa əsaslanan ölkədə belə bir tədbirin keçirilməsi şəraitini deyil, həm də həmin dövlətin yanacaqdan əldə etdiyi mənfəətlə hərbi təcavüzün inkişaf etdirməsini və beynəlxalq hüququn kobud şəkildə pozulmasını nəzərə alaraq COP29-un Bakıda keçirilməsi ilə bağlı qərar əvvəldən problemli idi.
Ermənistanın 53 vətəndaş cəmiyyəti təşkilatı bu pozuntuları toplayıb. Onlardan biri, Zarafyanın fikrincə, Bakının COP29-un gündəliyinə daxil edilmiş “yaşıl enerji zonaları və dəhlizləri” yaratmağa hazır olmasıdır.
“Hansı yaşıl zonalardan söz ola bilər ki, sərhədlərin delimitasiyası və demokratikləşmə prosesi hələ başa çatmadan da, Bakı Şikahoqi qoruğunda ağacları kəsir. 44 günlük müharibə zamanı Azərbaycan kimyəvi silahdan istifadə edib, 1815 hektar meşə sahəsini məhv edib. Bunlar çərçivə konvensiyalarının pozulmasıdır”.
Ekoloq vurğulayır ki, erməni QHT-ləri beynəlxalq ictimaiyyətə məlumat verib ki, Azərbaycan Ermənistanın suveren ərazisində meşələri kütləvi şəkildə qırır, ekosistemi məhv edir, on kilometrlərlə yollar şəbəkəsi qurur və minalar yerləşdirir, qonşu yaşayış məntəqələrinin sakinlərinin gediş-gəlişini məhdudlaşdırır və onları sudan məhrum edir. COP çərçivəsində qanuniləşdirilməyə çalışan digər təhlükəli təşəbbüs isə “İqlim Maliyyəsi Fəaliyyəti Fondu”nun yaradılmasıdır.
“Bu, təhlükəli təşəbbüsdür. BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə Çərçivə Konvensiyasının və Paris Sazişinin fəlsəfəsinə zidd olan, mədən yanacağı hasil edən ölkələrin və şirkətlərin könüllü töhfələri ilə Azərbaycanın təklif etdiyi “İqlim Maliyyəsi Fəaliyyəti Fondu (CFAF)” yaradılmasına cəhd edilir. Həmin fonda yığılan böyük məbləğlər müxtəlif avtoritar ölkələr və siyasətçilər tərəfindən idarə olunmalıdır. Bakının gəlirinin 90 faizi mədənçilikdən gəlir”.
Zarafyan vurğulayır ki, ikili standartlar siyasətini dayandırmaq lazımdır. 53 QHT qaldırılan pozuntuların əsasında ən mühüm tələbi qoyur – COP29 başlamazdan əvvəl Bakıda saxlanılan erməni məhbusları azad etmək, əsir götürülmüş digər şəxslərin tapmaq üçün beynəlxalq təşkilatların qapalı müəssisələrə çıxışını təmin etmək, Azərbaycanın dissident vicdanını və siyasi məhbuslarını azad etməkdir.
0Beynəlxalq hüquq-müdafiə təşkilatları Bakıda erməni məhbuslarla amansız rəftar və işgəncələrə məruz qalması, beynəlxalq humanitar hüququn və insan hüquqlarının kobud şəkildə pozulması faktlarını hesabatlarla əsaslandırırlar. Bundan əvvəl “Financial Times” dünyanın aparıcı bank və maliyyə qurumlarının rəhbərlərinin Bakıda keçiriləcək COP29-da iştirak etməyəcəyini yazmışdı. Ermənistanın Bakıda keçiriləcək sammitdə iştirak edib-etməyəcəyi də hələlik məlum deyil.
