ER Parlamentinin nümayəndə heyəti Strasburqda Avropa Şurası Parlament Assambleyasının (AŞPA) illik sessiyasının ikinci hissəsində iştirak edir. Sessiyada Parlamentin AŞPA-dakı nümayəndə heyətinin üzvü Arusyak Julhakyan çıxış edərək qeyd edib:
“Son bir neçə ildə biz Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin qərarlarının icrasının vacibliyini vurğulamışıq ki, bu da təşkilatımızın qarşısında duran əsas vəzifələrdən biridir. Bu günə qədər Avropa Məhkəməsi 33 000-dən çox qərar çıxarıb. Bununla belə, 2025-ci ilin fevral ayına olan məlumata görə, Məhkəmənin 6800-dən çox qərarı icra olunmayıb və hələ də Nazirlər Komitəsinin nəzarəti altındadır. Bu o deməkdir ki, Məhkəmənin qərarlarının 21 faizi üzv dövlətlər tərəfindən icra olunmayıb ki, bu da ciddi problemdir. Digər mühüm məsələ ondan ibarətdir ki, icrası təmin edilmiş məhkəmə qərarlarından 1150-yə yaxını xüsusi nəzarətdə olan işlərə aid edilib ki, bu da insan hüquqlarının pozulmasının təkrarlanmaması üçün ümumi tədbirlərin görülməsini tələb edir.
Müvəqqəti tədbirlərin həyata keçirilməsi də böyük əhəmiyyət kəsb edir. O, məhkəmə tərəfindən yalnız düzəlməz zərərin qaçılmaz riski olduğu müstəsna hallarda, məsələn, bir insanın həyatı təhlükə altında olduqda verilir. Bu o deməkdir ki, müvəqqəti tədbirlərin həyata keçirilməsi daha vacibdir. Lakin buna baxmayaraq, Nazirlər Komitəsinin bununla bağlı kifayət qədər səlahiyyətləri yoxdur”.
Arusyak Julhakyan xatırlatdı ki, Avropa Şurasına üzv olmağın şərtlərindən biri də insan hüquqlarına hörmətdir, AİHM isə yeganə fəaliyyət mexanizmidir: “Və bu isteye bağlı deyil, bu, bəyannaməyə qoşularkən üzərinə götürülmüş əsas öhdəlikdir.
Bəs bu gün nə görürük? Üzv dövlətlərimizdən biri olan Azərbaycanın prezidenti İlham Əliyev “Yeni dünya düzəninə doğru” adlı beynəlxalq forumda çıxışı zamanı bəyan edib ki, Azərbaycan AŞPA-dakı nümayəndə heyətinin səlahiyyətlərini dayandırdığına görə Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin qərarlarına əməl etməyəcək. Bu bizim üçün məqbuldurmu?
Həmkarlar, qərarların icra edilməməsi konvensiya sisteminin səlahiyyətinə və fəaliyyətinə xələl gətirir. Məhz buna görə də biz Məhkəmənin qərarlarının məcburiliyini bir daha təsdiq etməli və icra olunmayan işlərdə sərəncamımızda olan hüquqi müdafiə vasitələrini genişləndirməklə qərarların icrasını daha da gücləndirməliyik.
Biz icra olunmayan hökmlərin biabırçı statistikasını nəzərdən qaçıra bilmərik. Mən utancverici deyəndə, mən bu şuranı nəzərdə tuturam, çünki bu, bu təşkilatın ya hökmlərin icrasını təmin etmək üçün yeni mexanizmlər tətbiq etməklə, ya da üzvlük şərtlərini yerinə yetirmək üçün sıfır səy göstərən üzv dövlətlərə qarşı sanksiyaları nəzərdən keçirməklə müvafiq tədbirlər görməli olduğunu göstərir” – deyə Ermənistan Parlamentin AŞPA-dakı nümayəndə heyətinin üzvü yekunlaşdırıb.
