Azərbaycan jurnalistləri həbs edərkən və müxalif fikirləri sıxışdırarkən Aİ kənara baxır. Tiflis rəsmiləri, şübhəsiz ki, bunu nəzərə alırlar.
Estoniyanın keçmiş baş naziri Kaja Kallasın Aİ-nin baş diplomatı təyin olunması Rusiyanın Ukraynadakı təcavüzünə qarşı daha qətiyyətli mövqe nümayiş etdirmək üçün atılan böyük addım və regionun avtoritar liderlərinə mesajdır. Bununla belə, Kallasın Bakıya son səfəri göstərir ki, Aİ bir daha öz dəyərlərinə güzəştə gedib, tez-tez iddia etdiyi yüksək mənəvi mövqeyi itirib.
2003-cü ildən İlham Əliyevin sülalə hakimiyyəti altında olan Azərbaycan qitənin insan hüquqlarını və mətbuat azadlıqlarını ən pis pozan ölkələrdən biridir.
Kallasın səfərindən sonra Aİ-nin rəsmi kommunikasiyalarında vurğulanıb ki, “Aİ Azərbaycanın ən böyük ticarət tərəfdaşı və ən böyük sərmayədarıdır” – bu, real siyasət naminə Aİ dəyərlərinə riayət etməli olanın məhz Azərbaycan olduğunu deməyə əsas verir.
Bununla belə, hər şey əksinədir.
İqtisadi baxımdan bu tərəfdaşlıq qarşılıqlı faydalıdır, lakin asimmetrikdir. Avropadakı münasibətlərin tərəfdarları Azərbaycanın Mərkəzi Asiya neft və qazı üçün tranzit marşrutu rolunu qeyd etsələr də, İtaliya, Yunanıstan və Bolqarıstanın Azərbaycan qazından asılı olduğu etiraf edilsə də, Azərbaycanın özü Aİ-nin ümumi qaz idxalının cəmi 3%-ni təşkil edir. Azərbaycan üçün karbohidrogenlər ixrac gəlirlərinin təxminən 90%-ni təşkil edir və rejimin sabitliyinin can damarıdır. Tənqidçilər Avropanın bir avtokratik təchizatçını digəri ilə əvəz etdiyini iddia edirlər, lakin Aİ liderləri bunu enerji təhlükəsizliyi üçün zəruri kompromis və Rusiyanın enerji şantajına qarşı hedcinq kimi əsaslandırırlar.
Aİ bunun “qarşılıqlı hörmət əsasında inkişaf edəcək bir münasibət” olduğunu bildirir və bu, Azərbaycanın “qırmızı xətləri”, xüsusən də əziz tutduğu dəyərləri amansızcasına boğmaq azadlığından narahatlığını ifadə edir.
Aİ-nin Azərbaycanı sakitləşdirməsi, şübhəsiz ki, hakim rejimin Azərbaycan rejiminin gücündən və onun xarici siyasət uğurlarından ilham aldığı Gürcüstana da təsirsiz ötüşməyib.
