Türkşünas Andranik İspiryan qeyd edib ki, əgər Türkiyə müharibəyə girmək istəsəydi, bunun üçün kifayət qədər fürsəti olardı və ya özü belə fürsətlər yaradardı.
Lakin, nə qədər sıxışdırmağa çalışsalar da, Türkiyə həm İranın zərbələrinə, həm də özünü müharibəyə çəkmək istəyən bu təxribatlara soyuqqanlı yanaşmağa çalışır.
Türkiyə hələlik müharibəyə girmək istəmir və bunun əsaslı səbəbləri var.
Birincisi, hazırda Türkiyədə həm daxili siyasətdə, həm də iqtisadi vəziyyətdə vəziyyət Erdogan üçün elə də ürəkaçan deyil. Yaxın gələcəkdə seçkilər var və Erdoganın başçılıq etdiyi hakim partiyanın həll etməli olduğu çoxlu məsələlər var.
Ehtimal olunan müharibə ilk növbədə iqtisadi vəziyyəti pisləşdirəcək, çünki Türkiyə İranla çoxşaxəli enerji əməkdaşlığına malikdir.
Bütün bu əməkdaşlıq dağılacaq, Türkiyə üçün enerji xərcləri artacaq və bu, ölkə üçün olduqca əlverişsiz nəticələr doğuracaq.
İqtisadi və siyasi amillərdən əlavə, geosiyasi faktor da var. Türkiyə uzun illər Erdoganın dövründə islam dünyasında yenidən lider rolunu öz üzərinə götürməyə çalışır.
Məlumdur ki, Davutoğlunun rəhbərliyi altında “Yeni Osmanlıçılıq” siyasəti yürüdülmüşdür, lakin bu uğursuz oldu. Yəni, əgər Türkiyə indi İrana qarşı müharibəyə girərsə, əslində Amerika və İsrailin tərəfində mübarizə aparacaq.
Bu isə o deməkdir ki, İslama qarşı mübarizə aparan dövlətlərlə birgə hərəkət edərək, başqa bir islam dövlətinə qarşı çıxacaq. Bu da Türkiyənin uzun illər boyu qazandığı islam dünyasındakı nüfuzunu itirməsi demək olar.
Üçüncü səbəb isə, türkşünasın sözlərinə görə, müharibə halında Türkiyədə digər bir problem yenidən baş qaldıracaq – Türkiyənin Şərqində kürd faktorudur:
“Biz bilirik ki, Türkiyədə Abdullah Öcalanın çağırışı ilə kürd məsələsinin həlli istiqamətində işlər gedir. Bu vəziyyətdə isə kürdlərin fəaliyyətinin genişlənməsi üçün yenidən əlverişli şərait yaranacaq.
Yəni, Türkiyə bir neçə təhlükə ilə üzləşəcək və buna görə də hələlik müharibəyə girmək istəmir”.
Bundan əlavə, Türkiyə öz tarixi təcrübəsindən də dərs alır. Məsələn, İkinci Dünya müharibəsində tez müharibəyə girməyin nə qədər zərər verdiyini və ya gec girməyin nə qədər faydalı olduğunu yaxşı bilir.
Erdoganın hazırkı strategiyası vaxt qazanmaqdır, çünki görürük ki, bu vəziyyətdə nə ABŞ-İsrail tərəfi, nə də İran məğlub olacaq.
Nəticə hələ də qeyri-müəyyəndir və Türkiyə öz strategiyasını həyata keçirir – müharibəyə nə vaxt qoşulmağın daha uyğun olduğunu gözləyir.
Hazırda Türkiyə sadəcə müşahidə edir” – deyə Andranik İspiryan bildirib.
