ER Baş naziri Nikol Paşinyanın Moskva səfərindən Ermənistanın siyasi və analitik dairələrinə cəmi 20 dəqiqə məlumat verilib.
Ermənistanın Baş naziri Moskvaya səfərini və Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə danışıqları müsbət qiymətləndirib. Baş nazirin sözlərinə görə, gündəliyin bütün istiqamətləri üzrə – mədəniyyətdən tutmuş hərbi-texniki əməkdaşlığadək konkret razılaşmalar əldə olunub.
Görüş, lakin, müzakirələrin mərkəzində təkcə razılaşmalar deyil, həm də açıq dialoq və müşahidə olunan siqnallar baxımından maraqlıdır..
Paşinyan-Putin görüşü ictimaiyyətdə təkcə məzmun deyil, həm də təəssüratlar baxımından müzakirə olunur. Digərləri isə Putinin baxışlarında vurğulanmış soyuqluq görüb, təbəssümlərin protokola uyğun olduğunu ehtimal ediblər.
Baş nazir Moskvadakı bir günlük işgüzar səfərdən məmnun qayıdıb.
“Bir sıra istiqamətlər üzrə konkret razılaşmalar əldə etdik. Praktiki olaraq gündəliyimizin bütün istiqamətləri üzrə – mədəniyyətdən tutmuş hərbi-texniki əməkdaşlığadək konkret razılaşmalar əldə etdik. Belə ki, səfəri çox uğurlu hesab edirəm”.
Görüşün qeyri-adi epizodlarından biri protokol xarakterli uzun videoçarxın dərc edilməsi oldu – burada bütün müzakirə gündəliyini müəyyənləşdirən giriş nitqləri yer alıb. Qəbul edən tərəf kimi Rusiya Prezidenti müzakirəni açaraq dərhal Ermənistanda sürətlənən daxili-siyasi proseslərə toxundu.
O, seçki prosesinin Rusiya-Ermənistan münasibətlərinə heç bir şəkildə zərər verməyəcəyinə ümid etdiyini bildirdi. Vladimir Putin əvvəlcə RF-də 2 milyondan çox erməninin yaşadığını vurğuladı, sonra isə qeyd etdi ki, Ermənistanda çoxlu dostları var:
“Və rusiyayönlü mövqeyə malik çoxsaylı siyasi qüvvələr var. Əlbəttə, mən Sizə düz deyəcəm – aramızda elə bir dialoq var ki, biz həmişə səmimi danışırıq. Biz çox istərdik ki, bütün partiyalar, siyasi xadimlər seçkilər zamanı daxili-siyasi işdə iştirak edə bilsinlər.
Bəziləri, bildiyim qədər, azadlıqdan məhrumetmə yerlərindədir, hərçənd onların RF vətəndaşlığı var. Bu Sizin qərarınızdır, biz qarışmırıq, lakin istərdik ki, onlar heç olmasa bu daxili-siyasi prosesdə iştirak edə bilsinlər”.
Birbaşa və açıq söhbət zamanı Ermənistanın baş naziri Rusiya Prezidentinə bildirib ki, Ermənistanda azadlıqdan məhrumetmə yerlərində siyasi proseslərin iştirakçıları yoxdur.
Baş nazir Paşinyan həmçinin Prezident Putinin diqqətini ona cəlb edib ki, Ermənistan Respublikasının Konstitusiyasına əsasən, baş nazir seçkilərində yalnız Ermənistan vətəndaşlığına malik olan şəxslər iştirak edə bilər:
“Bütün hörmətimlə, lakin Rusiya pasportu olan şəxslər, Ermənistan Respublikasının Konstitusiyasına əsasən, nə deputatlığa, nə də baş nazirliyə namizəd ola bilməzlər. Burada heç bir məhdudiyyət yoxdur”.
Artıq Yerevanda jurnalistlərlə brifinq zamanı Baş nazir Paşinyan niyə Rusiya Prezidentinin özünə Ermənistanın daxili işlərinə qarışmağa icazə verdiyi sualına cavab verib:
“Bilirsiniz, mən hesab edirəm ki, Rusiya Prezidenti, xüsusən də ölkənin miqyasını və hər gün qarşılaşdığı gündəliyi nəzərə alaraq, təkcə öz ölkəsinin gündəliyi üçün deyil, həm də beynəlxalq əsas aktyorlardan biri kimi məsuliyyət daşıyır, o, istəsə belə, bu təfərrüatlara girə bilməz.
Yəni o, Ermənistanın Konstitusiyasını və qanunlarını bu qədər təfərrüatı ilə öyrənməlidirmi? Əlbəttə yox. Bir çox hallarda mən də məlumat ötürəndə şəxsi tədqiqatım nəticəsində əldə etdiyim məlumatı deyil, mənə məruzə edilən məlumatı ötürürəm və hesab edirəm ki, onu heç olmasa bu incəliklə bağlı xəbərdar etməmişdilər. Mən sadəcə olaraq onu bu incəliyin mövcudluğu barədə məlumatlandırdım”.
Rusiya Prezidentinin davranışında və nitqində müşahidə olunan siqnallar baxımından qeyri-adi heç nə görməyib Parlamentin “Pativ Unem” fraksiyasının katibi Tiqran Abraamyan. Ermənistanın qarşıdakı seçkiləri ilə birbaşa əlaqəli söhbət hissəsini o, Ermənistanın daxili işlərinə qarışmaq cəhdi hesab etmir:
“Əgər iki ölkənin rəhbərləri görüşür, öz aralarında səmimi söhbət getdiyini hesab edirlərsə, hər birinin öz narahatlığı var ki, bu da qarşılıqlı şəkildə ifadə olunur. Mən bundan sonra tərəflərdən, o cümlədən Nikol Paşinyandan bunun ölkəmizin daxili işlərinə müdaxilə olması barədə bəyanat eşitməmişəm.
Ümumiyyətlə, Rusiyanın, hər hansı Qərb ölkəsinin və ya istənilən ölkənin Ermənistan Respublikasında hansısa formada iştirakı və ya müdaxiləsinə gəlincə, mənim Ermənistanın qanunları və Konstitusiyasının müəyyən etdiyindən artıq söyləyəcək bir şeyim yoxdur.
Bu baxımdan Rusiya rəhbərinin bəyanatlarını, Qərbin, müxtəlif beynəlxalq qurumların iştirak və ya fəallıq amilini qiymətləndirmək lazımdır – bunlar Ermənistanın qanunları və Konstitusiyasına sığırmı, yoxsa yox”.
“Lusavor Hayastan” partiyasının rəhbəri Edmon Marukyan əvvəlcə Nikol Paşinyanın Moskva səfərinin nə məqsədlə təşkil edildiyini anlamağa çalışır:
“Paşinyan 21-ci ilin effektini əldə etməyə çalışmalıdır. 21-ci ilin effekti onda idi ki, burada bütün küçələr – mərkəzi meydan, Bağramyan, Demirçyan küçələri bağlanmışdı, parlament mühasirəyə alınmışdı.
Prezident Putin dedi: ‘Nikol xəyanətkar deyil’. Paşinyan ruslardan bunun ikinci seriyasını almağa çalışırdı, lakin ruslar bu ikinci seriyanı açıq oynamaq qərarına gəldilər”.
Müxalifət düşərgəsində belə bir fikir də var ki, Ermənistan Baş nazirinin Moskva səfəri regional problemlərlə – İrana qarşı başlanmış müharibənin səmərəsizliyi ilə əlaqədardır. Bu qiymətləndirmələrə görə, müəyyən ssenarilər zamanı Qərbin regionda iştirakı zəifləyəcək və bu səbəbdən də Ermənistan bu mərhələdə öz balanslaşdırma siyasətini tətbiq etməyə çalışır.
