Nə üçün COP-29 sammitində iştirak etmək üçün Azərbaycana getmək və ya getməmək lazımdır? Azərbaycan Ermənistanın Xarici işlər naziri Ararat Mirzoyanı COP-29-da iştirak etmək üçün Bakıya rəsmi dəvət edib.
Xarici Siyasət Departamenti dəvətə rəsmi cavab verməsə də, analitiklər Bakıya getməyin müsbət və mənfi tərəflərini müzakirə edir və Bakıda sammitin, belə demək mümkünsə, Yerevanın icazəsi ilə mümkün olduğunu xatırladırlar.
Ötən ilin dekabrında Ermənistan xoşməramlılıq nümayişi olaraq Azərbaycanın təklifini dəstəklədiyini bildirib və namizədliyini geri götürüb.
Politoloq Hakob Badalyanın fikrincə, Ermənistanın noyabrın 11-22-də Azərbaycanda keçirilməsi planlaşdırılan BMT-nin İqlim dəyişikliyi üzrə COP-29 konfransında mümkün iştirakının yeganə səbəbi erməni əsirlərin qaytarılması ola bilər.
Həmsöhbətim əmindir ki,hələlik rəsmi Yerevanın bu sammitdə iştirak edib-etməyəcəyi məlum deyil, amma iştirakçı nəzərə almalıdır ki, Bakıda hücuma məruz qala bilər.
“Azərbaycan orada ermənilərə qarşı necə deyərlər ekoloji hücum dalğası formalaşdıracaq. Başqa sözlə, iştirakçımız daim ən azı Ermənistanın mədən sənayesinin regionu çirkləndirdiyini və s. eşitməli olacaq, bununla da öz anti-ekoloji profilini ört-basdır edərək Ermənistan iqtisadiyyatının əsas sahələrindən birini hədəfə almağa çalışacaq.
Təbii ki, bu halda biz də bütün bunlara çox əsaslı, çox inandırıcı cavab verməyə hazır olmalıyıq. Lazım gələrsə, təkcə müdafiəçi məntiqi ilə cavab vermək yox, həm də Azərbaycanda əslində hansı anti-ekoloji mənzərənin olduğunu təqdim etməkdir. Bunu etməsək, onda getmək bizə istiqamətlənmiş zərbəni daha da gücləndirəcək”.
Azərbaycan artıq Ermənistanın Xarici işlər naziri Ararat Mirzoyanı COP-29 konfransında iştirak etmək üçün Bakıya dəvət edib, Ermənistan XİN-dən COP-29-da iştirakla bağlı cavab hələlik yoxdur.
Lakin Azərbaycanın payızda təxribata əl ata biləcəyindən narahatlıq var, bir çox ekspertlərin fikrincə, COP-29 zamanı bəzi inkişaflar əsas ola bilər.
Əliyev artıq bəyan edib ki, Azərbaycanın təklif edəcəyi COP-29-un əlavə gündəliyi sülhdür.
Prezidentin köməkçisi Hacıyev onu da qeyd edib ki, COP-29 sessiyası zamanı Azərbaycan ölkələri atəşi dayandırmağa dəvət edə bilər.
Azərbaycan Prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Elçin Əmirbəyov bildirib ki, konfrans sülh sazişinin imzalanması üçün yaxşı fürsətdir.
Hakob Badalyan sənədin imzalanmasının mümkünlüyünü nəzərə alaraq, bunun Bakıda baş verməməli olduğuna inandığını bildirir.
“Əgər söhbət hər hansı Ermənistan-Azərbaycan sənədindən gedirsə, o zaman belə bir sənəd üçüncü ölkədə neytral şəkildə imzalana bilər, yəni bu sənəd Azərbaycanda imzalanmamalıdır, çünki bu yolla informasiya və imic bonusu Azərbaycana keçir.
Və hələ sual yaranır: həmin sənəd məzmununa və diqqət mərkəzinə görə Ermənistanın maraqlarına uyğundurmu və ümumiyyətlə, imzalamağa dəyərmi?
Mən “sülh müqaviləsi”ni nəzərdə tutmuram, çünki onun imzalanma ehtimalını sıfıra bərabər hesab edirəm, “Çərçivə sazişi”nin məntiqinin hansısa sənədini nəzərdə tuturam. Amma bu halda belə, COP-29-dan əvvəl olmalıdır”.
COP-29-a qədər Artsax parlamentinin keçmiş fraksiyaları deyirlər ki, Bakı forumdan dünya ictimaiyyətini çaşdırmaq və ictimai rəyi öz ölkəsinin təbiəti ilə bağlı cinayətlərdən yayındırmaq naminə istifadə edir.
Onlar regionda sülhün bərqərar olmasında maraqlı olan ölkələri, təşkilatları və şəxsləri Hay Datın Mərkəzi idarəsi və Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Baş prokuroru Luis Moreno Okamponun başlatdığı kampaniyaya qoşulmağa və beynəlxalq ictimaiyyəti sayıq olmağa çağırır və Azərbaycanın məkrli niyyətlərini ifşa edir.
“Əgər bu bəyanatlar beynəlxalq ictimaiyyətin və ya hər hansı ölkənin yaxud, fərdin gözündə nəyisə dəyişdirsə, bu, bizim xeyrimizə işləyə bilər, xüsusən də Ocamponun müxtəlif platformalarda ümumerməni potensialını səfərbər etməyə çalışdığını görərkən”.
Belə getsə, biganə qalmağımız, bu kampaniyalara qoşulmamağımız mənəvi cəhətdən düzgün olmazdı”-deyə Artsax İHM Geğam Stepanyan qeyd edib.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqlim dəyişikliyi üzrə Çərçivə Konvensiyası və ya COP keçmiş Sovet İttifaqı ölkələri də daxil olmaqla, dünyanın 180-dən çox ölkəsi tərəfindən imzalanmış sazişdir.
Söhbət ölkələrin iqlim dəyişikliyi ilə bağlı fəaliyyətlərinin ümumi prinsiplərindən gedir. Konvensiya 1992-ci ildə Rio-de-Janeyroda qəbul edilib və 1994-cü ildə qüvvəyə minib.
Ötən il Dubayda keçirilən COP-28-də 140-dan çox ölkənin lideri iştirak edib. Texniki işçilərlə birlikdə iştirakçıların sayı 100 mini keçib.
2022-ci ildə Minskdə keçirilən COP-27-də 50 minə yaxın nümayəndə iştirak edib.
