Türkiyənin milli valyutası türk lirəsinin ABŞ dolları qarşısında hər gün rekord dəyərdən düşməsi və iqtisadiyyatın vəziyyətinin “sabit” olaraq qalmasına baxmayaraq, ölkə başçısı Rəcəb Tayyib Erdoğan açıqlama verməyə icazə verir: “ Kasıbşılıq və səfalət bitdi”
Türkiyədə son vaxtlar keçirilən ictimai rəy sorğuları isə tam fərqli mənzərəni göstərir ki, ölkə gündəmində birinci yeri yüksək qiymətlər və maliyyə çətinlikləri tutur.
Lakin Erdoğan bu açıqlama ilə məhdudlaşmır və əlavə edir: “O köhnə qadağalar, zülm, yoxsulluq, səfalət artıq keçmişdə qalıb və bir daha geri qayıtmayacaq”.
Qeyd edək ki, Erdoğan “Yeni Türkiyə”nin 2023-cü ildə istifadəyə veriləcəyini açıqlamışdı. Halbuki seçkilərdəki qələbədən sonra “köhnə Türkiyə”nin sonunu xəbər verir.
Zahirən görünən odur ki, bu bəyanatı demokratik dəyərlərə malik bir ölkənin lideri deyir, amma bu bəyanat Türkiyənin mövcud durumu ilə ziddiyyət təşkil edir və reallıqla heç bir əlaqəsi yoxdur.
Mövcud sosial bərabərsizlikdən, hüquq pozuntularından, azadlıqların məhdudlaşdırılmasından və təbii ki, iqtisadi böhrandan narazılıqlarını Türkiyənin sadə vətəndaşları, hətta müxalifət qrupları müxtəlif sosial media platformaları və QHT-lərə müsahibələr vasitəsilə bildirirlər. Erdoğanın bu açıqlaması diqqətdən yayınmayıb və tənqidlərə səbəb olub.
Türkiyənin “Anka Haber” informasiya saytında adı yazılmayan yaşlı Türkiyə vətəndaşı bununla bağlı “Nə deyək? Əgər danışsaq,həbs edəcəklər. Artıq yorulmuşuq. Nəvəmlə (bazara) gəlmişəm, istədiyimi ala bilmirəm. Fasulye aldıq, gedirik. Nəvəmin istədiyini ala bimirəm. Görmürlərmi ki, insanlar nələrin içərisindən keçir? Onlar yüksəkdir.Xalqdan tamamiylə kəsiliblər.”. Xalqdan tamamilə kəsiliblər”.
Təqaüdçü qadın da inflyasiyadan və maliyyə çatışmazlığından şikayətlənir. “Bazara gəlirik, gəzirik, alırıq. Biz ət ala bilmirik. hardan almalıyıq 700-800 lirədir (7980-9130 dram). 12500 lirə (142650 dram) pensiya ilə axı necə almaq olar? Heç toyuq da ala bilmirik”.
Paytaxt Ankaradan olan başqa bir vətəndaş isə yoxsulluğun hələ qabaqda olduğuna inanır və kamera qarşısında danışmaqdan yayınır, onun da indi ifadə azadlığına görə həbs olunacağını iddia edir.
Vətəndaş Fatma Bağışlaicı da Erdoğana qarşı çıxır. “Əgər bu qədər ucuzdursa, gedək çölə baxaq. Hər şey od-alov qiymətidir. Başqa nə ucuzdur? Meyvə və tərəvəz bahadır. Ayda bir kiloqram üyüdülmüş ət alsaq, öpüb, başımıza qoymalıyıq.
Varlı kasıbın vəziyyətini anlayarmı?
Onlar üçün heç nə dəyişmir. Boğulan bizik.Hökumət nədir bilmirmi, görmürmü, ümumiyyətlə bazara getmirmi? O, hər şeyi əla bilir, amma heç nə də etmir. Bizim üçün həyat bitibdir”.
Başqa bir vətəndaş isə Erdoğanı yalançı adlandırır və vurğulayır: “Beş maaş alanlar üçün yoxsulluq yoxdur”.
Belə çıxır ki, Türkiyə hökuməti öz ölkələrində sosial vəziyyətin sabit və daha da yaxşı olması ilə öyünür, bunun üçün müxtəlif ölkələrə öz təsirlərini artırmaq üçün yardım göndərirlər.
“Türkiyə yanıb, Türkiyəartıq yoxdur” -deyə başqa bir vətəndaş şikayətləndi.
Ankara sakini jurnalistlə söhbətində belə bir sual verdi: “Danışsam mənim həyatıma zəmanəti varmı?”.
Xatırladaq ki, Türkiyə həmişə Avropa Şurasının mətbuat və söz azadlığını ən çox məhdudlaşdıran ölkələrindən biri olub. Təsadüfi deyil ki, Türkiyə ən çox həbs edilən jurnalistlər siyahısında birinci yerdədir.
Türkiyədə müxalif qüvvə sayılan kamalist “Xalq Cümhuriyyət Partiyası”nın (CHP-CHP) deputatı Mahir Polatı da Erdoğanla üz-üzə gəlib.
Müxalifət lideri Türkiyədə yoxsulluğun səviyyəsi ilə bağlı məlumatları təqdim edib. “Yeni Türkiyədə 17 milyon kasıb, 3 milyon 500 mini isə həddindən artıq yoxsuldurlar”.
O, 2024-cü ili Türkiyədə yoxsulluq ili adlandırıb: “4 milyon ailə işıq pulunu ödəyə bilmir, 1,5 milyon ailə isə yanacaqsızdır”.
Türkiyənin müxalifətçi deputatının təqdim etdiyi məlumatlar və əvvəllər dərc olunmuş bir sıra məlumatlar doğrudursa, o zaman 85 milyon. 372 min. 377 nəfərin yaşadığı Türkiyədə (2024-cü ildə) əhalinin 37 faizindən çoxu (təxminən 32 milyon 150 min nəfər) yoxsulluq həddinin altında yaşayır.
Qeyd edək ki, Xalq Demokratik Partiyasının Yoxsulluq İdarəsinin 2023-cü il hesabatına əsasən, əhalinin 98 faizi, yəni 83 milyon nəfəri yoxsulluq həddində, 51,6 milyonu (60,4 faizi) isə aclıq həddində yaşayır.
Erdoğanın yoxsulluğun aradan qaldırılması ilə bağlı yuxarıda qeyd etdiyimiz açıqlaması onu deməyə əsas verir ki, ya Erdoğanın özü reallıqdan uzaqlaşıb.
Cəmiyyətlə əlaqələri kəsib və ölkəsinin real sosial-iqtisadi vəziyyətini həqiqətən də bilmir, ya da bütün bunları tam təsəvvür edərək, yüksək siyasi imicini qorumaq və divident almaq üçün insanların gözünü ovmağa çalışır.
