Azərbaycan və İran arasında açıq platformalarda yaşanan gərginlik mərhələsi başa çatıb, İranın xarici işlər naziri Hüseyn Əmir Abdullahyan deyib: “Azərbaycanın xarici işlər naziri ilə müzakirələr apardıq. Düşünürəm ki, mövcud problemlər tədricən öz həllini tapacaq”.
Xatırladaq ki, İran ilə Bakı arasında gərginlik Bakı hərbçilərinin Ermənistanda Goris-Kapan yolunu bağlamasından, iki iranlı sürücünü həbs etməsindən və İran yük maşınlarından pul almağa başlamasından sonra başlayıb. İran şimal sərhədində ən böyük hərbi təlimlərini keçirib və ritorikasını sərtləşdirib. Daha sonra Bakı saxlanılan sürücüləri azad edib, İran isə sürücüləri Laçın dəhlizindən keçməməyə çağırıb.
Tehran və Bakı nə barədə razılığa gəldilər? İranın Ermənistandakı səfiri Zohuri bir daha Hind okeanı, Çabahar limanı, Fars körfəzindən Qara dənizinə gedən yolun əhəmiyyətini qeyd edib. O, həmin marşruta “Naxicevan-Ermənistan-Gürcüstan dəmir yolu”nu da daxil edib.
Bu yenilikdir, çünki “Şimal-Cənub” layihəsi açıq şəkildə Ermənistan ərazisindən Meğridən Gürcüstan sərhədinə qədər magistral yolu nəzərdə tutur. Əslində, indi Naxicevan dəmir yolunun açılmasından danışırlar.
Cənubi dəmir yolunun bərpası məsələsi üçtərəfli işçi qrupu çərçivəsində müzakirə olunur, Ermənistan baş nazirinin müavini Mher Grigoryan bildirib. O, “Kommersant”ın dərc etdiyi xəritəyə istinad edərək qeyd edib ki, orada cənub sərhədindən birgə dəmir yolu keçidi variantı qeyd olunur.
Onun sözlərinə görə, hazırda işçi qrup keçmiş Sovet İttifaqının cənub sərhədi boyunca, xüsusən də İrəvan, Naxicevan və Meğri arasında dəmir yolunun açılmasını müzakirə edir, o, sonradan şərqə doğru uzanacaq.
Bu o deməkdirmi ki, Naxicevan ərazisindən, Meğri dəhlizi qarşısında dəmir yolu xəttinin açılması ilə bağlı ilkin razılaşmalar var? Bu o deməkdirmi ki, Naxicevanda iki dəmir yolu “kəsişəcək”? Bəs Ermənistanın marağı nədir?
Ümid edirik ki, İran ağılla hərəkət edəcək. Belə olan halda onun Azərbaycanla problemi olmayacaq, Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan bildirib.
“Düşünürəm ki, dəhlizlərin məntiqi və dəhliz ritorikası regionda düşmənçilik atmosferini daha da gərginləşdirir. 9 noyabr 2020-ci il tarixli bəyanatın 9-cu bəndində biz açıq şəkildə bildirdik ki, bütün regional iqtisadi-nəqliyyat kommunikasiyaları açılmalıdır, biz bu məntiqə sadiqik. Bu o deməkdir ki, bir vaxtlar mövcud olan dəmir yolları müəyyən şəkildə açılmalıdır”, – deyə Nikol Paşinyan parlamentdə bəyan edib.
Bu, Ermənistanın Naxicevandan Meğri yolunun çəkilməsi ilə bağlı razılaşması kimi də şərh edilə bilər. Ermənistanın yurisdiksiyasında olan bu yolun statusu necə olacaq ya da yeni Danziq olacaq?
