Erməni xalqı öz tarixi vətəni ərazilərində – Qərbi Ermənistanda, Kilikiyada, Osman İmperiyasının digər ermənilərin məskunlaşdığı, 100 ildən çox əvvəl bəşəriyyətə qarşı ən böyük cinayəti – soyqırımı, yəni kütləvi qırğın törətdikləri ərazilərdə, böyük mədəniyyət irsini məhv, sürgün və deportasiya həyata keçirmişlər.
Məlum fakt var ki, ermənilər harada məskunlaşırlarsa, əvvəlcə məktəb-kilsə, sonrasa ev tikirlər.
Aprelin 22-də “XXI əsrdə Erməni Soyqırımının tədrisinin çağırışları” adlı üç günlük konfrans çərçivəsində “Erməni məktəblərinin izi ilə-Sertifikatlar” adlı müvəqqəti sərginin açılış mərasimi məhz, İnstitut direktoru Harutyun Marutyanın fikrincə, qeyd olunan faktın əyani sübutudur.
Sərginin müəllifi AGMI Exhibitions şirkətinin rəhbəri Seda Parsamyandır. Muzeyin ayrıca ekspozisiya zalında nümayiş etdirilən sənədlər, o cümlədən erməni məktəbli şagirdlərinin sertifikatları, onların fotoşəkilləri, dərslikləri, dəftərxana ləvazimatları və digər arxiv materialları Seda Parsamyanın araşdırmalarının bir hissəsidir.
Erməni alimi uzun müddətdir ki, mədəniyyət soyqırım mövzusunda dissertasiya işi üzərində çalışmaqdadır.
Sərginin açılışında ER Təhsil və elm nazirinin müavini Janna Andreasyan iştirak edib. Sərgi 2022-cisentyabrın 10-a qədər davam edəcək.
On altı ikidilli (erməni və ingiliscə) müvəqqəti sərgidə həm Ermənistanın, həm də diasporun arxivlərindən, muzeylərindən, kitabxanalarından və özəl qurumlarından əldə edilmiş 30-a yaxın orijinal məzuniyyət sertifikatı, fotoşəkillər, dərsliklər və məktəb ləvazimatları nümayiş etdirilir.
Sərgidə Karin (Ərzurum) “Sanasarian” (1881-1915-ci il), Van “Yeremyan” (1878-1915-ci il), Vaspurakan mərkəzi (1881-1915-ci il) kimi məşhur Qərbi erməni məktəblərinin şəhadətnamələri, Xarberd Milli Mərkəzi / Tlkatintsi (1887-1915-ci il ), Sebastia “Aramian” (1895-191cü il), Ayntap “Haykanuşyan” (1877-1915-ci il ), Caesarea “Kyumşian” (1826-1915-ci illər) və digər məktəblər. Sərgidə ayrıca bölmə Konstantinopolun erməni məktəblərinə həsr olunubdur.
