Həmin gecə də sərhəddə sakitlik yox idi. Müdafiə nazirliyindən verilən məlumata görə, dünən saat 23.00 radələrində Azərbaycan ordusunun mövqeləri Ermənistanın Syünik vilayətinin Aravus və Xoznavar kəndlərində yerləşən mövqelərdən atəşə tutulub. Son günlər atəşkəsin pozulması xəbərləri artıb.
Ermənistan Müdafiə nazirliyi gündə bir neçə dəfə Azərbaycanın dezinformasiyasını təkzib etməli və erməni mövqeləri istiqamətində atəş açanın məhz Azərbaycan tərəfi olduğunu izah etməli olur.
Atışmalarla eyni vaxtda Ermənistan və Azərbaycan tərəfləri sülh müqaviləsi layihəsi ilə bağlı təklifləri qəbul edirlər. Layihə artıq 8-ci buraxılış mərhələsindədir.
Yaxın vaxtlarda Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh müqaviləsinin imzalanması ehtimalı azdır, politoloq Armen Vardanyan “Radiolur”la söhbətində hazırkı vəziyyəti təhlil edərkən, bir tərəfdən Bakının Yerevana təkliflər göndərdiyini və digər tərəfdən isə erməni mövqeləri istiqamətində atəş açır.
Aprelin 8-də Xarici işlər nazirliyi bəyan edib ki, Ermənistan Azərbaycan tərəfinin sülh müqaviləsi layihəsinin 8-ci qeydi ilə bağlı təkliflərinə cavab verib.
Ermənistan və Azərbaycan arasında sənəd layihəsi ilə bağlı fikir ayrılığından danışan Xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan bildirib ki, Yerevan və Bakı arasında sülh müqaviləsinin imzalanması ilə bağlı danışıqların bir sıra məsələləri üzrə qarşılıqlı razılaşmalar var, lakin tərəflərin fikirləri fərqlidir. İki əsas məsələ hələ də bir-birindən uzaqdır.
Xarici işlər nazirinin sözlərinə görə, söhbət ərazi bütövlüyünün qarşılıqlı tanınmasından və ondan sonra demarkasiya prosesindən və infrastrukturların blokunun açılmasından gedir.
Ararat Mirzoyan Ermənistanda regional səfərdə olan Avropa Birliyi Şurasının Siyasi və Təhlükəsizlik Məsələləri Komitəsinin nümayəndə heyəti ilə görüşündə açıq şəkildə göstərdi ki, sülhə nail olmaq üçün əsas məsələlər üzrə qarşılıqlı razılaşmanın yazılması, xüsusilə 1991-ci il Alma-Ata bəyannaməsinə əsaslanaraq ərazi bütövlüyünün qarşılıqlı tanınması və delimitasiyası nəzərdə tutulur.
Bölgənin iqtisadi inkişafını təmin etmək üçün nazir Mirzoyan nəqliyyat və iqtisadi kanalların açılmasının vacibliyini vurğuladı və bu məsələyə marağın təzahürü kimi ER hökuməti tərəfindən hazırlanmış “Sülh kəsişməsi” proqramına istinad etdi.
Politoloq Armen Vardanyan prosesin irəli gedə bilməyəcəyinə əmindir və bunun iki səbəbini göstərir:
“Əvvəldən əmin idim ki, “Sülh müqaviləsi” imzalanmayıb, çünki aydındır ki, Bakı iki səbəbdən “Sülh müqaviləsi”ni imzalamaq istəmir.
Birincisi, Əliyev Putinə söz verdi ki, sazişi Qərb platformalarında deyil, yalnız Rusiya platformasında imzalayacaq, erməni tərəfi də “sülh müqaviləsi”nin Qərb platformasında imzalanmasını istəyir
Rusiya 9 noyabr razılaşmasında vasitəçi rolunu oynaya bilmədiyindən erməni tərəfi Rusiya platformasında “sülh müqaviləsi”nin imzalanmasını istisna etdi və məsələ dalana dirəndi.
İkinci səbəb odur ki, Əliyev hesab edir ki, Ermənistan zəifdir və zəif olduğu halda Ermənistandan daha çox şey çıxara bilər, ona görə də müqaviləni imzalamaq fikrində deyil.
Təbii ki, bir-birinə qarşılıqlı təkliflər göndəriləcək, tire işarələri qoyulacaq, amma müqavilə imzalanmayacaq”.
Bakı bir tərəfdən sülh təklifləri göndərir, digər tərəfdən ermənilərin mövqeləri və yaşayış kəndləri istiqamətində atəş açır, hərbi təlimlər keçirir.
Ermənistan Müdafiə nazirliyinin sonuncu bildirişi aprelin 08-də axşam saatlarında atəşkəs rejiminin pozulması ilə bağlıdır.
Azərbaycan Silahlı qüvvələrinin bölmələri Ermənistanın Syünik bölgəsinin Aza və Xoznavar kəndləri ərazisindəki mövqelərini atəşə tutub. Həmin mesajda ER Müdafiə nazirliyi Bakının erməni tərəfinin Azərbaycan mövqeləri istiqamətində atəş açması ilə bağlı ittihamını rədd edib.
Daxili İşlər Nazirliyindən verilən məlumata görə, aprelin 8-də Azərbaycan tərəfdən nizamsız və məqsədsiz atəş nəticəsində Sünik rayonunun Teğ kəndindəki evlərdən birinin dam örtüyü və pəncərə hissəsi zədələnib. Polis qanuni tədbirlər görəcək, bundan sonra sənədlər istintaq komitəsinə təhvil veriləcək.
Aprelin 5-də ABŞ-ER və AB-nin Brüsseldə keçirilən görüşündən əvvəlki dövrdən Azərbaycan atışmaları və təxribatları intensivləşib və davam edir.
Yerləşdirmə ilə paralel olaraq Azərbaycan Müdafiə nazirliyinin Hərbi hava qüvvələrinə məxsus helikopterlər gecə-gündüz təlim-məşq uçuşları, həmçinin hava kəşfiyyatı işlərini həyata keçirir.
Politoloq Armen Vardanyan hesab edir ki, toqquşmalar qaçılmazdır.
“Hesab edirəm ki, hərbi eskalasiya olacaq, çünki bunun üçün münbit zəmin var və Noemberyanın dörd kəndi ilə bağlı təməl yaratmağa çalışırlar və bu ərazilərdə hərbi eskalasiya təhlükəsi olduqca yüksəkdir. 44 gün demirəm, amma sərhəddə toqquşmalar çox mümkündür. Onların son günlərinin mesajlarını görürük güya erməni tərəfi daima onların tərəfinin mövqelərini bombalamağa cəhd edir”.
ABŞ Dövlət Departamentinin sözçüsü Metyu Miller sərhəddə və erməni yaşayış məntəqələrində son atəşlərə istinad edərək, Ermənistanla Azərbaycan arasında münaqişənin həllinin yolunun danışıqlardan keçdiyini və ABŞ-ın hər zaman dialoqu alqışladığını və dialoqu təşviq etməkçün istənilən mümkün rola hazır olduğunu təsdiqləyib.
“Azərbaycanı Qərb platformalarına gətirmək bir az çətindir, Əliyev Qərb platformalarında özünü o qədər də yaxşı hiss etmir, burada ona təzyiq var, ona görə də o, Qranadaya getməkdən imtina edib, Vaşinqton platformasından imtina edib və rus formatlarında özünü daha rahat hiss edir. Ümumiyyətlə, Əliyevi danışıqlar meydanına gətirmək çətin olacaq”.
Politoloq Hakop Badalyan ABŞ Dövlət Departamentinin nümayəndəsinin bəyanatına istinad edərək qeyd edib ki, biz bu cür təminatları dəfələrlə eşitmişik və sadəlövhlüklə belə qənaətə gəlmişik ki, “Qarabağ münaqişəsinin həllinin hərbi yolla həlli yoxdur”.
“Praktikada münaqişələrin siyasi həlli yoxdur. Bütün münaqişələrin həllinin mənbəyi gücdür. Başqa bir şey odur ki, bir yerdə güc tətbiq etmək qeyri-mümkün ola bilər, başqa yerdə – birbaşa güc tətbiq etmək lazımdır.
Amma istənilən münaqişənin siyasi həlli yoxdur. Siyasi həll münaqişə tərəfləri arasında qarşılıqlı razılaşma, hər iki tərəfin qeyri-adekvatlıqdan daha çox məmnunluq hiss edəcəyi dərin razılaşma deməkdir”.
Təhlilçinin fikrincə, münaqişələr siyasi nizamlanmaya yox, siyasi idarəetməyə tabedir. Badalyanın sözlərinə görə, Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi bu gün də nəzarətsiz qalmaqdadır.
Minsk Qrupunun həmsədrlik formatı idarəetmənin sonuncu forması idi, onun fikrincə, faktiki olaraq dondurulması vəziyyətin gərginləşməsinə səbəb oldu.
