Budapeştdə Avropa Siyasi Birliyinin sammiti çərçivəsində Fransa Prezidenti Makronla görüşdə Baş nazir Paşinyan Ermənistanın yanaşmasını bir daha vurğulayıb – Azərbaycanla sülh müqaviləsini mümkün qədər tez imzalamağa hazır olduqlarını bəyan edib.
Bu, son dövrlərdə rəsmi Yerevanın beynəlxalq platformalarda tez-tez vurğuladığı mövqedir. Bunun fonunda maraqlı məqam odur ki, əvvəlcə Budapeştə getməkdən imtina edən Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev, ardınca Azərbaycanın Xarici İşlər Nazirliyi bəyanat yayaraq Ermənistanı “sülh prosesinin uğurla başa çatmasına” mane olmaqda ittiham edib.
Budapeştdə baş nazir Paşinyan Fransa prezidenti Emmanuel Makronla da yüksək səviyyəli görüşlər çərçivəsində bir araya gəlib.
Digər məsələlərlə yanaşı, Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərinin tənzimlənməsi detalları da müzakirə olunub. Bəyanatda qeyd olunur ki, “Baş nazir Paşinyan Ermənistanın sülh gündəminə və regional təhlükəsizlik və sabitliyi təmin etmək istiqamətindəki addımlara sadiqliyini vurğulayıb”.
Bu, Ermənistanın sülhə hazır olduğunu bir daha beynəlxalq platformalarda təkrar bəyan etməsidir. Ekspertlər bu kontekstdə iki maraqlı məqama diqqət çəkirlər.
Birincisi, Azərbaycan prezidenti Avropa Siyasi Birliyinin Budapeşt sammitinə getməyib. Halbuki mətbuatda bu görüşün Paşinyan-Əliyev görüşü üçün platforma ola biləcəyi deyilirdi.
Eyni zamanda, Azərbaycan mediası Əliyevin növbəti hədələyici bəyanatını yayımlayıb.
“Bəzi Qərb ölkələri Ermənistanı yeni müharibəyə təhrik edir ki, bu da Ermənistan üçün fəlakət olar. Mən Ermənistan tərəfinə dəfələrlə izah etmişəm ki, təxribatlara uymamalıdırlar, amma Ermənistan silahlanmaqda davam edir.
Bunu gördükcə, biz istənilən təxribata hazır olmalıyıq. Azərbaycan silahlı qüvvələri tam döyüş hazırlığı vəziyyətindədir”.
Əliyevin təhdid dolu ifadələrinə toxunan regional məsələlər üzrə ekspert Karen Hovhannisyan “Radiolur”a müsahibəsində vurğulayır ki, “bu ifadələr daha yumşaq olsa da, göstərir ki, Azərbaycan 2020-ci ilin dekabrında qabarıq şəkildə səsləndirdiyi fikirdən imtina etməyib”.
Bundan əvvəl də Azərbaycanın Xarici işlər nazirliyi oxşar bəyanat yayaraq, əslində, Ermənistanın optimizminə cavab olaraq, yenidən Ermənistanı “təxribatlarda” ittiham edib.
Azərbaycanın Xarici işlər nazirliyi bəyan edib ki, “Ermənistanın hərbiləşməsi” və “ərazi iddiaları” sülh prosesi üçün təhlükə yaradır, Ermənistan müttəfiqlərinin dəstəyini almaqda davam edir ki, bu da Azərbaycan üçün təhlükə yaradır.
“Xüsusilə, Ermənistanın hərbiləşməsi, Ermənistanın Konstitusiyası ilə təsbit edilmiş ərazi iddialarının saxlanması və onu yenidən hərbi təcavüzə sövq edən müttəfiqlərinin mövcudluğu sabit sülh üçün maneələr yaradır.
Ermənistan tarixdən dərs çıxarmalı və nəhayət anlamalıdır ki, qonşularına qarşı ərazi iddiaları uğursuzluğa məhkumdur” – deyə Azərbaycanın XİN bəyanatında bildirilir.
Qeyd etmək lazımdır ki, Azərbaycan Xarici işlər nazirliyinin bu bəyanatı Qarabağa qarşı başlatdığı müharibəni və etnik təmizləməni əsaslandırmağa cəhd edir.
Bəyanatda deyilir ki, Ermənistan 2020-ci il sentyabrın 27-də “Azərbaycan üzərinə növbəti genişmiqyaslı hücum həyata keçirib” ki, bu da “Azərbaycanı cavab addımları atmağa məcbur etdi.”
Halbuki, indiyə qədər Azərbaycanın yüksək səviyyəli rəsmiləri, o cümlədən Əliyev, 44 günlük müharibəni məhz Bakının başlatdığını etiraf ediblər.
Noyabrın 9-da üçtərəfli bəyanatın müddəalarını pozmuş, Qarabağı blokadaya alaraq aclıqla üz-üzə qoymuş rəsmi Bakı, indi Ermənistanı həmin müddəaları pozmaqda ittiham edir və Qarabağda həyata keçirdiyi etnik təmizləməni əsaslandırmağa çalışır.
Ekspertlərin fikrincə, Bakı beynəlxalq ictimaiyyətin gözündə öz təcavüzünü əsaslandırmağa çalışır. Ekspertlər bu ritorikanı sülhə real hazırlığın olmaması ilə izah edirlər.
Regional məsələlər üzrə ekspert Karen Hovhannisyan qeyd edir:
“Bu, Bakının Ermənistanın Silahlı Qüvvələrinə tələblər irəli sürdüyü ilk hal deyil. Yəni, Azərbaycan müxtəlif formatlarda, müxtəlif ifadələrlə Ermənistandan yalnız ordusunu gücləndirməməsini deyil, həm də, bəlkə də, ordunu ləğv etməsini tələb edir. Onlar hər şeyi edəcəklər ki, Ermənistanın artıq ordusu olmasın”.
Ekspertlər qeyd edirlər ki, Azərbaycan üçün əsas prioritet sülh deyil, bu prosesdə maksimum üstünlük əldə etməkdir.
Politoloq Harutyun Mkrtçyan bu baxımdan qeyd edir: “Azərbaycan tərəfi danışıqlardan yayınmaq və bizimlə sülh müqaviləsi imzalamamaq üçün hər şeyi edir. Bu, açıq-aşkardır.”
Bu müşahidələrə əlavə olaraq, Azərbaycan mediası tərəfindən açıqlanan üç şərt var ki, bunlar Bakı tərəfindən sülhün ilkin şərtləri kimi irəli sürülüb.
Bu şərtlər arasında Konstitusiyanın dəyişdirilməsi, beynəlxalq məhkəmələrdən iddiaların geri çəkilməsi və Avropa müşahidəçilərinin sərhədlərdən çıxarılması da var.
Ermənistan tərəfi hələlik rəsmi səviyyədə bu barədə ətraflı məlumat verməyib.
