Bakı ilə Paris arasında qarşılıqlı narazılıqlar: Azərbaycanda beynəlxalq sammit əsl məqsədlərdən yayındı

COP-29-un başa çatmasına dörd gün qalıb. Son 10 gündə Bakıda anti-erməni təbliğatı o qədər intensivləşib ki, ekspertlərin fikrincə, bu, əks nəticə verərək Əliyevə qarşı çevrilə bilər.

Bakı iqlim dəyişikliyi ilə bağlı mühüm məsələlərdən uzaqlaşıb və beynəlxalq ictimaiyyəti çaşdırmaqla məşğuldur.

Növbəti qalmaqalla bağlı məlumatlar verən amerikalı senatorlar Azərbaycandan fiziki təzyiqə məruz qalmamaq üçün ölkəni tərk ediblər.

Ermənistan-Azərbaycan münasibətləri mövzusu, gözlənildiyi kimi, sammitin ən çox müzakirə olunan mövzusu olub. COP-29 Azərbaycanın gündəmini irəlilətmək, beynəlxalq ictimaiyyəti çaşdırmaq və reallığı təhrif etmək üçün yaxşı fürsətdir.

Lakin anti-erməni təbliğatı əks təsir də göstərir. Beynəlxalq ictimaiyyət Azərbaycan jurnalistlərinin amerikalı konqresmenlərə yalnız Qarabağda baş verən etnik təmizləmələri, siyasi məhbusların mövcudluğunu və erməni əsirləri tənqid etdiklərinə görə necə hücum etməyə hazırlaşdığını görüb.

Amerikalı konqresmen Frank Pallone sammitdə iştirakını yarıda kəsərək ABŞ-a qayıtmalı olub. O, Azərbaycandan ayrılarkən bildirib ki, Bakıda hücumlara məruz qalıb və vurğulayıb ki, ABŞ səfirliyinin təhlükəsizlik əməkdaşları olmasaydı, məsələ fiziki hücumlara qədər gedib çıxa bilərdi.

“Əgər səfirlik məni qorumasaydı, xəstəxanada olardım. Aydın idi ki, onlar mənə hücum etmək istəyirdilər. Əliyevin ABŞ Konqresinin üzvlərini susdurmağa və erməni xalqı üçün insan haqları və ədalətlə bağlı müzakirələri, hətta qapalı qapılar arxasında belə əngəlləməyə çalışması çox narahatedici və açıq-aşkar faktdır”.

Vaşinqtona qayıtdıqdan sonra ABŞ Nümayəndələr Palatasının veb saytında Pallone məlumat yayımlayıb ki, Azərbaycanda yerli media tərəfindən “düşməncəsinə” suallarla qarşılanıb.

Hoteldə isə nümayişçilər Əliyev administrasiyasından yüksək vəzifəli amerikalı qonağın məsuliyyətə cəlb olunmasını tələb edən plakatlar və şüarlarla qarşısına çıxıblar.

Konqresmen əmindir ki, bütün bunlar Azərbaycan hakimiyyəti tərəfindən təşkil olunub, məqsəd isə konqresmenlərin narahatlıqlarını səsləndirməsinin qarşısını almaq idi.

Əliyev amerikalı nümayəndə heyətinin üzvlərini qəbul etməkdən imtina edib, Bakıdakı tədbir zamanı isə onları təqiblərə məruz qoyub.

Baş verənləri ört-basdır etmək üçün Azərbaycan mediası konqresmenlərin guya nümayişçilərə hücum etməyə çalışdıqlarını iddia etməyə çalışır.

Təkcə Pallone deyil, ABŞ nümayəndə heyətinin üzvü senator Ed Markey də Bakıda təzyiqlərə məruz qaldığını və mühafizəçi tələb etmək məcburiyyətində qaldığını bəyan edib.

O, COP-29 çərçivəsində Əliyev administrasiyasını sərt tənqid edib, Azərbaycanlı siyasi məhbusların və erməni əsirlərin azad edilməsinə çağırıb.

Senator Şeldon Vaytxaus: “Düşünürəm ki, mən və senator Markey Ermənistanı dəstəkləyirik, hər ikimiz. Çox üzülürük ki, bu qədər çox erməni məcburi köçkün vəziyyətindədir.

Yumşaq desək, mən ermənilərin buna görə günahkar olduğuna inanmıram. Özümü qonaq olduğum ölkədə insan haqları mövzusuna toxunmaqdan uzaq tutmağa çalışıram. Amma əgər bu, mövzu olsaydı, çox xoş sözlər deməzdim”.

COP-29-un qalmaqalları bununla bitmir. Əliyevin Fransa, Niderland və Avropa Birliyinə qarşı çıxışından sonra Fransanın ekologiya naziri Anyes Panie-Runacher Bakıya səfərini ləğv edib.

AB Xarici siyasət üzrə yüksək nümayəndəsi Borrell Bakıya qarşı sərt iradlar yazıb. Fransada Azərbaycanın səfiri Leyla Abdullayeva ölkənin Xarici işlər nazirliyinə çağırılıb.

Azərbaycanda hakimiyyətin Fransa və avropalılara qarşı yolverilməz bəyanatlarından sonra ona bildirilib ki, Azərbaycanın düşmənçilik hərəkətləri dayandırılmalıdır.

Sonradan məlum olub ki, Azərbaycanın Xarici işlər nazirliyi də Fransanın səfiri Ann Buayonun nazirliyə çağırılaraq Ermənistan-Fransa hərbi əməkdaşlığı ilə bağlı narazılığını ifadə edib.

Bildirilib ki, Fransanın Ermənistanı silahlandırmaq və revanşizmi təşviq etmək addımları sülh prosesinə ziyan vurur.

Politoloq Ara Poğosyanın fikrincə, Bakının fəaliyyəti öz əleyhinə işləyir: “COP-29 ruhuna və məqsədlərinə görə Bakıda iflasa uğrayıb.

Demək olar ki, bu tədbir COP-29-un əvvəlcədən elan edilmiş məqsədləri ilə heç bir əlaqəsi olmayan tamamilə başqa məqsədlərə xidmət edir.

Buna görə də bu, gələcək proseslərə təsir göstərəcək. Düşünürəm ki, belə sammitlərə olan inamda presedent yaradacaq.

COP-29 çox şübhəli bir sammitə çevrilib, demək olar ki, hazırda avtoritar rejimə, soyqırım törətmiş hakimiyyətin maraqlarına xidmət edir. Bu, gələcək belə sammitlərə kölgə salacaqdır”.

Azərbaycan prezidentinin xüsusi tapşırıqlar üzrə nümayəndəsi Elçin Əmirbəyov Macarıstan mətbuatına müsahibəsində yenidən Ermənistan Konstitusiyasından danışıb və iddia edib ki, bu sənəd guya sülh prosesinin əsas maneəsidir, çünki ərazi iddialarını özündə ehtiva edir.

Ermənistanın Baş naziri dəfələrlə vurğulayıb ki, Azərbaycanın Konstitusiyası Ermənistana qarşı ərazi tələblərini ehtiva edir. Amma rəsmi Yerevan bu məsələni gündəmə gətirmir ki, danışıqlar dalana dirənməsin.

Üstəlik, müqavilədə tərəflərin daxili qanunvericiliklərinə əsaslanmaması qeyd olunur.