Analitik :“Beynəlxalq hüquq qaydası Məhkəmə qərarlarının icra edilməməsi halında dayana bilər”
Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin (BCM) İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu və Rusiya Federasiyasının Prezidenti Vladimir Putinin həbsi ilə bağlı qərarlarının icra edilməməsi qlobal xaos və gözlənilməz vəziyyətlərə səbəb ola bilər.
Bu barədə jurnalist ilə söhbətində analitik Armen Petrosyan bildirib. Onun sözlərinə görə, BCM-in qərarlarının görməməzlikdən gəlməsi avtoritar rejimlərin sərbəst fəaliyyətinə şərait yaradacaq.
“Əgər dünya dövlətləri, xüsusilə də Roma Statutunu ratifikasiya edən ölkələr bu qərarları icra etməkdən imtina edirlərsə, bu o deməkdir ki, beynəlxalq bu vacib alət artıq işləmir.
Bu isə öz növbəsində dünyanın müxtəlif bölgələrində avtoritar rejimlərin sərbəst hərəkətlərinə, o cümlədən insanlığa qarşı yeni cinayətlərin törədilməsinə şərait yaradacaq” – deyə Petrosyan vurğulayıb.
Ermənistan 2023-cü ildə Roma Statutunu ratifikasiya edərək BCM-in yurisdiksiyasını tanıdı.
Ratifikasiyanın əsas məqsədlərindən biri Azərbaycanın hərbi cinayətlərini cilovlamaq üçün hüquqi mexanizm yaratmaq idi. Lakin Petrosyanın qeyd etdiyi kimi, BCM qərarlarının icra edilməməsi Ermənistan üçün də ciddi zərbə olacaq.
“Əgər indi bu alət artıq işləmir və Ermənistan həmin mexanizmdən istifadə edə bilmir, yəni lazım gəldikdə Haaqa Məhkəməsinə müraciət etmək mümkün deyil, bu faktiki olaraq o deməkdir ki, Azərbaycan rejiminin lideri Ermənistanla bağlı çoxsaylı məsələlərin həlli zamanı daha sərbəst hərəkət edəcək və beynəlxalq hüququn vacib normalarını, hətta insanlığa qarşı cinayətləri pozacaq” – deyə Petrosyan bildirib.
Petrosyan həmçinin qeyd edib ki, həm Putin, həm də Netanyahu üçün hazırda beynəlxalq səfərlər məhduddur. Roma Statutunu ratifikasiya etmiş bir sıra ölkələr BCM-in qərarlarını icra etmək məcburiyyətindədir ki, bu da o liderlərin həmin ölkələrdən qaçınmasını tələb edir.
“Lakin əgər BCM-in qərarı icra olunmur və ayrı-ayrı dövlətlər liderləri həbs etmirlərsə, bu o deməkdir ki, onlar bu öhdəliklərə əməl etmirlər.
Bu isə Roma Statutunun və məhkəmənin konstitusiyasının işləməməsi deməkdir. Əgər bir halda işləmir, təbii ki, bu o deməkdir ki, digər ölkə liderləri də bundan faydalana bilərlər.
Əgər onlar əvvəllər BCM vasitəsilə problemlərin yaranacağından ehtiyat edirdilərsə, artıq bu qorxu olmayacaq və daha sərbəst hərəkət edəcəklər” – deyə Petrosyan yekunlaşdırıb.
Vladimir Putin Ukraynada hərbi cinayətlər və uşaqların qanunsuz köçürülməsi ilə bağlı ittiham olunur. Benyamin Netanyahu isə Qəzza zolağında dinc əhaliyə qarşı hərbi hücumlara görə ittiham olunur.
BCM-in verdiyi həbs qərarı ratifikasiya edən ölkələri bu qərarları icra etməyə məcbur edir.
