İran Prezidenti Yerevanda belə ifadə edib: “Regiondan kənar qüvvələrin iştirakı vəziyyəti daha da çətinləşdirə bilər”
İran İslam Respublikasının Prezidenti Məsud Pezeşkian rəsmi səfərlə ilk dəfə Ermənistandadır. Ermənistan Respublikasının Baş naziri onu Ermənistan Prezidentinin iqamətgahında təntənə ilə qəbul edib.
İki ölkə rəhbərləri təkbətək görüşdən sonra media nümayəndələri qarşısında bəyanatla çıxış edərək, Ermənistan və İran arasında qardaşlıq münasibətlərinin sabit inkişafının təminatı kimi iki ölkə arasında qurulmuş konstruktiv dialoqu vurğuladılar.
Bundan əvvəl, təkbətək görüş zamanı Paşinyan Yerevan – Bakı bəyannaməsi ilə bağlı bir sıra detalları çatdırıb ki, onların bəzilərinə xüsusilə İran həssas reaksiya verir.
İran Prezidentinin Ermənistana səfəri iki günlükdür. İrəvanda o, artıq Fars “Göy Məscid”ini ziyarət edib. Məsud Pezeşkian Ermənistanda 21 avqustadək qalacaq. Daha sonra Belarusiyaya səfər planlaşdırılır.
Ermənistana rəsmi səfərlə gələn İİR Prezidenti Məsud Pezeşkianı Prezident iqamətgahında qarşılama mərasimindən sonra Ermənistan Baş naziri və İran Prezidenti təkbətək görüş keçirdilər, buna iki ölkə nümayəndə heyətlərinin geniş tərkibdə görüşü ardıcıllıq etdi..
Təhlükəsizlik məsələləri və sərhədlərin toxunulmazlığının vurğulanması – İİR Prezidentinin Ermənistana ilk səfəri ərzində bu mövzular əsas olub.
Məsud Pezeşkian və Nikol Paşinyan 8 avqustda Vaşinqtonda Paşinyan, Tramp və Əliyev arasında əldə edilmiş saziş məsələlərini də müzakirə ediblər.
Yerevan və Tehran razılaşıb ki, münasibətləri yeni strateji səviyyəyə qaldırmaq vaxtıdır.Bu haqda ER Baş naziri bildirib:
“Hər ikimiz razılaşdıq ki, ölkələrimiz arasındakı əlaqələri strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə qaldırmaq üzrə işləmək vaxtıdır”.
Baş nazirin sözlərinə görə, Ermənistan və İran arasında infrastruktur layihələrinin bir sırası ölkəmiz üçün strateji əhəmiyyət daşıyır və artıq praktiki mərhələdədir.
Paşinyan Kacaran-Aqarak 32 km-lik yol hissəsində aparılan tikinti işlərini xüsusi qeyd edib ki, erməni tərəfi bunu İran şirkətinə həvalə edib.
Uol yaxın gələcəkdə istifadəyə veriləcək. Ermənistan-İran ikinci körpüsünün tikintisi zəruriliyi də vurğulanıb.
İqtisadiyyatla yanaşı siyasi vurğular: təbii olaraq, ilk növbədə Ermənistan və İran üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən beynəlxalq sərhədlərin toxunulmazlığı və fasiləsiz əlaqə mövzusu müzakirə edilib.
Regional sülh və iqtisadi infrastrukturun blokadasızlaşdırılması məsələləri “Sülh kəsişməsi” layihəsində öz əksini tapıb.
Bu barədə Ermənistan Baş naziri qeyd edərək, İranın Ermənistanın ərazi bütövlüyü, suverenliyi və sərhədlərin toxunulmazlığına dair mövqeyini yüksək qiymətləndirib.
Paşinyan Pezeşkiana 8 avqustda Vaşinqtonda imzalanmış bəyannamənin, Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh və dövlətlərarası münasibətlərin bərpası barədə sazişin detallarını təqdim edib:
“Azərbaycanla əldə etdiyimiz əsas sazişlərdən biri ölkələrin suverenliyinə, yurisdiksiyasına və ərazi bütövlüyünə tam qarşılıqlı hörmətlə regionda əlaqə yollarının yenidən açılması ilə bağlıdır.
Praktiki olaraq bu, Ermənistan və İran arasında dəmiryolu əməkdaşlığı üçün, o cümlədən Naxicevan-Culfa dəmiryolu xətti vasitəsilə yeni qapılar açacaq ki, bu da İranın Ermənistana və nəticədə Qara dənizə dəmiryolu çıxışı deməkdir.
Bu, tamamilə “Sülh kəsişməsi” layihəsinə uyğundur. Ermənistan əmin ki, regional infrastrukturun blokadasızlaşdırılması müxtəlif tərəfdaşları arasında dialoqun stimullaşdırılmasına xidmət etməlidir.
Bir daha aydın vurğulamaq istəyirəm ki, Ermənistandan keçən əlaqə yolları sırf ER-in yurisdiksiyası altında olacaq. Təhlükəsizliyi Ermənistan təmin edəcək, hər hansı üçüncü dövlət yox”.
Cənubi Qafqazda sülh İran üçün strateji önəmlikdir. Buna cavab olaraq İran Prezidenti vurğulayıb. Pezeşkian rəsmi Tehranın mövqeyini bir daha təsdiqləyib.
Onlar Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh danışıqlarını dəstəkləyirlər və İranın Qafqazda sərhədlərin toxunulmazlığı məsələsində mövqeyi aydın və dəyişməzdir.
“Biz Ermənistanın ərazi bütövlüyünü həmişə müdafiə etmişik, bu bizim siyasətimizdir və regionda hər hansı qüvvənin tətbiqinə qarşıyıq.
Hesab edirik ki, regionda idarəetmə qafqazlı olmalıdır və problemlərin regiondan kənara – regiondan kənar qüvvələrə həvalə edilməsi vəziyyəti daha da çətinləşdirə bilər”.
İran Prezidentinin Ermənistana səfəri çərçivəsində iki ölkə arasında əməkdaşlığa dair bir sıra sənədlər imzalanıb.2025-2027-ci illər üçün xarici işlər nazirlikləri arasında siyasi məsləhətləşmələr haqqında protokoldan tutmuş iqtisadi əməkdaşlıq, təhsil, tibbi avadanlıqlar və kino sahəsində birgə planlar, şəhərsalma və milli arxivlərə qədər. “Əla müzakirələr apardıq”– deyərək bu sözlərlə İran Prezidenti səfəri yekunlaşdıraraq Ermənistan Baş nazirini tezlikdə İranda qonaq etməyə dəvət edib.
