Hazırda dünyanın bir çox ölkəsi mühüm beynəlxalq təşkilatlarda layiqincə təmsil olunma məsələsi ilə üzləşir, buna görə də onlar öz səslərinin nüfuzlu platformalarda eşidilməsini istəyirlər.
Bunu Rusiya Federasiyası Ali İqtisadiyyat Məktəbinin professoru Aleksandr Korolev Yerevanda keçirilən “Müasir Çin və Avrasiya üzrə Avrasiya Tədqiqatları” beynəlxalq konfransında bildirib.
“Bir çox ölkələrin iddialı istəkləri gündən-günə artır, onların potensialı artır, lakin bütün bunlar bu və ya digər geosiyasi və ya geoiqtisadi prosesdə konkret iştirakla yaradılmır, bu dövlətlərin beynəlxalq arenada subyektivliyini artırmır, buna görə də BRİKS məhz bu ölkələrə birləşib qlobal inkişaflar, məsələn, hərtərəfli təhlükəsizlik, iqlim dəyişikliyi və dövlətlərarası maliyyə əməliyyatları ilə bağlı gündəliyini təqdim etməyə imkan verəcək alternativ mərkəzdir”,- Korolev bildirib.
O qeyd edib ki, BRİCS unikal birlik formatı olsa da, ondan artıq yaradılmış beynəlxalq təşkilatlar – BMT, Dünya Bankı və Beynəlxalq Valyuta Fondu kimi eyni faydalı fəaliyyət əmsalını gözləmək hələ tezdir.
“Bu vəziyyətə baxmayaraq, adı çəkilən təşkilat gündən-günə güclənir. Sual budur ki, hansı ölkə aparıcı rol oynayacaq və təşəbbüs göstərəcək. BRİCS-in genişlənməsindən sonra yeni üzvlərin sırf institusional baxımdan strukturda necə inteqrasiya olunması problemi də ortaya çıxdı. Tam əməkdaşlığın nəticələrinin hiss olunması üçün illər lazım olacaq. Bu gün bir çox ölkələr üçün dollarsızlaşdırma məsələsi daha aktuallaşır. Məsələn, BRİCS-in yeni üzvü olan İran üçün bu, həyati əhəmiyyət kəsb edir, təsisçi üzvlər olan Braziliya, Hindistan və Cənubi Afrika üçün isə bu məsələ bəlkə də ikinci dərəcəli əhəmiyyət kəsb edir”, – deyə Korolev qeyd edib.
Onun sözlərinə görə, burada ölkələrin valyuta əməliyyatlarını necə həyata keçirməli olduqları məsələsi ön plana çıxır. Məsələn İndoneziya iqtisadiyyatının 90 faizi ABŞ dollarından asılıdır.
“Bu gün buğda birjasının yaradılması BRICS gündəliyində əsas rol oynayır, çünki ərzaq təhlükəsizliyi məsələləri təşkilat ölkələri, xüsusən də yeni üzvlər üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir, çünki onlar əsasən taxıl idxalından asılıdırlar. Rusiya, İran və Misir buğda ixrac edən ölkələr arasındadır və əsas donorlardır. BRICS daxilində buğda birjasının yaradılmasının uzunmüddətli perspektivi mütləq olacaq. O, həmçinin institusional bir vasitəyə çevrilməlidir. Təşkilatın 10 üzv ölkəsi arasında bəzi məsələlərdə harmoniyanı təmin etmək, yəqin ki, çətin olacaq, buna görə də Rusiya-Çin-Hindistan və ya Rusiya-İran kimi kiçik koalisiyaların yaradılması istisna edilmir”, – Korolev vurğulayıb.
Korolevin fikrincə, Ermənistan, ilk növbədə, rəqəmsallaşdırma sahəsində BRICS ölkələri ilə əməkdaşlığı inkişaf etdirə bilər, xüsusən də belə bir proses Ermənistanın dövlət sektorunda və Aİİ baş verir.
“Ermənistanın unikal coğrafi mövqeyi nəzərə alınmaqla, logistika məsələləri də aktualdır. İrana yaxınlığı, şübhəsiz ki, müsbət amildir, çünki İran BRICS, Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının üzvüdür və beynəlxalq inteqrasiya proseslərində iştirak baxımından Ermənistan üçün vacib platforma ola bilər”, – Korolev yekunlaşdırdı.
