Türkiyə Böyük Millət Məclisinin keçmiş deputatı, “Karnegi” Fondunun eksperti Karo Paylan Factor TV-yə müsahibəsində Ermənistanda keçirilən parlament seçkilərinin nəticələrinə, regionda sülhün bərqərar olunması imkanlarına və geosiyasi inkişaflara toxunub.
Ermənistanda keçirilən seçkilərə və onların nəticələrinə toxunan Karo Paylan deyib: “Bu həftə Ermənistanda idim, bir neçə şəhərdə – Gümrüdə, Yerevanda və başqa yerlərdə oldum.
Xalqla danışdım və gördüm ki, indi xalq arasında bölgü var və narahatlıqlar mövcuddur. Əlbəttə, xalq sülh istəyir, lakin eyni zamanda nə olacağından, gələcəyin necə olacağından, bu sülhün davamlı olub-olmayacağından narahatdır.
Türkiyə sülhün normallaşması prosesinə doğru yavaş hərəkət edir, çünki təəssüf ki, Azərbaycan bu prosesi ləngidir. İndi Ermənistan xalqı yenidən kimin Ermənistanı idarə etmək istədiyini və kimin müxalifət olmasını istədiyini müəyyənləşdirdi.
Ümid edirəm ki, bütün erməni siyasətçilər, deputatlar birlikdə, ümid edirəm ki, Ermənistanın gələcəyinin parlaq olması üçün birlikdə çalışmalıdırlar”.
Seçkilərin nəticələrinin Türkiyə və Azərbaycanla münasibətlərə təsirindən danışan Paylan qeyd edib:
“İndi Türkiyə ikinci Qarabağ müharibəsindən sonra anladı ki, müharibə ilə Qafqazda qazanc əldə edə bilməz və normallaşma prosesinə başladı.
Lakin təəssüf ki, bu normallaşma prosesi ləngidi, çünki Türkiyə Əliyevin əlində girovdur ki, Əliyev inciməsin, Türkiyə çox sürətlə irəliləyir.
İlk növbədə istəyir ki, Ermənistan Azərbaycanla müqavilə imzalasın, sonra Türkiyə irəliləyə bilsin. Lakin indi Türkiyədə də bütün siyasətçilər bunu imkanlar pəncərəsi kimi görür və bu imkanlar pəncərəsinin bağlana biləcəyindən narahatdırlar.
Görəcəyik, izləyəcəyik ki, Rusiya Ermənistana necə təzyiq göstərəcək. Bu seçkilərdən sonra normallaşma prosesi daha sürətli getməlidir”.
Karo Paylana görə, Türkiyə Prezidenti Ərdoğan erməni-türk sərhədi məsələsinə Qərblə münasibətlərdə “oyun kartı” kimi baxır:
“Ərdoğan bunu oyun kartı kimi görür. Vaşinqtona mesaj göndərir ki, hazıram, amma qazanc görmürsə, irəli getmir. Son dörd il ərzində Ərdoğan Vaşinqtona neçə dəfə mesaj göndərib ki, sərhədi açmaq üçün irəli getməyə hazıram, amma qazanc görməyib.
Lakin Əliyev təklif edə bilir. Seçkilərdən əvvəl Əliyev Ərdoğana bir neçə milyard dollar göndərdi ki, Ərdoğan seçkilərdə qələbə çalsın. Yəni Ərdoğan hər gün hesablayır – mənim mənafeyim nədir, bu addımı atsam, qazancım nədir, itkim nədir?
Əgər itkilər qazanclardan çoxdursa, bu addımı atmır. İndi imkan var. Bir neçə aydan sonra Ankarada NATO zirvə toplantısı olacaq və Trump həmin günlərdə Vaşinqtona yollanacaq.
Əgər Amerika Ərdoğandan bu sülh prosesləri üçün irəli getməsini tələb etsə, düşünürəm ki, Ərdoğan bunu edəcək. Mən optimistəm ki, bir neçə ay ərzində Türkiyə-Ermənistan normallaşma prosesində inkişaflar görməliyik”.
Karo Paylan Ermənistanda yayılan sərhədlərin açılmasının ölkənin “türkləşməsinə” və ya “azərbaycanlılaşmasına” gətirib çıxaracağı qorxularını əsassız hesab edir:
“Bu, dezinformasiyadır. Başqa bir şey deyil. Bu gün Ermənistana gəlib yaşamaq istəyən bir türk və ya azərbaycanlı görməmişəm. Niyə? Çünki 40 illik düşmənçilik var. Bunu bir gündə həll edə bilmərik. Mənim belə bir arzum var:
Bir gün, 10-20 il sonra, əgər sülh davamlı olsa, qarabağlılarımız yenidən Qarabağda yaşamağı arzulaya bilərlər. Amma indi, bu qısa zamanda, bu qeyri-mümkündür.
Belə bir şey mümkün deyil. Bu, qorxutmaq məqsədi daşıyır. Bəli, qərəzlər var və bu başa düşüləndir. 110 illik düşmənçilik var. Sülh yaratmaq ən çətin işdir, düşmənçiliyi artırmaq isə ən asanı. İki cümlə kifayətdir: “türklər düşməndir, ermənilər düşməndir”, nöqtə.
Lakin Ermənistan üçün sülh zərurətdir. Biz kiçik ölkəyik. Siyasətimiz nə idi? Türklər və azərbaycanlılar düşməndir, sərhədlər bağlı olmalıdır, biz Rusiyadan asılı olmalıyıq.
Nəticə nə oldu? Təəssüf ki, Rusiya Ermənistanı tək qoydu. Nəticə, təəssüf ki, pis oldu”.
Mənbə factor.am
