AŞ PA Bakı və Tbilisinin demokratiya prinsiplərindən geri çəkilməsini pisləyib

Strasburqda keçirilən AŞ PA-nın illik iclasının diqqət mərkəzində Cənubi Qafqaz ölkələri, xüsusilə Azərbaycan və Gürcüstan da var.

 “Azərbaycanda tənqidi səslərin boğulması” mövzusu çərçivəsində avropalı deputat Kristof Lakruanın hesabatı əsasında qətnamə qəbul edilib və bu qətnamə ilə Bakıya öz üzərinə götürdüyü beynəlxalq öhdəlikləri yerinə yetirmək çağırışı edilib.

Bu öhdəliklər Avropa Şurasının Nizamnaməsindən, “İnsan hüquqlarının müdafiəsi haqqında” Avropa Konvensiyasından və insan hüquqları sahəsindəki digər beynəlxalq müqavilələrdən irəli gəlir.

AŞ PA-da Ermənistan nümayəndə heyətinin üzvü Armen Gevorkyan fürsətdən istifadə edərək Azərbaycanda saxlanılan erməni əsirlərinin azad edilməsi zərurətini yenidən dilə gətirib.

AŞ PA-nın iclasında Azərbaycanda tənqidi səslərin susdurulması faktları ilə bağlı çoxsaylı narahatlıqlar səsləndirilib. Üstəlik, AŞ PA qətnamə qəbul edərək Azərbaycanda müstəqil media orqanlarına və jurnalistlərə, müxalifətçilərə, hüquq müdafiəçilərinə qarşı təqibləri və siyasi məhbusların sayının artmasını pisləyib – bu ilin may ayının məlumatlarına görə bu rəqəm 328-dir.

AŞ PA Bakını öz üzərinə götürdüyü beynəlxalq öhdəlikləri yerinə yetirməyə çağırıb. Bu öhdəliklər insan hüquqlarının müdafiəsi sahəsində beynəlxalq müqavilələrdən irəli gəlir.

Bundan əlavə, AŞ PA Bakını qeyd olunan məsələləri həll etmək üçün Məclislə dialoq və əməkdaşlığı bərpa etməyə çağırıb.

AŞ PA-da Azərbaycanın mandatları 2024-cü ildən təsdiqlənməyib, bunun nəticəsində Azərbaycan nümayəndə heyəti artıq iki ildir ki, Məclisin işində iştirak etmir.

Lakin bu o demək deyil ki, Bakı öz üzərinə götürdüyü öhdəlikləri görməməzlikdən gələ bilər.

AŞ PA-da bir sıra aydın nümunələrlə Azərbaycanın hərəkət tərzi təqdim olunub, hüquq müdafiəçisi Anar Məmmədliyə qarşı cinayət təqibləri, müstəqil media orqanlarının və jurnalistlərin hədəf alınması, söz azadlığının boğulması halları qeyd olunub.

Qətnamədə deyilir:

“Azərbaycan 2023-cü ildən daha sistemli şəkildə tənqidi səsləri susdurmaq siyasətini həyata keçirir ki, bu çərçivədə məqsədyönlü həbslərə, təzyiqlərə şahid oluruq.

Bunlar qəsdən edilir ki, müstəqil media orqanlarının, hüquq müdafiəçilərinin və vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələrinin səsi susdurulsun.

Tənqidi və müstəqil jurnalistika ilə məşğul olmaq təhlükəli hala çevrilib ki, bu da bəzi jurnalistləri ölkəni tərk etməyə məcbur edib”.

Məclis 68 lehinə, 8 əleyhinə səslə bu qətnaməni qəbul edib.

AŞ PA-da Ermənistan nümayəndə heyətinin üzvü Armen Gevorkyan beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini Azərbaycanda saxlanılan erməni əsirləri probleminə yönəldib.

 O, avropalı deputatlara bildirib ki, Cənubi Qafqazın gələcəyinə yönəlmiş hər bir yeni sülh təşəbbüsü erməni hərbi əsirləri həbsdə olduğu müddətcə natamam qalacaq:

“Erməni hərbi əsirlərinin azad edilməsi sadəcə humanitar addım deyil; bu, bütün sülh prosesinin səmimiliyinin mühüm sınaq daşıdır.

 Heç bir sülh yolu Dağlıq Qarabağda sivilizasiya vəhşiliyinə gətirib çıxarırsa, etibarlı ola bilməz”.

O, məhkum edilmiş erməni əsirlərinin vəziyyətini narahatedici hesab edib, Dağlıq Qarabağda erməni mədəni və dini irsinin məhv edilməsi faktlarından danışıb:

“Böyük strategiyaları razılaşdırmaq üçün kifayət qədər siyasi iradə varsa, erməni əsirlərini vətənə qaytarmaq üçün də kifayət qədər siyasi iradə olmalıdır.

Eyni zamanda, bəzi tərəfdaşlarımız Azərbaycanın AŞ PA-ya qayıtması məsələsi ilə deyil, Azərbaycanın təşkilatın əsas prinsiplərinə, dəyərlərinə və öhdəliklərinə qayıtmağa hazır olması ilə daha çox maraqlanmalıdırlar.

 Əks halda, AŞ-nın Azərbaycanın hakim rejiminin standartlarına tədricən uyğunlaşmasına və vaxtilə pislənilmiş “kürü diplomatiyası”nın “qaz diplomatiyası” ilə əvəzlənməsinə şahid olmaq təhlükəsi böyükdür”.

AŞ PA Gürcüstanla bağlı qətnamə qəbul edib. Məclis Tbilisini demokratik standartlardan geri çəkilməyə görə tənqid edib və hakimiyyətləri müxalifətçilərin təqibini dayandırmağa çağırıb.

AŞ PA Gürcüstanda vətəndaş cəmiyyətinə, müxalifətçi şəxsiyyətlərə və müxalifətə qarşı təzyiqlərlə bağlı narahatlıq ifadə edib.

 Məclis Gürcüstanın Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin qərarlarını və ATƏT-in tövsiyələrini yerinə yetirməsini tələb edir.

Gürcüstan Parlamentinin sədri Şalva Papuaşvili AŞ PA-nın qətnaməsini “gürcü əleyhinə” hesab edib.

O, Gürcüstanın suverenliyinə və 2024-cü il parlament seçkilərinin nəticələrinə hörmət edilməsinə çağırıb.