Hesabatda Dağlıq Qarabağ əhalisinin Azərbaycan tərəfindən qəsdən vaxtaşırı hücumlara, blokadalara və hədə-qorxulara məruz qalması, Dağlıq Qarabağın erməni əhalisinin fundamental hüquqlarını kobud şəkildə pozaraq, onları yaşayış şəraitlərindən məhrum etməsindən bəhs edilir.
Hesabatı Freedom House, İnsan Hüquqları üzrə Beynəlxalq Tərəfdaşlıq, Demokratiyanın İnkişafı Fondu, Helsinki Vətəndaş Assambleyasının Vanadzor Ofisi, Hüquqların İnkişafı və Müdafiəsi, Sərhədsiz Hüquqlar və Həqiqət İtləri Fondu birgə hazırlayıb.
Dərin ifadələrə və faktaraşdırıcı missiya zamanı toplanmış açıq mənbə məlumatlarına əsaslanan təhlil belə qənaətə gəlməyə imkan verir ki, Azərbaycan düşünülmüş və hesablanmış hərəkətləri ilə Dağlıq Qarabağın erməni əhalisini məcburi köçkün və etnik təmizləməyə məruz qoyub.
Şahidlərlə aparılan üç yüz otuzdan artıq dərin müsahibə zamanı Azərbaycan hakimiyyəti tərəfindən insan hüquqlarının, beynəlxalq humanitar hüququn və beynəlxalq cinayət hüququ normalarının kobud şəkildə pozulması müşahidə edilib.
Faktaraşdırıcı missiya müəyyən edib ki, Azərbaycan hakimiyyətinin hərəkətlərinin Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Roma Statutunun 7-ci (insanlığa qarşı cinayətlər) və 8-ci (müharibə cinayətləri) maddəsinə əsasən cinayətlər təşkil etməsi qənaətinə gəlmək üçün kifayət qədər sübutlar var.
Əhalinin məcburi köçkünlüyü, eləcə də keçmiş Yuqoslaviyadakı münaqişə kontekstində BMT ekspertləri tərəfindən müəyyən edilmiş etnik təmizləmə standartları ilə bağlıdır.
Hesabatın xülasəsinin təqdimatı-müzakirəsi iyulun 1-də Freedom House təşkilatının birgə təşkilatçılığı ilə üçüncü illik “Demokratiya Uğrunda Ermənistan Forumu” çərçivəsində keçirilib.
