Bu gün 44 günlük Artsax müharibəsinin ildönümüdür.
Bir il əvvəl, bu gün, sentyabrın 27-si səhər erkən saat 7: 10-da Artsaxdan Azərbaycanın hücumua keçdiyinə dair ilk xəbərləri gəldi.
Döyüşlər Artsax-Azərbaycan təmas xətti boyunca, eləcə də Ermənistan-Azərbaycan təmas xəttinin bəzi hissələrində baş verib.
Ermənistanda və Artsaxda ümumi səfərbərlik və xüsusi vəziyyət elan edildi.
44 gün sonra, 10 Noyabr 2020-ci ildə, Rusiya Federasiyasının bilavasitə vasitəçiliyi ilə sülh bəyanatı imzalandı və Artsax Respublikası ərazisinin böyük hissəsi Azərbaycanın nəzarətinə keçdi. Laçın dəhlizi, Şuşi şəhəri, Hadrut rayonunun böyük hissəsi və Askeran-Martakert rayonlarının bəzi kəndləri istisna olmaqla, keçmiş Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti ərazisindən kənarda yerləşən bütün bölgələr, Artsax sınırları rus sülhməramlıları tərəfindən qorunur.
44 gün davam edən müharibə nəticəsində 3777 nəfər öldü. ER Baş naziri Nikol Paşinyanın sözlərinə görə, onlardan 3702-si hərbçi, 75-i mülki vətəndaşdır, 243 hərbçinin yeri məlum deyil.
Artsax Respublikası Fövqəladə Hallar üzrə Dövlət Xidmətinin son məlumatlarına görə, atəşkəsdən sonra indiyədək 1670 cəsəd tapılıb. İşğal altında olan Artsax ərazilərində axtarış işləri bu günə qədər davam edir.
Müharibədə Azərbaycan bütün PUA arsenalından, ən müasir avadanlıqlardan, ağır artilleriyadan istifadə edib. Müharibə 5-ci nəslin müharibəsi adlandırılır və hərbi əməliyyatların intensivliyi baxımından 2003-cü il İraq müharibəsi ilə müqayisə edilir.
Türkiyə Azərbaycana açıq şəkildə hərbi yardım göstərdi. Erməni gənclərə qarşı mübarizəyə Suriyadan muzdlu terrorçular cəlb edilib.
Bir çox ölkələr – beynəlxalq təşkilatlar münaqişəni kəskin şəkildə qınadılar və tərəfləri atəşi dərhal dayandırmağa və konstruktiv danışıqları bərpa etməyə çağırdılar.
Bir il sonra Artsaxın statusu məsələsi həll olunmadı. Azərbaycan və Türkiyə Ermənistanla münasibətlərin normallaşması üçün ön şərtlər qoydu.
Ermənistan hökuməti isə bölgədə sabitliyin bərqərar olmasının və davamlı sülh mühitinin yaradılmasının tərəfdarıdır.
Dünən Ermənistan və Artsax şəhərlərində 44 günlük Artsax müharibəsində həlak olan qəhrəmanların xatirəsinə məşəl yürüşü keçirilib.
