Hazırda ER hökuməti Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinə (AİHM) Azərbaycana qarşı iki dövlətlərarası şikayət təqdim edib.
Bu haqda Ermənistanın beynəlxalq hüquqi məsələlər üzrə nümayəndəsi Yeqişe Kirakosyan “Radiolur”-a bildirib.
İlk dövlətlərarası şikayət Azərbaycanın 2021-ci il fevralın 1-də başlatdığı 44 günlük müharibə zamanı və ondan sonrakı dövrdə Konvensiyanın pozulması ilə bağlı verilib.
Xüsusilə, hökumət iddia etdi ki, Azərbaycan Artsaxda bir sıra digər hüquqları pozub: Ermənistan xalqının həyatı, işgəncədən azad olmaq, qeyri-insani rəftar, toxunulmazlıq, mülkiyyət, şəxsi və ailə həyatı və təhsil. Hökumət şikayətə geniş və çoxsaylı sübutlar təqdim eedib.
İlk dövlətlərarası şikayət araşdırılır. 2023-cü ildə şikayətlə bağlı ictimai dinləmələr keçiriləcək.
Ötən ilin iyununda Bakıda qanunsuz məhkəmə prosesləri başlayanda Ermənistan Azərbaycana qarşı ikinci dövlətlərarası şikayət edib və müvəqqəti tədbirin tətbiqi ilə bağlı ərizə verilib.
Yeqişe Kirakosyan vurğulayır: “Avropa Məhkəməsi tərəfindən müvəqqəti tədbirin əhatə dairəsi məhduddur o, ümumiyyətlə Konvensiyanın 2-ci maddəsinin 3-cü maddəsinin (yaşamaq hüququnun, pis rəftarın və ya işgəncənin qadağan edilməsi) birbaşa riskini istisna etmək və ya aradan qaldırmaq üçün tətbiq edilir.
Lakin Biz Avropa Məhkəməsinin müəyyən presedent hüququ əsasında işi bu istiqamətdə aparmağa çalışdıq.Görünən qanunsuz məhkəmə proseslərinin xarakterini nəzərə alaraq, biz Avropa Ədalət Məhkəməsindən hüquqların təmin edilməsi məqsədilə müvəqqəti tədbir tətbiq etməyi xahiş etdik.
6-cı maddəyə əsasən, məhkəmə proseslərinə icazə vermək və ya dayandırmaq, yaxud həmin tərəflərin nümayəndələri kimi bizə həmin şəxslərlə müəyyən əlaqə saxlamağa icazə verməklə məhkəmə bu ərizəni təmin etməyib, lakin sübutları toplayaraq Ermənistan onu yenidən təqdim edibdir”.
Yazda azərbaycanlılar Farux və Qaraqlux sakinlərini səsgücləndiricilərlə hədələyiblər. Eyni zamanda, Artsaxda qazlaşdırma, əhalinin qorxudulması (səsgücləndiricilər vasitəsilə daim təhdid mesajlarının yayılması) kimi digər insan hüquqlarının pozulması halları da var idi ki, bunlar açıq-aşkar erməniləri qovmaq və etnik təmizləmə aparmaq məqsədini daşıyırdı.
Yeqişe Kirakosyan deyir ki, bunlar ilk növbədə Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin dekabrın 7-də tətbiq etdiyi şərti tədbirin qərarının pozulmasıdır. Bundan əlavə, Avropa Konvensiyasının təmin etdiyi birbaşa hüququn pozulmasına səbəb olur.
Ermənistanın beynəlxalq hüquqi məsələlər üzrə nümayəndəsi əmin edir ki, davamlı və ardıcıl iş aparılır, Azərbaycanın əks arqumentlərinə yazışmalar vasitəsilə cavab verilir və ya Ermənistan tərəfinin yanaşmalarını daha çox arqumentlərlə məhkəməyə təqdim etməyə çalışır.
Eyni proses Avropa Məhkəməsində də gedir. Erməni tərəfi aralıq tədbirlə bağlı qərar tələb edir, sübutların bir qismi martın 24-də təqdim edilib, bir həftə sonra isə yeni arqumentlər irəli sürülüb.
Bizim ərizəmiz və məhkəmə qərarı qazın kəsilməsinin bərpa olunduğu vaxta təsadüf etdi, məhkəmə heç bir vasitədən istifadə etmədi, öz qərarında qazın verilişinin bərpa olunduğunu Kirakosyan qeyd edib.
2021-ci il mayın 12-də Ermənistanın beynəlxalq hüquqi məsələlər üzrə nümayəndəsi Ermənistan ərazisini işğal edən azərbaycanlılar haqqında:
Azərbaycan silahlı qüvvələrinin Ermənistan Respublikasının mübahisəsiz suveren ərazisinə soxulması təbii olaraq təkcə Ermənistan Respublikasının ərazi bütövlüyü hüququnu pozmur, həm də ona bitişik yaşayış məntəqələrinin insanlarının hüquqlarını pozur.
Bir çox hallarda şərait və ya səbəblərdən insanların öz əmlakından, yəni otlaq və ya otlaqlardan tam istifadə etmək, torpaqlarını əkib-becərmək imkanı olmur.
Bu pozuntuları sübut etmək üçün addımlar atılır” – deyərək Yeqişe Kirakosyan qeyd edib.
