Yerevandan regional səfərlə Bakıya yola düşmüş Almaniyanın Xarici işlər naziri Analena Berbeokun azərbaycanlı həmkarı ilə birgə mətbuat konfransında Artsaxın paytaxtı Stepanakerti və Şuşini əsl adları ilə çağırması Bayramovun narazılığına səbəb olub.
Azərbaycan rəsmisi alman diplomatı ifadəsini düzəltməyə tələsərək, həmin adların qeydə alınmadığını və nazirdən Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə hörmətlə yanaşmasını istədiyini bildirib.
Yerevana Almaniyanın səfiri xəritələr və sərhədlərin demarkasiyası məsələlərində Ermənistan və Azərbaycana kömək etmək istəyindən danışıb və bunun ardınca Moskva Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh sazişinin imzalanması üçün bütün ilkin şərtlərin mövcud olması ilə bağlı cavab verib.
Politoloq Robert Ğevondyan əmindir ki, Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərinin tənzimlənməsi prosesi ətrafında baş verənlər Qərblə Rusiya arasında rəqabətdir.
Məsələ burasındadır ki, Almaniyanın Xarici işlər naziri Analena Berbok regional səfəri zamanı Ermənistan və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün tanınmasını vurğulamış, Brüssel platformasında “Sülh Müqaviləsi” istiqamətində işin davam etdirilməsinin
Söhbət xəritələrdən, demarkasiyadan və demarkasiya məsələlərində dəstəkdən gedir.
Bununla yanaşı, Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının katibi Nikolay Patruşev Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh sazişinin imzalanması üçün bütün ilkin şərtlərin mövcud olduğunu bəyan edib.
Qəbul edilir ki, Qərb həmin sazişin həyata keçirilməsi istiqamətində daha fəallıqla çalışır. Ğevondyanın fikrincə, bu, müəyyən impulslardan xəbər verir, lakin onu da etiraf etmək lazımdır ki, bunlar sadəcə müzakirələrdir.
“Bu və ya digər şəkildə, proses qeyri-müəyyənliklərlə doludur, heç bir zaman təsdiqlənən heç nə baş verməyib. Məsələn, Ermənistan Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü kvadrat kilometrlərlə tanıdığını bəyan edir, Azərbaycan ərazisini dəqiqləşdirmədən yalnız bəyan edir, yəni, burada da aydınlıq yoxdur,sadəcə bəyanatlar var.
Və prosesin mahiyyəti elədir ki, heç nə razılaşdırılmır, çünki hər şey razılaşdırılmayıb.Oyun belədir.İstənilən vaxt hər şeydən geri çəkilmək olar, necə ki, 9 noyabr bəyanatı ilə oldu”.
Politoloq Hayk Ayvazyanın qənaətincə , Qərbin sərhədlərin delimitasiyası məsələlərinə qarışması vəziyyəti gərginləşdirmək və yeni eskalasiya üçün fürsət ola bilər.
“İşləyən üçtərəfli komissiyalar Rusiyanın vasitəçiliyi ilədir. Ermənistanla Azərbaycan arasında kəskin münasibətləri yalnız Rusiya hamarlaya bilər. Ermənistan bütün kommunikasiya layihələrindən kənarda qalmaq təhlükəsi ilə üz-üzədir. Başqa sözlə, mən Ermənistanı iflasa aparıram.
Qərb ona rəhbərlik edir, delimitasiya, demarkasiya məsələsində isə problemlər yaranacaq, ərazi məsələsində biri mənimdir, o biri deyəcək ki, mənim deyil və burada Qərb dağıdıcı rol oynayacaq.
Ayvazyanın fikrincə, Rusiyanın “Sülh müqaviləsi” ilə bağlı açıqlaması o deməkdir ki, Rusiya yeni müharibədən qaçmaq üçün sülhün bərqərar olması prosesini öz üzərinə götürməyə çalışır, çünki Rusiyaya yeni müharibə lazım deyil.
Hayk Ayvazyan Almaniya Xarici işlər nazirinin təhlükəsizlik məsələlərində Ermənistanı dəstəkləməsi ilə bağlı bəyanatını yuxarıda qeyd olunanlar kontekstində qiymətləndirir.
Politoloq İranın da rol oynadığı “3+3” platformasının əhəmiyyətini də nəzərdən qaçırmır.
“Əvvəldən yalnız o platformada danışıqlar aparmaq lazım idi. Qərb olmayan yerdə uğur ehtimalı kəskin şəkildə artır. Qərbi cəlb edəndə orada Türkiyə faktorunu dəfələrlə artırmış olursan”.
Və ola bilsin ki, müxtəlif platformalarda müxtəlif məsələlərin müzakirəsi vaxt udmaq həvəsindən irəli gəlir ki, bu, son vaxtlara qədər buolduqca aydın görünürdü:
“Sülh müqaviləsi” Qərb platformasında, sərhədin demarkasiyası Rusiya platformasında müzakirə olunurdu.
Politoloq Robert Ğevondyan hesab etmir ki, Ermənistan və ya Azərbaycan vaxt itirir. “Bundan əlavə, vaxt uzatmaq yox, daha rahat, daha sərfəli şərtlərlə nəticə çıxarmaq problemi var ki, həm Ermənistan, həm də Azərbaycan bunu indiki məqamda reallaşdıra bilməyəcək. Yəni, onlar bir daha gözləyirlər ki, daha uyğun dünya nizamı gələcək”.
Ğevondyanın fikrincə, bu gün hamı yeni dünya nizamının necə olacağını, Fransa və Almaniyanın bizim regionda möhkəmlənə biləcəklərini, yoxsa Rusiyanın bu müharibənin nə vaxt davam edəcəyini anlamaq üçün Rusiya-Ukrayna müharibəsinin bitməsini gözləyir ki, yenidən öz nəzarəti altına alsın.
