Ermənistanın həmsöhbəti regional məsələlər üzrə ekspert Armen Petrosyandır.
Sual – Avropa Birliyi Şurasının Xarici işlər nazirləri Avropa Sülh Aləti çərçivəsində Ermənistana yardımın göstərilməsi və viza rejiminin liberallaşdırılması dialoqunun başlanması ilə bağlı qərar qəbul ediblər. Bu qərarın Ermənistan-Rusiya münasibətlərinə Radar hansı təsiri ola bilər?
Cavab: – Rusiya Ermənistanda Avropa və Qərb siyasətinin aktivləşməsinə həmişə mənfi baxıb və Rusiya tərəfinin növbəti dəfə tənqid və ittihamlar gətirəcəyi göz qabağındadır.
Yəni bu qərar heç bir şəkildə müsbət qarşılanmır. Bu birmənalı deyil. Təbii ki, bu, Ermənistan-Rusiya münasibətlərində növbəti qırışa səbəb olacaq. Qeyd edək ki, hazırda bu prosesin hansı məcrada keçəcəyini proqnozlaşdırmaq çətindir.
Amma hesab edirəm ki, Avropa Birlyi tərəfindən obyektiv addımların atılması bir qədər gecdir. Qərarların icrası prosesi ləng gedir ki, bu da indiki geosiyasi reallıqda mövcud proseslərə heç bir şəkildə uyğun gəlmir və Avropa Birliyi və ümumilikdə bölgəmizə münasibətdə. Qərb ölkələri Çinə və təbii ki, Rusiyaya uduzur.
Sual: – Azərbaycan Ermənistanı noyabrın 11-22-də Bakıda keçiriləcək COP 29 konfransına dəvət edib. Sizcə, Ermənistan bu məsələdə hansı mövqedən çıxış etməlidir? Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərinin nizamlanmasında iştirakın hansı nəticələri ola bilər?
Cavab: – Azərbaycanın dəvət edilməsi onların Ermənistanla münasibətlərin normallaşmasına və ümumilikdə regionda sülhün bərqərar olmasına böyük meylli olduqlarını göstərmək üçün daha diplomatik addımdır.
Bu, bir tərəfdən Ermənistanla münasibətlərin normallaşdırılması prosesində diplomatik addım olsa da, xüsusilə beynəlxalq ictimaiyyətlə münasibətlər kontekstində daha çox təbliğat məqsədi daşıyır.
Daha konstruktiv olduqlarını göstərməkçündür, lakin Ermənistan münasibətləri normallaşdırmaq istəmir. Belə dəvətlər edirlər, eyni zamanda Ermənistanın daxili işlərinə qarışmaqda davam edirlər.
Konstitusiyaya və qanunvericiliyə dəyişiklik tələbinə əsaslanan cəhdlər hətta prezidentin ağzından belə “Qərbi Azərbaycan” deyilən diskurs, eləcə də “Zəngəzur” adlanan mövzu ilə bağlı ərazi iddiaları irəli sürməkdə davam edir”.
“Dəhliz” irəliləməkdə davam edir, sərhəddə gərginlik yaradır və s. Başqa sözlə, onlar çox gözəl başa düşürlər ki, belə davranış olarsa, təbii ki, Ermənistandan heç kim ÇOP29-da iştirak etməyəcək, necə olsa da, əksini göstərməyə çalışmadılar çünki sülh üçün heç bir əsas yoxdur.
Və sonra, təbii ki, Ermənistanın iştirak etməməsi yenə də Ermənistanın qeyri-konstruktiv yanaşması kimi təqdim olunacaq.
Artıq qeyd etdiyim kimi, bu addım daha çox siyasi və təbliğat məqsədi güdür. Ermənistanın iştirakı isə ümumi vəziyyətdən asılıdır. Düşünürəm ki, məzmun baxımından ikitərəfli münasibətlərdə və bütövlükdə regionda çətin ki, ciddi dəyişikliklər baş versin. Və əgər münasibət belə bir atmosferdə olarsa, təbii ki, iştirak etmək düzgün olmaz.
