ABŞ-ın paytaxtında təşkil olunan Beynəlxalq Dini Etiqad Azadlığı Sammiti öz işini yekunlaşdırıb. Ermənistanın Baş naziri həm sammitdə, həm sual-cavab formatında qısa panel müzakirəsində, həm də sammitdən sonra təşkil edilən “Milli dua səhər yeməyi”ndə çıxış edib.
Nikol Paşinyan Vaşinqtonda Corctaun Universitetində də olubş Burada politologiya, beynəlxalq münasibətlər və təhlükəsizlik üzrə təhsil alan tələbələr və professorların qarşısında mühazirə ilə çıxış edib.
Dövlət başçısı çıxışında Ermənistanda demokratiyanın inkişafı və möhkəmlənməsi, aparılan islahatlar prosesinə, regionda, xüsusən də Ermənistan ətrafında gedən proseslərə və mövcud çağırışlara, eləcə də onların həlli istiqamətində atılan addımlara toxunub.
Nikol Paşinyan Azərbaycan və Türkiyə ilə münasibətlərin normallaşmasına da toxunub və Ermənistan hökumətinin sülh gündəminə sadiqliyini vurğulayıb. Lena Badeyan ətraflı bununla bağlı məlumat verir.
Ermənistanın Baş nazirinin Amerikadakı gərgin görüşləri arasında onun Ermənistanda məzhəb hesab edilən dini qurumlardan birinin rəhbəri ilə əl sıxarkən çəkilmiş şəkli sosial şəbəkələrdə qızğın müzakirə mövzusuna çevrilib.
Hətta Ermənistan hökumətinin üzvləri bütün bunları şərh etməyə məcbur olublar. İqtisadiyyat naziri Gevorq Papoyan vurğulayır ki, Ermənistan Baş nazirinin iştirak etdiyi tədbir ABŞ-ın indiki hakim siyasi qüvvəsi üçün çox önəmlidir.
“ABŞ-da ən yüksək səviyyədə təşkil edilən tədbirlərdə kimin iştirak edəcəyinə qərar verə bilmərik. Əgər biz xarici siyasətdə əlaqələr qurmaq istəyiriksə və onun vasitəsilə ölkəmizin xarici siyasət məsələlərini də bizim üçün ən faydalı şəkildə həll edək, belə bir mühüm hadisədən imtina edə bilmərik.
Əgər ABŞ-da ən nüfuzlu və ya qərar qəbul edən şəxslərin, xüsusən də hakim partiyanın nümayəndələrinin iştirak etdiyi tədbirdirsə, məncə, belə bir fürsət qaçırılmamalıdır”.
Bəs Ermənistanın Baş naziri bu fürsətdən necə istifadə etdi?
Birincisi, tədbir zamanı o, Beynəlxalq Dini Etiqad Azadlığı Sammitindəki çıxışı ilə iştirakçılara Ermənistan hökumətinin dini azadlıqların demokratiyanın bərqərar olması üçün əsas olduğuna inamını çatdırdı.
Nikol Paşinyan Ermənistanda dini qurumların və icmaların sərbəst fəaliyyət göstərdiyini təqdim edib, daha sonra siyasi reallıqlara dini nöqteyi-nəzərdən müraciət edib:
“Regional əlaqələr baxımından dörd qonşu ölkədən üçündə – İran, Türkiyə və Azərbaycanda əhalinin əksəriyyəti müsəlmandır. Digər qonşumuz olan Gürcüstanda isə əsasən xristianlar, böyük müsəlman icması var. Bu, dini tolerantlığın regionumuzun sabitliyi üçün nə qədər vacib olduğunu göstərir”.
Çıxışdan sonra panel formatında qısa sual-cavab sessiyası müsahib David Curry tərəfindən başladı və o, öz təbirincə desək, ən vacib suala başladı: ermənilərin yaşadığı mürəkkəb regionda sülhə necə nail olmaq olar.
Karri həmçinin Ermənistan hökumətini “Sülh kəsişməsi” təşəbbüsü münasibətilə təbrik edib.
Bu, Ermənistanın baş nazirinin hər zaman, xüsusən də beynəlxalq platformalarda, Ermənistanın dünyaya göndərdiyi mesajları bir daha vurğulamaq istədiyi mövzudur:
“Bu, ilk növbədə regional kommunikasiyalarımızın açılmasından gedir, lakin söhbət təkcə kommunikasiyalardan getmir, çünki məsələyə dini tolerantlıq prizmasından yanaşsaq, bu, həm də insanlar arasında ünsiyyətdən gedir.
Çünki nəqliyyat kommunikasiyaları açıq olanda bu, ilk növbədə insanların bir-biri ilə ünsiyyət qurması üçün bir fürsətdir. Bu, sabit və davamlı sülh üçün çox həlledici amildir.
Bu, bizim region ölkələrinə ünvanlanmış açıq təklifdir və təbii ki, biz bu layihəni həyata keçirmək üçün onların hər biri ilə işləyirik”.
Donald Trampın birinci Prezidentliyi dövründə ABŞ-ın Beynəlxalq Dini Məsələlər üzrə Xüsusi Səfiri olmuş Beynəlxalq Dini Etiqad Azadlığı Sammitinin həmsədri Sem Braunbek də 2023-cü ildə ABŞ Konqresində təşkil olunan dinləmələrdə blokadada olan Dağlıq Qarabağla bağlı vəziyyəti təqdim edib və bu gün də bu mövzudan danışır.
O, iddia edirdi ki, münaqişə dini xarakter daşımasa da, bu komponent də rol və əhəmiyyət kəsb edir:
“Dağlıq Qarabağ mübahisəli ərazidir, erməni xristianlar qovulana qədər orada yaşayıblar. Bu, ən dəhşətli hallardan biridir, çünki orada min illər boyu nəsillər boyu yaşamış 120 minə yaxın xristian var idi.
Onlar isə Azərbaycan və Türkiyə tərəfindən qovulur, blokadaya alınır, aclıqdan ölürlər. Bu məsələ həll olunmalıdır. Uzunmüddətli ərazi mübahisəsi olduğu üçün dünya ictimaiyyəti buna o qədər də əhəmiyyət vermədi, amma buna baxmayaraq, bu insanlar qovularaq Ermənistanda yerləşdirildi. Hesab edirəm ki, bu məsələ müzakirə olunmalıdır”.
ABŞ Prezidentinin ev sahibliyi ilə Vaşinqtonda keçirilən 5-ci illik Beynəlxalq Dini Azadlıq Sammitindən sonra dəvət olunanların şərəfinə keçirilən “Milli dua səhər yeməyi” qapalı formatda keçirilib.
Xarici siyasət məsələləri ilə yanaşı, Paşinyan həmin platformada dünyaya ilk xristian ölkəsi olan Ermənistana bizim kilsə binalarımıza və səmimi qonaqpərvərliyə heyran olmaq üçün dəvət göndərdi.
