Azərbaycan Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinin (BQXK) nümayəndəliyinin fəaliyyətini dayandıracağını elan etdi.
Bu qərarı 17 iyun tarixində “Müharibə əsirləri, girovlar və İtkin düşmüş şəxslər üzrə dövlət komissiyası” açıqladı.
Dağlıq Qarabağdan olan Məcburi köçkünlərin müdafiəsi İttifaqı (DKMMİ) xəbərdarlıq edir ki, ofisin bağlanması Azərbaycanda saxlanılan erməni əsirlərinin hüquqlarının müdafiəsinə nəzarəti ciddi şəkildə məhdudlaşdıra, onlarla əlaqə yollarını pozacaq və əsirlərə psixoloji və fiziki işgəncə riskini artıra bilər.
“Vurğulayaq ki, bu günə qədər BQXK əsirlərlə birbaşa əlaqə qura bilən yeganə təşkilat idi, o cümlədən şəxsi görüşlər vasitəsilə.
Qeyd edək ki, BQXK nümayəndələrinin erməni əsir və həbsliləri ilə son görüşü 19 iyunda baş tutub. Bu haqda BQXK-in Azərbaycan ofisinin ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin rəhbəri İlahə Hüseynova bildirib.
Onun sözlərinə görə, görüşlər zamanı həbslilərlə fərdi əlaqələr qurulub, onlar ailə bağlamaları almış və ailə xəbərləri mübadiləsi imkanı əldə etmişlər. Ailələri ilə əlaqə yaratmaq üçün şərait yaradılıb.
Vurğulamaq lazımdır ki, Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi öz mandatı çərçivəsində həbsxanalara səfər edərkən həbsdə olan şəxslərə münasibəti və həbs şəraitini qiymətləndirir, onların ailələri ilə əlaqəni bərpa etmək və ya saxlatmaq imkanını təmin edir.
Komitənin müəyyən edilmiş prosedurlarına əsasən, belə səfərlərlə bağlı müşahidə və təkliflər yalnız həbs edən orqanlara təqdim olunur.
Və komitənin əsas fəaliyyəti münaqişənin humanitar nəticələrini yumşaltmaq olduğundan, ofisin bağlanma proseslərinin nəticəsində erməni əsirlərinin taleyi bundan sonra tamamilə Azərbaycan hakimiyyətinin istəyinə qalacaq, humanitar missiya isə yerinə yetirilməmiş qalacaq”.
DKMMİ beynəlxalq qurumların diqqətini onların fəaliyyətinin dayandırılmasından əlavə, Azərbaycan hakimiyyətinin digər beynəlxalq ofisləri də bağlamağa çalışdığına cəlb edir ki, bu da beynəlxalq humanitar hüququn müdafiəsi üçün ciddi maneədir.
Xüsusilə, 6 may 2025-ci ildə BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarı Ofisi (UNHCR) Azərbaycan hökumətindən rəsmi bildiriş alaraq fəaliyyətini dayandırmışdır.
DKMMİ, Azərbaycanda saxlanılan erməni məhbuslarının hüquqlarının müdafiəsi sahəsində BQXK-in eksklüziv səlahiyyətini və mandatını vurğulayır və Komitənin sədrinə və nümayəndələrinə çağırış edir:
Müstəqil vasitəçi kimi fəaliyyətini davam etdirməyə: Beynəlxalq humanitar hüququn müdafiəsini təmin etmək üçün erməni məhbusları ilə Azərbaycan hakimiyyəti arasında müstəqil vasitəçi kimi çıxış etməyə davam etmək.
Müntəzəm səfərləri davam etdirməyə: Azərbaycan həbsxanalarında saxlanılan bütün erməni məhbuslarına qarşı müntəzəm səfərləri həyata keçirməyə davam etmək.
Xüsusi diqqət yetirməyə: Əsirlərin aşkar zədələnməsinin səbəblərinin aşkarlanmasına xüsusi diqqət yetirmək.
Siyasi səbəblərdən təqib olunan, ədalətsiz rəftarla üzləşən və etnik təqiblərə məruz qalan, Azərbaycanda qanunsuz olaraq əsir saxlanılan ermənilərin ağır vəziyyətinə nəzarət etmək – onlara ədalətli rəftar təmin etmək məqsədi iləbu həyata keçirilir.
.
Yeri gəlmişkən, 5 iyunda ABŞ-nin Beynəlxalq Dini Azadlıq üzrə Komissiyasının (USCIRF) “Azərbaycanda dini azadlıq vəziyyəti” dinləmələri zamanı erməni əsirlərinə qarşı işgəncə və təhqirlərə dair aydın qeydlər edilib.
Təqdim olunan ifadələrə görə, əsirlər döyülməyə, dini və etnik təhqirlərə məruz qalıblar.
Eyni zamanda, DKMMİ Azərbaycanı Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin 7 dekabr 2021-ci il tarixli qərarını şərtsiz yerinə yetirməyə çağırır.
Qərara əsasən, məhkəmə vaxtı tədbirlər tətbiq edərək, Azərbaycanı 2020-ci il müharibəsi zamanı və ondan sonra əsir düşmüş və Azərbaycanda saxlanılan bütün şəxsləri zorakılıqdan və bədən zədələrindən qorumağı, habelə onların təhlükəsizliyini və qanun qarşısında bərabərliyini təmin etməyi öhdəsinə götürmüşdür.
“Beynəlxalq qurumlara çağırış edirik: Azərbaycanda erməni məhbuslarının və əsirlərinin hüquqlarının müdafiəsi üçün humanitar təşkilatların fasiləsiz iştirakını təmin etsinlər.
Azərbaycana çağırış edirik: 1949-cu il Cenevrə Konvensiyasının, xüsusilə onun 118-ci maddəsinin tələblərinə əməl edərək, bütün erməni əsirlərini və qanunsuz olaraq saxlanılan mülki şəxsləri dərhal azad etsin.
Bu tələblərə əsasən, hərbi əməliyyatlar dayandırıldıqdan sonra əsirlər dərhal vətənlərinə qaytarılmalıdır”.
Bu ifadələr DKMMİ-nin bəyanatında qeyd olunub.
