İran sərhədi yaxınlığında kürdlər və bəluclar fəallaşıb?

Bəzi beynəlxalq medianın məlumatına görə, son vaxtlar İranla sərhəd yaxınlığında kürd və bəluc qruplaşmaları fəallığını artırıb. İranın İraqla qərb sərhədi yaxınlığında (Kürdüstan vilayəti) və Əfqanıstan və Pakistanla həmsərhəd Sistan və Bəlucistan əyalətində təhlükəsizlik qüvvələrinə hücumlar getdikcə daha tez-tez baş verir.

Ekspertlərin fikrincə, bu cür aktivlik son İran-İsrail münaqişəsinin birbaşa nəticəsidir. Yaranmış həyəcanverici vəziyyətlə əlaqədar İran parlamentinin Milli Təhlükəsizlik və Xarici Siyasət Komitəsinin üzvləri artıq hökumətə müraciət edərək təkcə ölkənin müdafiə qabiliyyətinin artırılması üçün deyil, həm də şimal-şərq və cənub-şərqdə sərhəd təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi üçün daha çox vəsait ayrılması xahişi ilə müraciət ediblər.

Amerika Müharibənin Öyrənilməsi İnstitutu (ISW) bunu separatçı qrupların hücumlarının artması ilə əlaqələndirir. Rusiya Strategiya və Texnologiyaların Təhlili Mərkəzinin baş elmi işçisi Yuri Lyamin izah etdiyi kimi, hər epizodun öz nüansları olsa da, bəluc və kürd qruplarının İrana qarşı fəallığının artması tamamilə gözlənilən bir hadisə idi.

“Pakistanla həmsərhəd olan Sistan və Bəlucistan əyalətindən danışsaq, İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu orada 2024-cü ilin sonu – 2025-ci ilin əvvəlində təhlükəsizliyi gücləndirmək üçün iri əməliyyat keçirib və bu, “Ceyş əl-Ədl” bəluc qruplaşmasının fəaliyyətini cilovlayıb”.

Kürd qruplaşmalarına gəlincə, İran hakimiyyətinin fikrincə, İsrailin bəzi pilotsuz təyyarələri 12 günlük müharibə zamanı İsrail kəşfiyyat xidmətləri ilə əməkdaşlıq edən birləşmələrin köməyi ilə İraq Kürdüstanının sərhəd bölgələrindən buraxılıb.

“Bu, həmin ərazidə qarşılıqlı eskalasiyaya səbəb oldu. Yəni, bir tərəfdən həmin əraziyə İran PUA-larının açıqlanmayan dəqiq zərbələri, digər tərəfdən isə kürd qruplarının sərhəddə İran patrullarına snayper hücumları olub”.

Bunun fonunda əsasən etnik azərbaycanlıların məskunlaşdığı İran əyalətlərində vəziyyət nisbətən sakit olaraq qalır.