2027-ci il yanvarın 1-dən Ermənistanda polietilen torbaların və birdəfəlik plastik qabların tam qadağanı qüvvəyə minəcək ki, bununla da dövlət plastik tullantıların həcmini azaltmaq və ətraf mühitin çirklənməsini minimuma endirmək məqsədini güdür.
Alınan məlumata görə, sahə mütəxəssislərinin görüş-müzakirəsi zamanı Ətraf Mühit nazirliyinin Strateji Siyasət Departamentinin rəisi Lusine Avetisyan qeyd edib ki, plastik istifadəsinin tədricən azaldılması Ermənistan Respublikası Hökumətinin 2021-2026-cı illər proqramına daxil edilib.
Onun sözlərinə görə, birinci mərhələdə qalınlığı 50 mikrona qədər olan polietilen torbaların dövriyyəsi məhdudlaşdırılıb, hazırkı layihə isə təxminən üç il ərzində müxtəlif maraqlı tərəflərin iştirakı ilə müzakirə olunub.
“İstehsalçılarla dəfələrlə yenidən profilləşdirmə imkanlarını müzakirə etmiş, zərərləri və riskləri qiymətləndirmişik.
Buna görə də qanunun qüvvəyə minmə müddəti təxirə salındı ki, təsərrüfat subyektləri alternativ istehsala keçid üçün vaxt qazansınlar.
Bu gün artıq təbii xammaldan hazırlanmış bioloji parçalanan torbalar istehsal edən şirkətlər var”– deyə o, qeyd edib.
Avetisyanın məlumatına görə, Ermənistanda hər il 14 mindən çox ton plastik tullantı əmələ gəlir.
Ətraf Mühit mazirliyinin İctimaiyyətlə Əlaqələr Şöbəsinin müdiri, nazirin mətbuat katibi Ani Hakobyanın sözlərinə görə, qanun qüvvəyə minməzdən əvvəl vətəndaşları və təsərrüfat subyektlərini dəyişikliklərə hazırlamaq üçün geniş maarifləndirmə işləri aparılıb.
“İllər boyu maarifləndirmə tədbirləri həyata keçirmişik.
Təbiət Dövlət Muzeyində “Tullantıya ikinci həyat” təhsil emalatxanaları təşkil olunub, burada şagirdlər tullantıları necə təkrar emal edəcəklərini öyrəniblər.
Maarifləndirmə aksiyaları rayonlarda da keçirilib, məlumatlandırıcı afişalar yapışdırılıb, supermarktlar və beynəlxalq tərəfdaşlarla birgə vətəndaşlara təkrar istifadə olunan alternativ torbalar paylanıb” – deyə o, bildirib.
Lakin istehsalçılar yeni tənzimləmələrdən narahatdırlar.
“Royal Print” şirkətinin təsisçisi və baş direktoru Hovhannes Amlikyanın qiymətləndirməsinə görə, sahənin bir çox şirkətləri plastik istehsalı avadanlıqlarının alınması üçün əhəmiyyətli investisiyalar ediblər və indi maliyyə itkiləri ilə üzləşirlər.
“Əgər istehsala kağız stəkanlar daxil olsa, hər şeyin qiyməti artacaq, bundan vətəndaşlar əziyyət çəkəcək.
Bütün ölkələrdə plastikdən istifadə olunur. Kağız stəkanda da polietilen xüsusiyyəti var – 15 mikron və bu, tamamilə kağız deyil” – deyə o, bildirib.
Ermənistan Yerli Məhsul İstehsalçıları Birliyinin sədri Vazgen Safaryan hesab edir ki, qanunun tətbiqi bir müddət təxirə salınmalıdır.
Onun sözlərinə görə, hökumət subsidiyalaşdırma proqramları ilə istehsalçılara yeni texnologiyalara keçid məsələsində dəstək olmalıdır, əks halda iş yerlərinin ixtisarı və işsizliyin artması mümkündür.
İstehlakçılar İttifaqının sədri Armen Poğosyan isə qanun dəyişikliklərinin ətraf mühitin qorunması üçün zəruri olduğunu qeyd edib.
“Biz illərlə təbiətə zərər vurmuşuq və bunun nəticələri artıq göz qabağındadır. Plastik tullantı təbiətdə təxminən 200 il qala bilər, yandırıldıqda isə daha təhlükəli emissiyalar yaradır. Emal mexanizmləri çoxdan mövcuddur, onları səmərəli tətbiq etmək lazımdır” – deyə o bildirib.
Qeyd edək ki, qanunla bütün növ polietilen torbalar və kisələr, birdəfəlik plastik və köpük plastik boşqablar, stəkanlar, qaşıqlar, çəngəllər, bıçaqlar, içkiləri qarışdıran çubuqlar və çubuqlar, stəkanların plastik qapaqları, habelə köpük plastik qablar qadağan olunacaq.
Eyni zamanda bəzi istisnalar qalacaq: malların çəki ilə qablaşdırılması üçün nəzərdə tutulmuş çox nazik torbalar, habelə təkrar emal edilmiş xammaldan hazırlanmış zibil torbalarına icazə veriləcək.
Qanunun tələblərini pozan sahibkarlara əvvəlcə xəbərdarlıq tətbiq olunacaq, təkrar və sonrakı pozuntulara görə isə 100 mindən 150 min dramadək inzibati cərimə təyin ediləcək.
