NATO-nun keçmiş baş katibi Anders Foq Rasmussen yaxın aylarda Ermənistan və Azərbaycan arasında müharibə təhlükəsi görür. Belə belə bir fikri Anders Foq Rasmussen “Le Figaro” nəşrinə müsahibəsində bildirib.
“Ermənistan və Azərbaycan arasında yaxın aylarda açıq müharibə təhlükəsi realdır və lazımi səviyyədə qiymətləndirilmir.
Dağlıq Qarabağı Ermənistanla birləşdirən yalnız bir yol var və o yol dekabrın 12-dən bağlıdır. Əsas vəsaitlərdən tutmuş dərmanlara qədər heç nə buraxılmır.
Adamlar Ermənistan tərəfində qalıblar və evlərinə qayıda bilmirlər.Bu vəziyyət humanitar fəlakətlə nəticələnə bilər.
Son məqsəd etnik təmizləmə ola bilər ki, bu da yerli əhalinin həyatını o qədər çətinləşdirəcək ki, çoxları sadəcə olaraq ərazini tərk edə bilər.
Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevə blokadanın dayandırılması çağırışı ilə müraciət etdi.Beynəlxalq ictimaiyyətin müxtəlif bəyanatlarına heç vaxt cavab vermədiyi kimi, mənə də cavab vermədi.
Beynəlxalq məhkəmə də Azərbaycanı blokadanı dayandırmağa məcbur etdi bununla belə blokada davam edir.
Mən Emmanuel Makronun bu məsələdə sadiqliyini yüksək qiymətləndirirəm və ümid edirəm ki, Avropa Birliyinin əsas dövlətləri prezident Əliyevə təzyiq göstərmək üçün Fransaya qoşulacaqlar”- deyərək Rasmussen qeyd edib.
Söhbət hansı təzyiqdən gedir sualına Rasmussen belə cavab verdi: Avropa Komissiyası və Azərbaycan enerji sektorunda razılaşmalara bağlıdır.
Aydındır ki, Rusiya qazının tədarükü dayandırıldıqdan sonra bizə alternativlər lazımdır. Amma məhz bu razılaşmaya çevrilə bilər.
Azərbaycan prezidentinə təzyiq göstərmək üçün gözəl əsasdır.
Bakıya demək lazımdır ki, enerji marağımız bizi potensial humanitar fəlakətdən uzaqlaşdırmayacaq.
İlham Əliyev də Vladimir Putin kimi avtokrat ola bilər, amma mən qəti şəkildə inanıram rusiyalı həmkarı kimi beynəlxalq aləmdə təcrid olunmasının ona fayda verməyəcəyini dərk edir.
Mən hesab edirəm ki, Əliyev beynəlxalq hüququ pozaraq keçilməsi mümkün olmayan sərhədləri ətraflı hesablayır.Çünki Dağlıq Qarabağın blokadaya alınması qanun pozuntusudur.
Avropa Birliyi Əliyev rejiminə başa salmalıdır ki, bu pozuntular cəzasız qala bilməz”.
Rasmussen əlavə edib ki, 9 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanata əsasən, Laçın dəhlizi Rusiya sülhməramlı qüvvələrinin nəzarəti altındadır:
“Mən öz gözlərimlə əsgərlərin yola nəzarət etdiyini gördüm. Onlar bloklama yerinə çox yaxındırlar, lakin onlar heç nə etmirlər.
Sentyabrda Azərbaycan Ermənistana hücum edəndə heç nə demədiyi kimi Moskva bu vəziyyətin qarşısını almaq üçün heç nə etməyib.
Ola bilsin ki, Moskva öz tarixi müttəfiqinə kömək etmək istəməməklə yanaşı, buna imkanı da yoxdur. , çünki o, bütünlüklə Ukrayna cəbhəsinə yönəlib” deyən o, Rusiyanın Qafqazda təsirinin zəiflədiyini bildirib.
O, hesab edir ki, Avropanın qapısında yeni münaqişə onlar üçün faydalı ola bilməz. Rasmussenin fikrincə, ilk növbədə, o, Avropaya enerji təchizatını təhlükə altında qoya bilər.
Bununla yanaşı, Rasmussen Rusiyanın passivliyinin Rusiya ilə Azərbaycan, eləcə də Rusiya ilə Türkiyə arasında qeyri-rəsmi müttəfiqlik mənasını verə biləcəyi fikrini ifadə edib.
“Ona görə də Avropa dövlətləri Cənubi Qafqazla məşğul olmalıdırlar. Hesab edirəm ki, Avropa Birliyi Ermənistana müşahidə missiyası göndərməklə nəyin təhlükədə olduğunu anladı.
Hazırda müşahidəçilər qrupu çox azdır, vəsait son dərəcə məhduddur. , ekspertlərin isə sərhədin Azərbaycan hissəsinə çıxışı yoxdur.Lakin bu, yaxşı bazadır” – deyən Rasmussen qeyd edib ki, müşahidəçilərin məqsədi ortamüddətli perspektivdə təhlükənin qarşısını almaqdır, çünki Azərbaycan buna cəsarət etməyəcək.
O, Avropa Birliyinin Dağlıq Qarabağdakı humanitar vəziyyətlə bağlı sənədləşdirilmiş və təsdiqlənmiş faktları təqdim etmək üçün uzunmüddətli perspektivdə real faktaraşdırıcı missiya göndərməyə çağırıb.
Rasmussen qeyd edib ki, Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev də sülh danışıqlarında iştiraka çağırılmalıdır. NATO-nun keçmiş baş katibi Ermənistanın baş nazirinin bu məsələdə böyük çeviklik nümayiş etdirdiyini qeyd edərək, Dağlıq Qarabağ əhalisinin hüquq və təhlükəsizliyinin prioritet olduğunu bəyan edib.
O qeyd edib ki, Dağlıq Qarabağın erməni əhalisinin hüquqlarını və təhlükəsizlik təminatlarını təmin etmək üçün bu təminatların həyata keçirilməsinə nəzarət edəcək beynəlxalq mexanizm tətbiq etmək lazımdır.
Rasmussenin sözlərinə görə, etnik təmizləmə təhlükəsi barədə xəbərdarlıq edə biləcək sülhməramlı missiya olmadan bu, mümkün deyil.
