Moskva niyə yenidən Yerevanla xəbərdarlıqlarla danışır? Rusiyanın xarici işlər naziri Lavrov bu dəfə NATO ilə münasibətlərin dərinləşməyəcəyindən qorxduğunu bildirib. Beynəlxalq münasibətlər üzrə ekspertin fikrincə, buna əsas kimi NATO-nun yüksək rütbəli nümayəndəsinin Ermənistanın mövqeyinin dəyişməsi ilə bağlı bəyanatı id. Bu bəyanat da Rusiya tərəfindən təəssüflə qəbul edilib. Ekspertlər iddia edirlər ki, Moskva münaqişəni soyutmağa çalışır.
Beynəlxalq ekspert Davit Karapetyan deyir ki, Moskva Qarabağ münaqişəsinin həllində monopoliyaya malik olduğunu göstərməyə çalışır. Daha əvvəl Rusiya XİN rəhbəri bəyan edib ki, Ermənistanın tez-tez Şimali Atlantika Alyansı ilə əməkdaşlığa başlaması Rusiyayı narahat etməyə bilməz.
“Biz gördük ki, NATO baş katibinin Qafqaz və Mərkəzi Asiya üzrə xüsusi nümayəndəsi Xavyer Kolomina sözün əsl mənasında Ermənistanın xarici siyasətini dəyişməli, Moskvadan uzaq durmaq qərarına gəldiyini vurğuladı. Təbii ki, bu Ermənistan üçün təhlükəli oyun və macəradır. Lavrovun sözlərindən belə bir təəssürat yaradır ki, Moskva iki ölkə liderlərinin danışıq platforması yaradır və hardasa bu, Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin həllinin açarının Moskvada olduğunun nümayişidir. Yəni, Qərb platformaları nə qədər tərəflərə kömək etməyə çalışsalar da, yekun qərarın verilməsində qalib gələn Moskva olacaq”.
Ekspert xatırladır ki, bəyanatlara görə, sülh müqaviləsinin əksər bəndləri razılaşdırılıb, lakin heç bir sənəd imzalanmayıb. Üstəlik, saziş imzalansa belə, daha çox suallar doğuracaq, çünki bu, Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərində əsas olan demarkasiya və delimitasiya məsələsini ehtiva etmir.
“Ermənistan tərəfi müəyyən güzəştlərlə daimi sülh istəyə bilər, lakin Əliyev maksimilist rejimi öz ambisiyaları ilə bizə bunun əksini sübut edir. Ona görə də indiki məqamda Moskva bir platforma kimi tərəfləri qonşuluq münasibətlərinə təşəbbüs göstərməyə, bununla da münaqişələrin dondurulmasına çalışır”.
Politoloq Hakob Badalyanın fikrincə, bütün böyük beynəlxalq oyunçular Ermənistan-Azərbaycan razılaşmasını istəyirlər, amma faktiki olaraq heç kim münaqişənin həllini istəmir.
“Və bunu praktiki olaraq heç kim istəmir, ona görə ki, hamı eyni dərəcədə pisdir, amma hamı problemi daha dərindən qiymətləndirirlər. Ona görə də bilirlər ki, Ermənistan-Azərbaycan məsələsi tənzimlənən məsələ deyil.
Güc mərkəzləri tamamilə rasional, super-rasionaldır və həlli mümkün olmayan bir problem üçün əlavə səy göstərməyəcəklər. Bunun əvəzinə, onlar həll edilə bilməyən bir problemi idarə edə bilmək üçün həddindən artıq səylər göstərəcəklər”.
Beynəlxalq münasibətlər üzrə ekspert Davit Karapetyan Rusiyanın 102-ci hərbi bazasının Ermənistan ərazisində yerləşdirilməsinin məqsədəuyğunluğu barədə danışmağı təhlükəli hesab edir. Rusiya XİN Lavrov da bu məsələyə münasibət bildirib. Ermənistanda bu söhbətlər yüksək səviyyədə aparılmasa da, məsələni müzakirə edərkən, biz ilk növbədə Rusiya hərbi bazasını nə ilə əvəz etmək istədiyimizi və hansı ölkənin təhlükəsizlik qarantı rolunu öz üzərinə götürməyə hazır olduğunu başa düşməliyik.
“Belə bir öhdəlik götürəcək heç bir dövlət görmürəm”.
