Ermənistan Respublikasının Baş naziri Nikol Paşinyan Estoniya Respublikasına iki günlük rəsmi səfər edib. Tallində o, həmçinin yerli erməni icması ilə görüşüb, Surb Qriqor Lusavoriç kilsəsini ziyarət edib.
Rəsmi görüşlər səfərin ikinci günü baş tutub. Fərdi görüşlərdən sonra Ermənistanın Baş naziri Estoniya Prezidentinin iqamətgahında və parlamentində Fəxri Qonaqlar Kitabında qeyd aparıb, Estoniyanın Ermənistan hökumətinə göstərdiyi dəstəyi yüksək qiymətləndirib.
Ermənistan və Estoniya arasında diplomatik münasibətlərin tarixində ilk dəfədir ki, Ermənistanın Baş naziri Estoniyaya rəsmi səfər edir.
Əvvəllər prezidentlərin, parlament rəhbərlərinin və Xarici işlər nazirlərinin səfərləri olub. İki ölkə arasında diplomatik münasibətlər hələ 1992-ci ildən qurulsa da, qarşılıqlı səfər və təmaslar çox az olub.
Hətta Ermənistanda Estoniyanın Fövqəladə və səlahiyyətli səfirinin iqamətgahı da Tbilisidə yerləşir.
Ermənistan ötən ildən etibarən Nordik–Baltik ölkələrinin səkkizliyi (NB8) ilə münasibətlərin dərinləşdirilməsinə xüsusi önəm verir. Bu formatda ilk böyük səfər bu ilin əvvəlində həyata keçirilib.
Səfərin ilk günü Nikol Paşinyan Estoniya erməni icması ilə görüşüb, Ermənistanın real ideologiyasını təqdim edib, ölkənin qarşısında duran çağırışlar və onların həlli yolları barədə danışıb.
İcma üzvlərinin suallarını cavablandırıb, suallar əsasən regional proseslərə, Ermənistan hökumətinin sülh gündəliyinə, prioritetlərinə və inkişaf proqramlarına aid olub.
Baş nazir Tallindəki Surb Qriqor Lusavoriç kilsəsini də ziyarət edib və burada sülh və Ermənistanın qonşuları ilə barışıq proqramlarının uğurla həyata keçməsi üçün dualar edilib.
Səfərin ikinci günü Baş nazir Paşinyan Estoniya Prezidenti Alar Karis ilə görüşüb. Prezident Karis Ermənistan Baş nazirinin rəsmi səfərini alqışlayıb və bunun iki ölkə arasında çoxşaxəli əlaqələrin inkişafına yeni təkan verəcəyinə əminliyini bildirib.
O, erməni və eston xalqları arasında mövcud olan çoxəsrlik əlaqələri vurğulayıb, bunun ikitərəfli əməkdaşlığın genişlənməsi üçün yaxşı əsas olduğunu qeyd edib.
Baş nazir Paşinyan Ermənistanın Estoniya ilə münasibətlərini yüksək qiymətləndirdiyini, bu münasibətlərin qarşılıqlı hörmət və dostluq ənənələrinə əsaslandığını bildirib.
O, son illərdə yüksək səviyyəli qarşılıqlı səfərlərin Ermənistan–Estoniya gündəmini möhkəmləndirmək və siyasi dialoqu yeni keyfiyyət səviyyəsinə çatdırmaq üçün hər iki tərəfin öhdəliyini göstərdiyini vurğulayıb.
Görüşdə həmçinin Ermənistan–Azərbaycan sülh prosesi də müzakirə olunub. Paşinyan qeyd edib ki, Ermənistan Estoniyanın bölgədə uzunmüddətli sülh və sabitlik yaratmaq səylərinə, eləcə də Ermənistanın ərazi bütövlüyünün qorunmasına dair dəqiq mövqeyinə görə minnətdardır.
Prezident Karis Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh müqaviləsinin tezliklə imzalanacağına ümid etdiyini bildirib və Estoniyanın Cənubi Qafqazda davamlı sülh və sabitliyin təmin olunmasına dəstəyini bir daha təsdiqləyib.
Görüşdə həmçinin Ermənistan–Avropa Birliyi münasibətlərinin inkişafı və əməkdaşlığın genişləndirilməsi məsələləri də müzakirə olunub.
Nordik–Baltik səkkizliyi (NB8) Formatına İsveç, Finlandiya, İslandiya, Estoniya, Litva, Latviya, Danimarka və Norveç daxildir.
Ermənistan bu ölkələrlə əməkdaşlığa 2024-cü ildən daha fəal yanaşır. 2024-cü il dekabrın 5-də ATƏT Xarici işlər nazirləri Şurası çərçivəsində bu formatda ilk böyük görüş keçirilib.
Görüşdən sonra yayılan birgə bəyanatda NB8 ölkələri Ermənistanla münasibətlərin möhkəmləndirilməsində qarşılıqlı maraqlarını təsdiqləyib, Ermənistanın Avropa Birliyi və Avropa tərəfdaşları ilə əlaqələri dərinləşdirmək səylərinə güclü dəstək ifadə ediblər.
NB8 ölkələri Ermənistanın demokratik islahatlara sadiqliyini yüksək qiymətləndirir və bu islahatların davam etdirilməsinə dəstəyini davam etdirəcək.
Həmçinin, Ermənistan və Azərbaycan arasında suverenlik və ərazi bütövlüyünə qarşılıqlı hörmət əsasında, 1991-ci il Alma-Ata Bəyannaməsinə uyğun olaraq davamlı sülh sazişinin əldə olunması səylərini dəstəkləyirlər.
Onlar həmçinin regional əlaqələrin və iqtisadi əməkdaşlığın artırılması üçün nəzərdə tutulan “Sülh kəsişməsi” proqramı kimi təşəbbüsləri də alqışlayırlar.
NB8 formatında qarşılıqlı maraqlar aşağıdakılardır:
Demokratik dəyərlərin və insan hüquqlarının təşviqi;
Ermənistanın Avropa Birliyinə inteqrasiya səylərinə dəstək;
Regional sülh və sabitlik təşəbbüslərinin dəstəklənməsi;
Ermənistanın islahat proqramlarına texniki və institusional dəstək;
Regional iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin inkişafı.
2025-ci ilin yanvarında NB8 ölkələrinin parlament sədrlərinin Ermənistana səfəri və burada dəstək konfransının keçirilməsi də planlaşdırılır.
