Regional məsələlər üzrə ekspert, şərqşünas Armen Petrosyan Faktor TV-yə müsahibəsində İran, İsrail və ABŞ arasındakı silahlı münaqişəni təhlil edərək, onu proqnozlaşdırıla bilən bir inkişaf və İrandakı hakim rejim üçün “ölüm-dirim mübarizəsi” kimi təsvir etdi.
“Hazırda müharibə proqnozlaşdırdığımız ssenari üzrə davam edir. Yəni, tez bir zamanda həll olunmuş problem olmayıb”, – deyə Petrosyan qeyd etdi.
Ekspertin sözlərinə görə, hər iki tərəf öz məqsədlərinə qismən nail olub. Əgər ABŞ və İsrail üçün məqsəd İranın ali mənəvi liderinin və digər yüksək vəzifəli şəxslərin aradan qaldırılması idisə, deməli, bu məqsədə, onun fikrincə, nail olunub.
Eyni zamanda, İran tərəfi itkilərə baxmayaraq, konstitusiya mexanizmlərini işə salmaqla dövlət sisteminin davamlılığını qoruyub saxlaya bilib.
“Mənəvi liderin öldürülməsindən sonra İran konstitusiyası qüvvədədir. Başqa sözlə, görürük ki, İran hakimiyyəti konstitusiyanı tətbiq etməyə və ölkəni ona uyğun idarə etməyə çalışır”.
Armen Petrosyanın sözlərinə görə, münaqişənin Yaxın Şərqdə yayılması İranın müdafiə strategiyasının bir hissəsidir. O, vurğulayıb ki, “Regional müharibənin təmin edilməsi ssenarisi İran tərəfinin strateji istiqamətlərindən biridir, özünümüdafiənin strateji istiqamətlərindən biridir”.
Bu o deməkdir ki, İran müttəfiqlərini və regiondakı hərbi bazalarını hədəf alaraq ABŞ-a təzyiq göstərməyə çalışır. Ekspert əmindir ki, münaqişənin əsl məqsədi İranın nüvə və ya raket proqramları deyil, ölkədə hökumət dəyişikliyinin həyata keçirilməsidir.
“ABŞ birbaşa tələb edib, İran danışıqlar qrupunun qarşısına qoyub ki, rejim dəyişikliyidir. Hazırda hərbi yolla həyata keçirməyə çalışdığı problem. Başqa sözlə, hazırda danışıqların mövzusu İranda mövcud rejimin mövcudluğu və ya olmamasıdır”.
Bu şərtlər altında İran hakimiyyətinin güzəştə getmək üçün yeri yoxdur, çünki bu, öz ideologiyasından imtina etmək demək olardı.
“Bu müharibə İrandakı mövcud rejim tərəfindən son müharibə kimi qiymətləndirilir. Buna görə də o, ölüm-dirim mübarizəsi məntiqinə uyğun olaraq fəaliyyət göstərir”, Petrosyan qeyd edib.
Cənubi Qafqaz hərbi əməliyyatlarda iştirak etməsə də, ekspert mövcud riskləri qeyd edir. Onlar əsasən iqtisadi və logistika sahələri ilə bağlıdır.
“Əvvəla, bunlar, xüsusən də Ermənistan və İran arasında iqtisadi əlaqələrdir ki, istəsələr də, istəməsələr də, müəyyən nəticələrə səbəb olacaq. Artıq logistika problemləri mövcuddur, müxtəlif yük daşıyıcıları artıq İran ərazisindən istifadə edə bilmirlər”, – deyə o bildirib.
Petrosyanın sözlərinə görə, Cənubi Qafqazdakı hazırkı vəziyyət əvvəlki illərlə müqayisədə daha idarəolunandır, çünki Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh gündəliyi və ABŞ-ın iştirakı Azərbaycan üçün çəkindirici amildir.
