Azərbaycanda Araks çayı üzərində Artsaxla sərhəddə İran tərəfindən Xudavər Hidro Enerji stansiyası-nın və körpünün inşaası üzərində Azərbaycanda ehtiraslar sakitləşmək bilmir.
Azərbaycan Demokratik Qüvvələrinin milli şurası Azərbaycan hakimiyyətini Artsaxda “İran-erməni əməkdaşlığına” güzəştə getməkdə ittiham edir.
Bəyanatda qeyd olunur ki, 2016-cı ildə Azərbaycan və İran arasında hidrostansiyaları və HES- inşaatımüqaviləsinə baxmayaraq,İran tərəfinin Araks çayı üzərində körpülər inşa edildiyi bildirilib. Demokratik qüvvələr şurası öz hökumətinin razılığını “Azərbaycanın milli və dövlət maraqlarına xəyanət” kimi qiymətləndirir.
Trend-ə Milli Məclis sədrinin birinci müavini Əli Hüseynli bildirib ki, Xudavəri və Qız qalası Cəlas hidro elektrik stansiyalarının və su elektrik stansiyalarının tikintisi və istifadəsi ən yüksək səviyyədə tənzimlənir. Sazişə görə bu su elektrik stansiyalarının qorunmasının üçüncü tərəfə verilməsi qadağandır.
“1988-ci ildə Sovet İttifaqı ilə İran arasında uzunmüddətli saziş imzalanmış, buna görə Xudavər və Qız qalası su elektrik stansiyaları və bir su elektrik stansiyası tikmək qərara alınmışdır.
1992-ci ildə layihələr yenidən işləndi. Ermənistanın Azərbaycan ərazilərini işğal etdikdən sonra , Azərbaycan ilə İran arasındakı əməkdaşlıq dayandırıldı. Sonrakı dövrdə yalnız İran inşaat həyata keçirib” – deyərək deputat qeyd eib.
Bu məsələ dəfələrlə Bakının narazılığına səbəb olmuşdur. 2007-ci ildə İranın Energetika Naziri Bakıda bəyan etmişdirik ki, “yaxın vaxtlarda Azərbaycan ərazilərinin azad edilməsi məsələsi həll olunmasa, İran Ermənistanla birlikdə su elektrik stansiyasının inşasına başlayacaq”.
Onun sözlərini Azərbaycan mətbuat vasitələri yayıb. Həmçinin qeyd edilirdi ki, Azərbaycan prezidenti Əliyev İran Prezidenti Mahmud Əhmədinejadın Bakıya səfərindən öz narazılığını ifadə edib.
2009-cu ilin əvvəlində İran mətbuat vasitələri bildirdilər ki,hökumətin Azərbaycanda yeni narazılığa səbəb olan HES avadanlıqlarının alınması üçün vəsait ayırmaq barədə qərarına gəlib. Bununla belə 2010-cu ilin yazında HES su ambarı artı doldurulmuşdur.
2016-cı il fevral ayının sonlarında, aprel döyüşlərindən bir ay əvvəl, Əliyev Tehrana getdi və Qarabağda erməni və İran tərəfindən inşa edilən su elektrik stansiyalarının Azərbaycana mənsub olacağını bildirən yeni bir müqavilə imzaladı, ancaq “ərazi bütövlüyünün” bərpa olunmasından sonra.
Aprel müharibəsi zamanı Azərbaycana həmin əraziyə nəzarəti təstiqləmək nail olmadı və İranın erməni tərəfi ilə səssiz əməkdaşlıq şəraitində tikintini davam etdirməkdən başqa çarəsi qalmadı.
