“İndi başqa sual yarana bilər. Bəs danışıqlar aparmaq mümkün deyildimi ki, Ermənistan Respublikası vətəndaşlarının həmin yoldakı yüklərinə sərhəd nəzarəti həyata keçirilməsin?
Mümkündü, amma bunun qiyməti “dəhliz məntiqi” olacaqdı. Baş nazir Nikol Paşinyan hökumətin iclasında Azərbaycanın qərarına istinad edərək bəyan edib.
Qərarı dünən Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının katibi bəyan edərkən qeyd edib ki, Bakı Yerevanı, noyabrın 11-dən Qoris-Kapan yolunun Azərbaycanın inzibati ərazisi sayılan gömrük məntəqəsinin yaradılması barədə məlumatlandırıb.
Baş nazir Paşinyan faktiki eyham edir ki, Bakının addmı Ermənistana “dəhliz” məcburiyyətinə idstiqamətlənmiş addımları uğursuz nəticələnib.
Yerevan əvvəllər bəyan edib ki, magistralların və yolların açılmasına qarşı olmadığı üçün bu addımı atıb.Yerevan əvvəllər də bəyan edib ki, kommunikasiyalar və yolların açılmasına qarşı deyil. Yerevan “dəhliz məntiqli” hər hnasısa məsələyə qarşıdır.
Naxicevandan Azərbaycana doğru hər hansı bir əlaqə gərək sahmanlaşmış prosedurlarla həyata keçirilsin.
Necə ki, digər ölkələrdə olduğu kimi.Yəni,Ermənistan ərazisindən tranzit məqsədilə keçən hər hansı digər ölkənin olduğu kimi.
Burada uğursuzluq ondan ibarətdir ki, Azərbaycan Qoris-Kapanın öz ərazisi nəzərə alınan təxminən 20 km ərazini “gömrükləşdirməyə” qərar verib.
Eyni zamanda, Ermənistanın da alternativ Tatev-Ağvani-Kapan yolunun asfaltlanmasını başa çatdırdığını və yolun hazır olduğunu bəyan etməsi diqqətəlayiqdir.
Başqa sözlə, yük daşıyıcıların sırf Ermənistan ərazisindən keçən, ona görə də heç bir gömrük məntəqəsi olmayan alternativ marşrutu var.
Burada diqqət çəkən başqa bir məqam var. Niyə Azərbaycan gömrük məntəqəsi ilə bağlı elə həmin vaxt və ya Ermənistanın alternativ yolu asfaltlamağı bitirdiyi gündən qərar verdi?
Azərbaycan niyə əvvəllər belə bir qərar vermədi, bununla da problem yaratdı ki,Ermənistana təzyiqmi göstərsin?.
Alternativ marşrut tamamlanana qədər Rusiyanın vasitəçiliyi ilə şərtlənibdir, yoxsa Ermənistan alternativ marşrut tam başa çatmamış diplomatik-siyasi müzakirələr zamanı vaxt qazana bildi, qondarma marşrutdan sonra Bakının “dəhliz” ambisiyalarını birdəfəlik rədd etdi.
Necə deyərlər Ermənistan cavab qərarı artıq yükdaşıma kolapsı qarşısında qoymazdı, çünki, alternative yol artıq hazırdır.
Beləliklə, Azərbaycanın müharibədə hərbi qələbə qazandıqdan sonra Ermənistana olan bir sıra cəhdlərə baxmayaraq, “qaynar izlə” “dəhliz”i məcbur etməyə müvəffəq olmadığını bəyan etmək mümkündür.
Ermənistan müqavimət göstərə bildi və bunu əminliklə demək olar ki, çətin müharibədən sonrakı ilin kiçik, lakin əhəmiyyətli uğuru hesab etmək, şübhəsiz ki, mümkündür.
Bununla belə, şübhə yoxdur ki, çağırış strateji mənada zərərsizləşdirilməyib, ona görə də Ermənistan həm bu uğuru, həm də daxili imkanlarını həm təhlükəsizlik, həm də iqtisadi-logistika baxımından inkişaf etdirməli və gücləndirməlidir. Üstəlik əgər söz Syunikdən gedirsə.
