Azərbaycan Dövlət Departamentinin hesabatında Ermənistanı görüb, özünü görməyib

Azərbaycan Dövlət Departamentinin dünyada din azadlığı ilə bağlı hesabatını ancaq qismən görə bilib.

Belə ki, Azərbaycan KİV-ində hazırda Azərbaycanın nəzarətində olan ərazilərdə Ermənistan tərəfindən guya törədilmiş qanun pozuntularını sadalayan Dövlət Departamentinin hesabatına dair nəşrlər yer alıb. Hesabatda, erməni tərəfi haqqında həqiqətən də tənqid yer alıb, lakin bu təbii ki, Azərbaycan hakimiyyətinin təklifi ilə olub, çünki heç bir Amerika səfiri Dağlıq Qarabağa və təhlükəsizlik zonasına getməklə məşğul olmayıb. Ermənistan tərəfinə aid edilən hər şey əslində Azərbaycanın 90-cı illərdə açdığı müharibənin nəticəsidir.

Eyni zamanda, Azərbaycan hesabatda Azərbaycan tərəfinin hərəkətlərindən bəhs edildiyini “görməyib”. Belə ki, hesabatda AŞPA-nın qətnaməsindən bəhs edilir.

“Sentyabrın 27-də qəbul etdiyi “Ermənistan və Azərbaycan arasında münaqişənin humanitar nəticələri / Dağlıq Qarabağ münaqişəsi” adlı qətnamədə Avropa Şurası Parlament Assambleyasının (AŞPA) bəyan edib: “Uzun müddətdir davam edən münaqişə regionun mədəni irsinə və əmlakına fəlakətli təsir göstərib, buna görə həm Ermənistan, həm də Azərbaycan məsuliyyət daşıyır”. AŞPA “altı həftəlik müharibə zamanı mədəni irsə qəsdən zərər vurulmasını və Şuşinin qəsdən atəşə tutulmasını, həmçinin münaqişə zamanı və ondan sonra digər kilsə və qəbiristanlıqların dağıdılmasını və ya zədələnməsini” pisləyib.

Qətnamədə həmçinin qeyd edilir ki, AŞPA “bir çox erməni kilsələrinin, monastırlarının, o cümlədən Dadivank monastır kompleksinin, həmçinin Azərbaycanın nəzarətinə keçmiş xaçkarların və digər mədəni irs formalarının gələcəyi ilə bağlı narahatlığını davam etdirir”. Qətnamə “Azərbaycanda “erməni” mədəni irsi əvəzinə “Qafqaz albanı” irsini təbliğ edən uydurmanın yaradılmasına dair narahatlıq bildirilir”. İl ərzində vandalizm və erməni mədəni və dini obyektlərinin dağıdılması, habelə hökumətin dini obyektlərin erməni irsi ilə əlaqəsini kəsməyə və təhrif etməyə yönəlmiş düşünülmüş hərəkətləri ilə bağlı çoxsaylı məlumatlar verilmişdir.

Hökumətin hərəkətləri və kilsələrin “Qafqaz Albanı” olması ilə bağlı ritorika beynəlxalq müşahidəçiləri, Ermənistan rəsmilərini, vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələrini və Erməni Apostol Kilsəsini hazırda Azərbaycanın nəzarəti altında olan tarixi və dini yerlərlə bağlı ciddi narahatlığını ifadə ediblər.

Erməni Apostol Kilsəsinin yepiskopunun sözlərinə görə, may ayından hökumət 2020-ci il müharibəsindən sonra Azərbaycanın nəzarətinə keçmiş ərazidəki monastıra erməni zəvvarların daxil olmasına qadağa qoyub. Döyüşlər nəticəsində basdırılan minalara görə azərbaycanlılar əvvəlki kimi bir çox məscid və ibadət yerlərinə gedə bilmirlər.

Mayın 26-da BBC Suqovuşanda (Matağis) erməni Müqəddəs Yeğişe kilsəsindən xaçın götürüldüyü barədə məlumat yayıb. Ermənistanın keçmiş ombudsmanı Arman Tatoyan tərəfindən mart ayında sosial şəbəkədə yayımlanan videoda hərbçilərin Azərbaycan və Türkiyə nişanları ilə kilsəni təhqir etdiyi görünür.

İyun ayında “The Art Newspaper” peyk görüntülərindən istifadə edərək Naxicevanın Agulis şəhərində orta əsr erməni kilsələrinin dağıdılmasının təfərrüatlarını əks etdirən hesabat dərc edib. Kilsələr 1977-ci il rəsmlərində göründü, lakin 2016 və 2019-cu illərdəki rəsmlərdə yox.

Qəzet 1964-87-ci illərdə müstəqil tədqiqatçı Arğam Ayvazyanın sənədlərinə əsasən, vaxtilə 89 kilsə, 5840 xaçkar və 22 mindən çox məzar daşı olan Naxicevanın erməni irsinin dağıdılmasını da təqdim edir”- deyə hesabatın Azərbaycanın törətdiyi cinayətləri sadalayan hissəsində qeyd olunub.