“Radiolur” cinayət sxemindən yeni adlar məlum oldu: “Münhendə davam edən “kürü” məhkəməsindən eksklüziv təfərrüatlar”
Azərbaycanın “korrupsioner əlini” kim və nə qədər pula sıxdı?
Yanvarın 16-dan Münhen Ali Regional Məhkəməsində davam edən intensiv məhkəmə iclasları məhz bu sualların cavabını yekunlaşdırmağa çalışır.
Məhkəmə Almaniyanı AŞ PA-da təmsil edən 2 deputata və digərlərinə baxır. “Radiolur” Azərbaycanın onlara rüşvət verməsinin cinayət sxemi ilə bağlı diqqətçəkən təfərrüatları və işdə iştirak edənlərin yeni adlarını öyrənib.
Almaniyanı AŞ PA-da təmsil edən deputatlar, Xristian Demokratik Birlik partiyasının üzvləri Eduard Lintner və Aksel Fişerin adları bir çox aparıcı beynəlxalq media orqanlarının: Euronews, BBC, Politico Europe, New York Times, Spiegel-in birinci səhifələrində yer alıb. Məsələn, The Guardian yazırdı:
“Bundestaqın iki keçmiş deputatı Avropa Şurası Parlament Assambleyasında Azərbaycanın maraqlarına lobbiçilik etmək müqabilində 819 min 500 avro rüşvət almaqda ittiham olunur.
Bu pullar “Azərbaycan camaşırxanası” adlı saxta şirkət vasitəsilə ötürülüb. Məhkəmə Azərbaycan PA-da digər şəxslərin də korrupsiya şəbəkəsində əli olduğunu sübut etməyə çalışır”.
“Radiolur” başqa şəxslərin də iştirakının təsdiqləndiyini öyrənib. Markus Lintner, almaniyalı deputat Eduard Lintnerin oğlu, hüquqşünas. Ellada M., Gürcüstanın Tbilisi şəhərində anadan olub; milliyyəti və soyadı tam göstərilməmişdir. Kurt Josef S., Almaniyanın Aschaffenburg şəhərində anadan olub. Şəxsi məlumatlar açıqlanmır.
Münhen Federal Ali Məhkəməsinin hakimi və kriminal mətbuat xidmətinin rəhbəri doktor Laurent Lafleur İctimai Radioya maraqlı məlumatlar verib.
“2025-ci il yanvarın 16-da başlayan məhkəmə prosesi çərçivəsində indiyədək 16 əsas dinləmə keçirilib. Bu müddət ərzində 13 iclas işdə iştirak edən şəxslərin xəstəliyi ilə əlaqədar ləğv edilib”.
Növbəylə götürək. Bir neçə gün əvvəl Münhen Ali Regional Məhkəməsində “kürü diplomatiyası” işi üzrə məhkəmə iclaslarının avqust ayına qədər davam etməsi nəzərdə tutulmuşdu.
Yeni qrafik onları ilin sonuna qədər uzadıb. Bütün bunlara baxmayaraq, hökmün nə vaxt veriləcəyi hələ də bəlli deyil.
“Radiolur”a Münhen Baş Prokurorluğunun ittiham aktı təqdim edilib, orada kürü əməliyyatlarının halları, rüşvət kimi alınan pul məbləğləri və korrupsiya sxemləri barədə eksklüziv təfərrüatlar var.
İttiham aktında açıq şəkildə göstərilir ki, Azərbaycan 2001-ci ildə Avropa Şurasına üzv olduqdan sonra səslərə təsir etməklə, avropalı deputatlara rüşvət verməklə və onlardan Bakının xeyrinə qərarlar qəbul etməyi və qəbul edilmiş qətnamələrə arzu olunan redaktələri daxil etməyi tələb etməklə davamlı olaraq AŞ PA və ya onun komitələrində öz maraqlarını irəli sürməyə çalışıb.
“Təkcə müqavilələrdən biri çərçivəsində 2008-2014-cü illər arasında 11 xarici poçt şirkəti vasitəsilə Azərbaycandan ümumilikdə 3,4 milyon avro alınıb.
Asili şəxslər pulu guya xarici şirkətlərə göstərdiyi xidmətlər müqabilində alıb, sonradan müxtəlif şəxslər arasında bölüşdürüblər”.
Münhen Baş Prokurorluğunun ittiham aktında Ermənistanın adı xüsusi qeyd olunub. Sitat:
“Təqsirləndirilən F. 2011-ci ildən AŞ PA-da fəaliyyət göstərir.
2011-ci ildən 2018-ci ilə kimi deputat Azərbaycanın AŞ PA-dakı nümayəndələri Elxan S. və Müslüm M. ilə razılaşaraq və onların xahişi ilə çıxışlar, məxfi sənədlərin vaxtından əvvəl ötürülməsi, yaxud səsvermə formasında olsun, Azərbaycanın maraqlarından çıxış edib.
Təqsirləndirilən F. Eyxan S. və Müslüm M.-dən 2011-2014-cü illərdə bir neçə mərhələdə ümumilikdə 58 min avro məbləğində nağd ödənişlər alıb.
2014-cü ilin sentyabr ayından təqsirləndirilən F. Elxan S. və Müslüm M. ilə gizli ortaqlığını davam etdirib. Yeni razılaşmaya əsasən o, 26 min avro alıb.
Üstəlik, müxtəlif hissələrlə – bir halda 800, digər halda 20 min avro.
Almaniya dövlət ittihamçısının əlində sübut var ki, Azərbaycandan aldığı göstəriş əsasında təqsirləndirilən F. AŞ PA-da ən azı aşağıdakı hərəkətləri edib:
2015-ci ilin yanvarında təqsirləndirilən şəxs mərhum Karin Ş. AŞPA-nın Monitorinq Komitəsinin üzvü kimi orada Azərbaycan adından çıxış edə bilsin.
19 avqust 2015-ci il tarixində təqsirləndirilən F. AŞ PA-da Ermənistan üzrə həmməruzəçi kimi ona və Eyhan S.-yə bu hesabata təsir etmək imkanı vermək üçün “Ermənistan tərəfindən öhdəlik və öhdəliklərin yerinə yetirilməsi” adlı məxfi hesabatın birinci layihəsini Müslüm M.-yə elektron poçt vasitəsilə göndərmişdir.
Artıq 26 yanvar 2016-cı ildə təqsirləndirilən F. AŞ PA-nın sessiyasında Azərbaycanın Dağlıq Qarabağla bağlı “Dağlıq Qarabağda və Azərbaycanın digər işğal olunmuş ərazilərində zorakılığın artırılması” qətnaməsinə Azərbaycanın lehinə səs verib.
Yeri gəlmişkən, razılaşmanın əksinə olaraq, o, sərhədyanı rayonların su təchizatı ilə bağlı səsvermədə iştirak etməyib: bu, Bakının Azərbaycanın sərhədyanı rayonlarının sakinlərinin sudan məhrum olması ilə bağlı iddiasını gücləndirmək idi.
Rüşvətlə, işə götürmə
Münhen məhkəməsi Bakının “kürü diplomatiyası və neft manipulyasiyaları” zəncirinin üzə çıxmağa davam edən həlqələrindən biridir.
AŞ PA-da korrupsiya qalmaqalının üzə çıxması uzun müddətdir Avropanın gündəmindən düşmür, hətta onun əsasında bədii film də çəkilirdi.
Karin Strenz də əvvəlcə bu işə qarışmışdı. Lakin Almaniya Xristian Demokrat Partiyasından olan deputat 2021-ci ildə gözlənilmədən təyyarədə vəfat etdi.
Ölümündən iki ay əvvəl Bundestaq onu sübut olunmuş rüşvətxorluğa görə toxunulmazlığından məhrum etmişdi: o, müxtəlif mərhələlərdə aldığı 149 min avroya yaxın AŞ PA-da Bakıya lobbiçilik etmişdi.
Strenz o vaxt Azərbaycanda parlament seçkilərinin monitorinqi komitəsinin də üzvü idi. Məhz o, AŞ PA-da Azərbaycanda siyasi məhbusların azad edilməsi tələbinin əleyhinə səs verib.
Strenzin işini araşdıran müstəntiqlər AŞ PA üzvü Eduard Lintnerin adına dayanıblar. Faktlar “danışdı”: ata və oğul Lintnersin cibləri təkcə 2014-2016-cı illərdə 591.000 avro “ağırladı”.
Beləliklə, digər alman deputatların Azərbaycandan üzv qəbul edilməsi vəzifəsi qoyulub. Onlardan biri də hazırda məhkəmədə olan Fişer idi.
Səhhətinə görə onun işinə hazırda ayrıca baxılır.
İllərlə davam edən təhqiqat bir çox ölkəni əhatə edən mürəkkəb pul köçürmə sxemləri ilə çətinləşir.
Mətbuat xəbər verir:
“Münhen prokurorluğu 15 ölkəyə yardım üçün sorğu göndərib: Kipr, İsveçrə, Türkiyə, Belçika, Estoniya, Latviya, Azərbaycan və digərləri. İstintaqın məlumatına görə, 2016-cı ilə qədər Lintner 19 xarici”poçt qutusu şirkəti” vasitəsilə milyonlarla dollar alıb.
Diplomatiya kiloqramla ölçülür.
Mütəşəkkil Cinayətkarlıq və Korrupsiya Hesabatı Layihəsinin (OCCRP) 2017-ci il hesabatında Azərbaycan hakimiyyətinin avropalı siyasətçilərə rüşvət vermək, dəbdəbəli mallar almaq və çirkli pulları yumaq üçün “qara kassa aparatı”ndan istifadə etdiyi məlum olub.
Elə həmin il Avropa Şurası Azərbaycanın AŞPA üzvlərinə rüşvət verməsi ilə bağlı araşdırmalara başladı. Bir il sonra belə nəticəyə gəldi ki, AŞPA-nın bir sıra üzvləri də Azərbaycanda insan haqlarının kobud şəkildə pozulmasını yumşaq şəkildə tənqid etmək üçün rüşvət alıblar.
Məsələn, 2016-cı ilin iyununda Milan prokurorluğu italyan siyasətçisi Luka Volonteni korrupsiya və çirkli pulların yuyulmasında ittiham edərək, daha bir “kürü diplomatiyası” faktını üzə çıxardı.
O, AŞPA-da AXCP fraksiyasının keçmiş rəhbəri olub. Prokurorluğun məlumatına görə, Volonte Azərbaycan məmurlarını dəstəkləmək üçün 2,39 milyon dollar rüşvət alıb.
O, dörd il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib.
Azərbaycan “Avropanın vicdanı” hesab edilən Avropa Şurasına 2001-ci ildə üzv olub. Bir il əvvəl AŞPA üzvləri ölkə Avropa Şurası qarşısında götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirə bilmədiyi üçün Azərbaycan nümayəndə heyətinin etimadnaməsini ratifikasiya etməkdən imtina ediblər.
Bakının “kürü diplomatiyası” bahalı kürü üzərində qurulub, kiloqramı təxminən 1300 avroya başa gəlir. Beynəlxalq mətbuatda bu mövzuda çoxsaylı nəşrlər və kəskin ifadələr var.
Məsələn, “Əliyevin müavinlərinə qapı göstərildi. AŞPA-nın tarixi debate”, “Ən qəribə romantika: Berlindən Strasburqa qədər avtokratlar və parlamentarilər”, “Avropa bataqlığı. Korrupsiya və insan haqları”.
Münhen Federal Ali Məhkəməsinin hakimi və kriminal mətbuat xidmətinin rəhbəri doktor Laurent Lafleur İctimai Radioya rəsmi məlumat verib:
“Bu iş üzrə müttəhimlərə qarşı irəli sürülən əsas ittihamlar rüşvət almaq və vergilərin qəsdən az ödənilməsi və ya gizlədilməsi ilə bağlı çoxsaylı işlərə aiddir.
2 – seçilmiş vəzifəli şəxslərin rüşvətxorluğuna köməklik və təşviqat, bir halda – ona köməklik və təşviqat.
Rüşvətin şəxsin öz səlahiyyətləri daxilində başqa hərəkəti yerinə yetirmək və ya etməkdən çəkindirmək müqabilində alındığı qeydə alınıb”.
Seçilmiş məmurlar tərəfindən rüşvət almaq Almaniya qanunlarına görə 1 ildən 10 ilə qədər həbslə cəzalandırılır. Vergidən yayınma halında cərimə və 5 ilə qədər həbs nəzərdə tutulur.
Təqsirləndirilən şəxslər təqsirlərini rədd edirlər.
Bu müddət ərzində Bakı öz iş üslubunu yenidən nəzərdən keçiribmi? Sual yarı ritorikdir.
