Beynəlxalq “Fitch Ratings” reytinq agentliyi Ermənistan Respublikasının reytinqini BB səviyyəsində təsdiqləyib ki, bu da müsbət perspektivin qorunub saxlanılması deməkdir.
Agentliyin qiymətləndirməsinə görə, Ermənistanın reytinqi ölkənin sabit makroiqtisadi siyasət çərçivəsini, yüksək iqtisadi artımını və adambaşına düşən gəlirin davamlı artım tendensiyasını əks etdirir.
Mütəxəssislər izah edirlər ki, Ermənistan iqtisadi artım, borc/ÜDM və bir sıra digər göstəricilər üzrə lider mövqelərdədir.
Ermənistanın beynəlxalq reytinqi dörd əsas sütuna əsaslanır: iqtisadiyyatın struktur xüsusiyyətləri, makroiqtisadi inkişaf, perspektivlər, xarici və dövlət maliyyəsi.
Ümumi reytinq bütün bunlarla bağlı göstəriciləri yekunlaşdırır və müəyyən keyfiyyət qiymətləndirmələri verir – deyə Maliyyə nazirliyinin Makroiqtisadi Siyasət İdarəsinin rəisi Arşaluys Harutyunyan “Radiolur”a aydınlıq gətirib:
“Reytinqin əsasında daha çox sabit makroiqtisadi mühit, yüksək artım və dövlət maliyyəsinin ağlabatan idarə olunması, xüsusən də dövlət borcunun sabitliyi, defisitin trayektoriyası qeyd olunur.
Önümüzdəki illər üçün daimi azalan defisit trayektoriyamız var ki, bu da reytinqin qorunmasında öz böyük roluna malikdir”.
Harutyunyanın sözlərinə görə, ümumilikdə reytinqin perspektivi müsbət olaraq qalıb. Reytinq komponentlər üzrə hesablanır – təxminən 18 göstəriciyə əsaslanan modelli qiymətləndirmə aparılır. Bunlar faktiki və proqnozlaşdırılan dövrün göstəriciləridir:
“Bu göstəricilərin qiymətləndirilməsi ilə reytinqimiz BB+ əvəzinə BB olaraq qaldı. Göstəricilərimiz sayəsində reytinqimiz bir pillə yüksəlmişdi, lakin müəyyən keyfiyyət qiymətləndirmələri ilə (modeldən alınan qiymətləndirmə dəqiqləşdirildi) artıq malik olduğumuz reytinq qorundu. Geosiyasi regional risklər, həmçinin müəyyən ixrac məhdudiyyətləri dəqiqləşdirildi”.
Bu reytinq ilk növbədə Ermənistanın iqtisadi inkişafını əks etdirir. Bu, yerli və xarici investisiyalar üçün müsbət siqnal, perspektivlərin və risklərin qiymətləndirilməsidir.
Bundan əlavə, özəl və dövlət sektoruna daha aşağı faiz dərəcəsi ilə vəsait cəlb etmək imkanı verir. İqtisadiyyatın sabit və proqnozlaşdırıla bilən vəziyyəti – Ermənistan Dövlət İqtisad Universitetinin (EDİU) Fənlərarası Mərkəzinin rəhbəri Sos Xaçikyan “Fitch Ratings” agentliyinin reytinqini bu cür izah edir.
Bu, investisiyalar üçün əlverişli mühitin əksidir:
“Bu, həm də o deməkdir ki, Ermənistanın mövqeyi beynəlxalq iqtisadi münasibətlərdə tədricən möhkəmlənir.
Əlbəttə, aydındır ki, regional, eləcə də qlobal qeyri-müəyyənliklər şəraitində bu möhkəmlənmə nisbi kontekst daşıyır, lakin hər bir halda, regionda mövcud olan reallıqlar fonunda bu, investorların uzunmüddətli kəsikdə Ermənistan iqtisadiyyatı ilə bağlı müəyyən ümidlər bəsləyə biləcəyi deməkdir”.
“Fitch Ratings” proqnozlaşdırır ki, 2026-cı ildə Ermənistanın real ÜDM artımı 5,2% təşkil edəcək ki, bu da BB reytinqli ölkələr qrupu üçün proqnozlaşdırılan 2,9%-lik orta göstəricini əhəmiyyətli dərəcədə üstələyəcək. İqtisadçı vurğulayır ki, Rusiya ilə ixracatda yaranan çətinliklər ümumi iqtisadiyyata əhəmiyyətli təsir göstərə bilməz, lakin mənfi təsir edə bilər.
İqtisadçının fikrincə, ixracın həcmi problem yaradacaq dərəcədə deyil. Xüsusən də ÜDM digər sahələrin hesabına formalaşır:
“Məsələn, tikinti sahəsi, xidmət sahəsi. İT-ni, bank sahəsini fərqləndirə bilərik. Dağ-mədən sənayesi meyvə-tərəvəz ixracından daha böyük xüsusi çəkiyə malikdir”.
Proqnozlaşdırıla bilən və sabit iqtisadi mühit həm yerli ekspertlər, həm də beynəlxalq agentliklər tərəfindən mühüm hesab olunur.
