İctimai siyasi bəyanatlarda dövlətlər sülhdən danışsalar da, hərbi-siyasi ittifaqlarda Cənubi Qafqazdakı ağır vəziyyət vurğulanır, vəziyyəti sakitləşdirməyin zəruriliyi qeyd olunur. Ekspertlərin və siyasətçilərin bəyanatlarla bağlı öz müşahidələri var. Hazırda nə Avropa, nə Rusiya, nə də Vaşinqton danışıqları planlaşdırılmasa da, bu o demək deyil ki, “Sülh müqaviləsi” istiqamətində iş aparılmır.
ABŞ və Rusiya Federasiyası bir daha açıq şəkildə bəyan edirlər ki, Ermənistan və Azərbaycan arasında sülhün bərqərar olması onların gündəmində və prioritet məsələsidir. Er Parlamentinin “Mülki müqavilə” fraksiyasının üzvü Gevorg Papoyan 2024-cü ildə “Sülh Müqaviləsi”nin imzalanması ilə bağlı ehtiyatlı nikbinlikdən danışır.
“Demək lazımdır ki, 2024-cü ildə “Sülh Müqaviləsi”nin imzalanması ilə bağlı ehtiyatlı optimizmimiz qorunub saxlanılır, çünki əsas məsələlərdə anlaşma var. Anlaşmanın olmadığı yeganə məsələ qondarma “dəhliz” məsələsidir, amma mənim təəssüratlarıma görə, ən azından ictimai bəyanatlarda bu, Azərbaycan və Türkiyə hakimiyyətinin çıxışından kənarda qalıb. Hətta əksinə, iqtisadi cəhətdən özlərinə daha münasib yol tapdıqlarını deyirlər. Uzun müddət prosesə mane olan da bu idi, çünki Ermənistan üçün bu, “qırmızı xətt” idi. Güman edirəm ki, Ermənistana indi oturub yekun mətn üzərində işləməyə heç nə mane ola bilməz”.
Ermənistan 1974-1975-ci illərin xəritələri ilə yolların delimitasiyası, demarkasiyası və blokdan çıxarılmasını razılaşdırmağa hazırdır, deputat Papoyan aydınlıq gətirir.
Bakı Qərb platformaları üzrə danışıqlarda iştirakdan imtina etsə də, ABŞ Dövlət Departamentinin sözçünün müavini qeyd edir ki, Vaşinqton platforması danışıqların növbəti raundu üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir. ABŞ Dövlət Departamentinin mətbuat katibinin müavini Vedant Patel bəyan edib ki, Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh ABŞ üçün prioritet olaraq qalır.
Ermənistanın Rusiyadakı səfiri Vağarşak Harutyunyanın iştirak etdiyi MDB Təhlükəsizlik Şurası katiblərinin Moskvada keçirilən görüşündə Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının katibi Nikolay Patruşev bəyan edib ki, qeyri-regional dövlətlər müdaxilə etməsə, Ermənistan-Azərbaycan nizamlanması mümkündür. Patruşevin sözlərinə görə, Rusiya Yerevan və Bakı üçün sülh müqaviləsinin imzalanması, sərhədlərin delimitasiyası və kommunikasiyaların açılması üçün ardıcıl addımlar atır.
Politoloq Hakob Badalyan əmindir ki, Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərinin tənzimlənməsi problemi yoxdur, Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin idarə olunması problemi var və geosiyasi güc mərkəzləri bu məsələ ilə məşğuldur. O, məsələn, Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin idarəetmə rejiminin bir növü kimi SSRİ-ni qeyd edir. Minsk qrupunun həmsədrliyi də idarəçilik rejiminin bir növü idi. Yeni idarəçilik rejiminin necə olacağına bu gün bir-biri ilə savaşan güc mərkəzləri qərar verəcək, deyə Badalyan qeyd edir və Ermənistanın bu vəziyyətdə nə etməli olduğunu təklif edir.
“Beləliklə, bizdən asılı olan nizamlanma deyil, bizdən asılı olan elə dövlət, ictimai, siyasi, diplomatik, iqtisadi, müdafiə potensialının formalaşmasıdır ki, bu da bizi müqavilələrin obyektindən müqavilələrin predmetinə çevirəcək”.
