Ermənistanın rəsmi Yerevanın yaxın günlərdə atmağa hazırlaşdığı humanitar addımı artıq Bakıdan kəskin qiymət alıb.
Bu dəfə minalanmış ərazilərin xəritələri üstündə mübahisə düşüb. Ermənistan əvvəllər əlində olan bütün xəritələri Azərbaycana təhvil verdiyini bəyan etsə də, Bakı bu yaxınlarda beynəlxalq ictimaiyyəti “Yerevaı minalanmış xəritələri təhvil verməyə məcbur etməyə” çağırıb. Yaxın vaxtlarda yenidən 8 xəritə köçürüləcək, lakin Bakı narazıdır.
Azərbaycan XİN-i Ermənistanın humanitar addımına günahlandırmayla reaksiya göstərərək bəyan edib ki,”bu etimadın möhkəmlənməsi vasitəsi ki, müşahidə oluna bilməz”.
Dünən Milli Təhlükəsizlik xidmətinin dərc etdiyi məlumatdan məlum olub ki, Ermənistan Azərbaycana 8 yeni minalanmış lövhə verməyə hazırdır. Bilavasitə qarşıdakı günlərdə işçi kanallarıyla Azərbaycan tərəfinə, onun surətisə beynəlxalq həmkarlara göndəriləcək.
Yerevan gələcək spekulyasiyalardan kənar olmaq naminə bu üsulu seçdi.Bu haqda Xİ naziri Ararat Mirzoyan qeyd edib.
“Bir daha əmin olmaq mümkün olacaq ki, erməni tərəfi etibarlı məlumat ötürür”.
Bu zərurət ona görə yaranıb ki, Bakı 2021-ci ildə ilkin şərt olmadan Azərbaycana verilmiş Artsax Respublikası ərazisindəki minalanmış sahələrin sayını qeyd edən 972 jurnalı qeyri-dəqiq, yararsız və natamam adlandırıb. O, indiyədək ötürülən xəritələrin dəqiqliyinin 25% olduğunu iddia edir.
Bu zərurət ona görə yaranıb ki, Bakı 2021-ci ildə ilkin şərt olmadan Azərbaycana verilmiş Artsax Respublikası ərazisindəki minalanmış sahələrin sayını qeyd edən 972 jurnalı qeyri-dəqiq, yararsız və natamam adlandırıb. %.
Yeni bəyanatla Azərbaycan tərəfiehtimal edir ki, Ermənistan bütün minalanmış ərazilərin tam xəritələrini təqdim edəcək və onların tam şəkildə verildiyinə inanmadığına eyham vurur.
Azərbaycana verilən yeni xəritələrlə bağ məsələlər həmçinin müxalifət yanında da irəli gəlib.”Pativ unem”(Şərəfim var)fraksiyasının katibi Tiqran Abrahamyan ziddiyyəti qeyd edir:
“Əgər Ermənistan hökuməti ona kimi 44 günlük müharibədən sonra bəyan edibdirsə əli altında bütün minalanmış sahələrin xəritəsi var, belə olan halda nəyin barəsindədir söhbət?”.
“ER MTX DQ keçmiş hərbi xidmətçilər dairəsində sorğulara başlayıb və bunun nəticəsində 8 yeni qeydiyyat dəftərləri aşkar olunub”.
Rəsmi Yerevanın addımı müxalifət üçün anlaşılan deyil.Halbuki bunun müqabilində Azərbaycan heç nə vəd etmir.
Baş nazir Paşinyan 2021-ci ildə bəyan etmişdir ki, Yerevan DQ-dan minalanmış bütün xəritələri əldə edərək Bakıya göndərmişdir, hansılar ki, erməni tərəfinin nəzarəti altında olmuşdur.
Bununla belə MTX indi aydınlaşdırır:
“Xatırlamağa dəyər ki, həmin rayonlarda minalanma əməliyyatları 90-cı illərin əvvəllərində Azərbaycanın özü tərəfindən həyata keçirilib”.
“Sülh müqaviləsi” danışıqları indi elə bir həddə çatıb haçan ki,
Tərəflər qarşılıqlı etimad və təminatlardan danışırlar. Yerevan və Bakı bu kontekstdə ümumi konstitusiya problemləri görür, düzəlişlər prosesinə artıq başlanılıb.
Lakin bu, Ermənistan hökumətini birbaşa sülh gündəminə bağlamır. İstənilən halda analitiklər Azərbaycanın addımlarında bəzi davranış dəyişiklikləri müşahidə edirlər.
Təhlükəsizlik Siyasəti Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Areq Koçinyan misal gətirir:
“Mən burada bəzi dəyişikliklər görürəm. İndi Azərbaycan rəhbəri deyir ki, bəli, onlara əlavə təminat lazımdır, onlar Ermənistanın təhlükəsizlik zəmanətlərinə inanmırlar, amma fikir vermisinizsə, indi təhdidlərin tərzi dəyişib.
Əgər bizə icazə verməsəydiniz. Daha əvvəl getsək, sərhədlərimizi daha açmazdıq.
Bu vəziyyət hərbi şantajdan, güc tətbiq etmək təhdidindən iqtisadi təhlükəyə çevrilib. Pis bir şeydir, amma burada müəyyən irəliləyiş olduğunu düşünürəm”.
Azərbaycan Respublikası prezidentinin Azərbaycan Respublikası və Azərbaycan Respublikası administrasiyasının heç bir yerində saxlanılmayıb.
Na dannıy an sushestvuet nedovolstvo Azerbaydjana, ne isklyuchenı və new spkulyacii, poskolku suschestvuyut nerazreshimye problemləri, svyazannıe s minnymi kartmi, o chem belə deyir nazir inostrannyıx del Ermənistan.
“Xatırlamaq yerinə düşər ki, 90-cı illərin əvvəllərində Azərbaycan həmin ərazilərin mədən işlərinə başlayıb”.
“Sülh müqaviləsi” ilə bağlı danışıqlar elə bir nöqtəyə gəlib çatıb ki
Tərəflər qarşılıqlı etimad və təminatlardan danışırlar. Məhz bu kontekstdə İrəvan və Bakı qarşılıqlı konstitusiya problemlərini görürlər, dəyişiklik prosesi artıq başlayıb, lakin nə svyazыvaet Ermənistan hökumətini dinc gündəmlə napryamuyu. Azerbaycanda lubom sluchae, analitiki otmechayut opredelennie povedencheskie izmeneniyalar. Təhlükəsizlik Siyasəti Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Areq Koçinyan misal gətirir.
“Mən burada bəzi dəyişikliklər görürəm. İndi Azərbaycan lideri, bəli, yenə əlavə təminatdan danışır, Ermənistana etibar etmədiklərini deyirlər. Lakin, belə deyək, əgər hiss edibsinizsə təhdidlərin tərzi də dəyişib. Əvvəllər deyirdilərsə verməsəniz götürəcəyik indisə deyirlər verməzəniz biz də sərhədləri açmayacağıq.Bu isə hərbi şantajdan, güc təhdidlərindən iqtisadiyyat təhdidlərinə çevrilib.Daha pis əməldir.Amma mənim qənaətimcə burada proses var”.
Etibar və təminat baxımından İlham Əliyevin seçkiqabağı proqramı da diqqətəlayiqdir. “Dəhliz” məntiqi yoxdur və bura Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh sazişinin imzalanması, Azərbaycanın münaqişəsiz gündəliyinin müəyyən edilməsi, Cənubi Qafqazda sabit sülhün bərqərar olması və onun inkişaf zonasına çevrilməsi üçün səylərin davam etdirilməsi daxildir.
Əsli bı sən nas ne otpustili ranışe, my bı bolşe ne otkryli granicы. IZ hərbi shantaja, iqtisadi təhlükə daxil ugrozы primeneniya sily bu prevratlosь edir. Bu ploho, lakin, pomoemu mnenuyu, burada irəliləyiş irəliləyişdir.”
Etibar və təminat baxımından İlham Əliyevin seçkiqabağı proqramı da diqqətəlayiqdir. Burada heç bir “dəhliz” məntiqi yoxdur və o, Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh müqaviləsinin imzalanması, münaqişəsiz Azərbaycan gündəliyinin formalaşdırılması və Güneydə sabit sülhün bərqərar olması üçün səylərin davam etdirilməsini ehtiva edir.
