Parlament müxalifəti aprelin 16-da olan Parlament -Hökumət sual-cavab sessiyasında iştirak etmədi. İcra hakimiyyəti üzvlərinə sual vermək üçün cəmi 7 nəfər deputat qeydiyyatdan keçmişdi.
Sualların əsas hissəsi Xarici işlər nazirinə yönəldilmişdi. Ararat Mirzoyan Azərbaycan və Gürcüstan prezidentlərinin birgə mətbuat görüşündə bəhs edilən “Orta Dəhliz” mövzusuna toxundu.
Cənubi Qafqazda “Orta dəhliz” proqramından Ermənistanın kənarda qalması ehtimalı rəsmi İrəvan tərəfindən təsdiqlənmir. Azərbaycan və Gürcüstan prezidentlərinin birgə mətbuat görüşündə İlham Əliyevin “Orta dəhliz”in Cənubi Qafqazda Azərbaycan və Gürcüstan ərazisindən keçəcəyi ilə bağlı açıqlamasına Ermənistanın Xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan Parlamentdə cavab verdi:
“Ermənistan Hökumətinin təşəbbüs etdiyi “Sülh kəsişməsi” layihəsi dəqiq olaraq bu yeni logistik marşrutların bir hissəsi olmaq məqsədi daşıyır və bu təkcə Ermənistan üçün deyil, bütün Cənubi Qafqaz üçün şamil edilir.
Bunu “Orta dəhliz”in tərkib hissəsi kimi də adlandırmaq olar. Çoxlu ekspertlər qeyd edir ki, “Sülh kəsişməsi” “Orta dəhliz”in bir qoludur və oxşar Avropa layihələri mövcuddur.
Bütün dünya yeni logistik imkanlar axtarışındadır və bizim “Sülh kəsişməsi” layihəmiz bu konsepsiyalara mükəmməl uyğun gəlir.
Daha da əlavə edim: Biz Azərbaycana qarşılıqlı qəbul edilə bilən konstruktiv təklif etmişik. Əgər müsbət rəsmi cavab alınarsa, dərhal infrastruktur blokadasının aradan qaldırılmasına və “Orta dəhliz”ə hətta bu prosesi Sülh Sazişinin imzalanması və təsdiqi ilə əlaqələndirmədən qoşulmağa başlaya bilərik”.
Ermənistan dəmiryolu əlaqəsinin açılmasını təklif edib
Cənubi Qafqazda regional infrastrukturun blokadasının aradan qaldırılması kontekstində Ermənistan Azərbaycana dəmiryolu əlaqəsinin bərpasını təklif etmişdir.
Təklif yazılı şəkildə edilsə də, hələ yazılı cavab alınmayıb. Bu haqda Parlamentdə jurnalistlərlə söhbət zamanı ER Baş naziri Nikol Paşinyan bildirdi:
“Müxtəlif şərhlər var, amma məncə, biz bu prosesi düzgün başa düşməliyik. Yəni hər hansı layihənin həyata keçirilməsi zamanı incəliklər mövcuddur və bu incəliklər üzərində işləmək lazımdır”.
Baş Nazir Paşinyan bir daha vurğuladı ki, “dəhliz məntiqinin” qəbuledilməz olduğunu düşünür. Azərbaycanla gömrük münasibətləri qurulması halında güzəştlər haqqında deyil, prosedurların sadələşdirilməsindən danışmaq lazımdır.
“Biz 4 əsas prinsipin qorunması şərti ilə prosedurların sadələşdirilməsinə hazırıq”
Ermənistan Baş Naziri Nikol Paşinyan:
“Biz 4 əsas prinsipin — ərazi bütövlüyü, suverenlik, hüquqi status və qarşılıqlılığın qorunması şərti ilə prosedurların sadələşdirilməsinə hazırıq.
Bu mərhələdə dəmiryolu əlaqəsinin, xüsusilə Horadiz-Yerask xəttinin açılmasını təklif edirik. Bu xətt vasitəsilə həm Azərbaycan ərazisindən Ermənistan vasitəsilə, həm də Ermənistan ərazisindən Azərbaycan vasitəsilə yük daşınmaları həyata keçirilə bilər.
Biz bu gün də belə həll yoluna getməyə hazırıq. Eyni şərtlərlə, İran İslam Respublikası vasitəsilə yük daşınmalarının həyata keçirildiyi şərtlərlə razıyıq.
“Bizim fikrimizcə, bu, Moskvadan və ya mən bilmirəm, peyk cihazlarından istifadə etməklə həyata keçirilə bilən monitorinq funksiyası ola bilər”.
Ən əsası demirəm: 9 noyabr tarixli üçtərəfli bəyanatda çatışmayan yeganə şey 9-cu bənddir.
“Ermənistanın suverenliyi, yurisdiksiyası və ərazi bütövlüyü heç bir şübhə doğurmur və ola da bilməz”.
Ermənistan hökuməti də danışıqlar zamanı Artsax xalqının hüquqlarının qorunmadığı barədə geniş müzakirələrə cavab vermək qərarına gəlib.
Ermənistana qarşı yeni ittihamlar raundu təxminən 10 gün əvvəl Azərbaycan prezidentinin 2024-cü ilin yanvarına qədər Ermənistanın israrla Sülh Müqaviləsinə Dağlıq Qarabağ əhalisinin hüquqlarının təmin edilməsi məsələsini daxil etməyə çalışdığı barədə bəyanatı ilə başlayıb.
Ermənistan Xarici işlər nazirliyinin rəsmi bəyanatından sonra, Ararat Mirzoyanın dediyi kimi, bu fikir təhrif olunmuş formada yayılmağa başlayıb.
“Biz dəfələrlə bəyan etmişik ki, Ermənistan və Azərbaycan arasında aparılan danışıqlar zamanı biz Dağlıq Qarabağ ermənilərinin hüquqları və təhlükəsizliyi məsələlərini həll etməyə çalışırıq”.
Məsələ burasındadır ki, məcburi deportasiyadan sonra və xüsusən də özünütəsdiqlə bağlı məşhur sənəd elan edildikdən sonra bu gündəm daha sadə səbəbdən davam edə bilməz ki, orada heç kim yaşamır, hüquqlarının müzakirə oluna biləcəyi erməni xalqı yoxdur.
Xarici işlər nazirliyindən belə cavab gəldi və nə oldu? Başladılar deməyə ki, biz məsələni gündəmdən çıxarmışıq. Biz deyəndə ki, barı aşağı salmaq lazımdır, sonra danışmaq olar, bizi yenə vətənə xəyanətdə, yenə “torpaq satmaqda” ittiham etdilər və s.
Yaxşı olardı ki, müxalifətdən olan həmkarlarınız indi burada olsunlar və bu söhbət onlarla baş tutsun. Yəni onlar (Artsax rəhbərliyi – red.) hər hansı formada, o cümlədən burada oturanların (parlament müxalifəti – red.) təhriki ilə bu söhbətdə iştirakdan imtina etdilər.
Məsələn, Dağlıq Qarabağın Sofiya görüşündə iştirakdan imtina etdiyi məlum deyilmi? İndi bizdən nə istəyirlər? “Bizi aparırlar? Başa düşə bilmirəm. Nəhayət, bu suallara ciddi cavab verməyə dəyərmi, yoxsa yox?
Parlamentən eşidilən siyasi mesajlar arasında Nikol Paşinyanın Ermənistanda Qarabağ hərəkatının davam etməyəcəyi, yeni Konstitusiyada Müstəqillik Bəyannaməsinə istinad olmaması, qərarın xalqın özündə qalması ilə bağlı açıqlamaları da diqqəti çəkir.
Baş nazirin sözlərinə görə, sərhədin demarkasiyası ilə bağlı Azərbaycana yazılı təklif verilib, lakin hələlik cavab alınmayıb. Ermənistanın Baş naziri vəziyyətin dalana dirənməsi ilə razılaşmır və işin ardıcıl davam etdiriləcəyinə əmin edir.
