Ərdoğan böyük bir divident aldı: o, kürd dövləti yaratmaq planını ləğv edir: Sako Arean
Yaxın Şərq üzrə ekspert Sako Arean Faktor TV-də kürd faktoruna, Türkiyənin ambisiyalarına və İranın zəifləmiş mövqeyinə toxunub və mövcud vəziyyəti təhlil edib.
Areanın sözlərinə görə, Suriyada mərkəzi dövlətin yaradılmasına dörd əsas maneə var ki, bunlardan biri də kürdlərdir. O qeyd edir ki, kürdlər ölkədə strateji əhəmiyyətli ərazilərə nəzarət edirlər.
“Dünənə qədər kürdlər Suriyadakı ən vacib neft və qaz ərazilərinə nəzarət edirdilər… Bir sözlə, bu, vahid Suriya yaratmaq ideyası üçün mühüm bir dönüş nöqtəsi idi.”
O qeyd edir ki, kürdlər bu addımı atmağa məcbur olub, əslində kürd dövləti yaratmaq ideyasından geri çəkiliblər.
“Kürdlər kağız ayıları kimi ortaya çıxdılar. Biz daha güclü bir ordu təsəvvür edərdik… Bu gün vəziyyət dəyişməlidir və bütün bunların işə yarayıb-yaramadığını görəcəyik.”
Sako Arean Türkiyənin roluna toxunaraq vurğulayır ki, Ankara üçün əsas məsələ sərhəd təhlükəsizliyi və kürd dövlətinin yaradılmasının qarşısının alınmasıdır. Lakin onun sözlərinə görə, Türkiyənin, xüsusən də Hələblə bağlı iqtisadi maraqları da var.
“Hələb Türkiyə iqtisadiyyatı üçün vacib bir mərkəzdir… Bu gün bu rəğbət keçmişdən fərqli olaraq təcavüzə rəğbət deyil. Əksinə, əməkdaşlıq ruhu var və Türkiyənin ərəblərlə danışması, həmçinin istehsalını Hələbə gətirməsi lazımdır”.
Areanın sözlərinə görə, ABŞ üçün ən vacib məsələ Suriya ilə İsrail arasında sülhün bərqərar olmasıdır. O qeyd edir ki, Vaşinqton yeni Suriya lideri Əhməd əl-Şaraanı etibarlı hesab edir. “Prezident Tramp Əhməd Şaaranın bizim üçün çox etibarlı bir insan olduğunu söylədi… Amerika üçün ən vacib şey Suriya ilə İsrail arasında ortaq dil tapmaqdır.”
İrandan danışan analitik, Tehranın mövqelərinin zəifləməsinə (“Müqavimət oxu”nun məğlubiyyətinə) baxmayaraq, ABŞ-ın İrandakı İslam rejiminin tamamilə devrilməsində maraqlı olmadığı fikrini ifadə edir, çünki alternativ xaos ola bilər.
“Mən hesab edirəm ki, ABŞ üçün bu hökumət, İran İslam Respublikası əvəzolunmazdır. Və İranda vəziyyətin necə qızışdığını hər dəfə gördükdə, ABŞ bu hökumətin qalmasını təmin etmək üçün hər şeyi edəcək.”
Arean, ABŞ-İran münasibətlərinin mürəkkəbliyini təsvir etmək üçün İranın ruhani lideri Ayətullah Xomeyninin məşhur bir sitatını sitat gətirir: “ABŞ-la düşmənçilik təhlükəlidir, amma dostluq ölümcüldür”.
Sonda Saqo Arean qeyd edir ki, Suriya hələ də keçid, yarıvulkanik vəziyyətdədir və son sabitliyə nail olmaq üçün uzun müddət lazım olacaq.
