Yeni müstəqillik qazanmış Ermənistanın bütün tarixi boyu Avropa Birliyi ilə əlaqələr həmişə mühüm olub, ona görə də bu münasibətlərin yaxınlaşması indi daha institusional xarakter daşıyır.
Bu fikri jurnalistə müsahibəsində Ermənistanla Avropa Birliyi arasında inkişaf edən münasibətlərdən danışan ekspert Artaşes Xalatyan bildirib.
“Əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi baxımından çoxsahəli əməkdaşlıq üçün çərçivə yaradan hərtərəfli və genişləndirilmiş tərəfdaşlıq sazişinin ratifikasiyası çox vacib idi.
Bu müqavilənin mətni belədir ki, o, lazım gəldikdə əlaqələrin daha da koordinasiyasına və dərinləşməsinə imkan verir. O, mümkün daxili və xarici geosiyasi, geoiqtisadi dəyişiklikləri və bu müqavilə üzrə öhdəliklərin uyğunlaşdırılmasını nəzərə alır.
Bu müqavilənin şərtlərinə əsasən, qarşılıqlı maraqlar və beynəlxalq mühit və konyuktura tələb etdiyi müddətcə, ikitərəfli münasibətləri dərinləşdirməyə imkan verən kifayət qədər canlı sənədimiz var” – deyə Xalatyan bildirib.
Əməkdaşlığın təhlükəsizlik komponentindən danışan həmsöhbətimiz vurğulayıb ki, hərtərəfli və genişləndirilmiş tərəfdaşlıq sazişi siyasi baxımdan əlamətdar sənəddir, ona görə də o, qarşılıqlı fəaliyyətin ən müxtəlif formatlarını istisna etmir və hərbi-sənaye təchizatı ilə tamamlana bilər.
“Bununla bağlı müəyyən addımlar atılır, bunlardan ən mühümü və ən mükəmməli beynəlxalq müqavilələrlə təsbit olunmuş Avropa Birliyinin Mülki müşahidəçilər İnstitutunun Ermənistan sərhədləri daxilində tətbiqidir. Müşahidəçilərə diplomatik status verilib ki, bu da çox vacibdir.
Müşahidəçilərin olması Ermənistan-Azərbaycan sərhədində gərginliyi xeyli azaldıb. Paralel olaraq, Avropa Sülh Fondu ER-na hərbi müdafiə sahəsində dəstək verməyə razılaşıb.
Bu gün Macarıstanla fəal danışıqlar aparılır. Bizim Xarici işlər nazirimiz planlaşdırılan görüşdə macar həmkarı ilə razılığa gəlməyə çalışacaq ki, Macarıstan bu dəstəyi əngəlləməsin”- deyə Xalatyan bildirib.
O, xatırladıb ki, Avropa Sülh Fondu Ukrayna kimi təcavüzdən əziyyət çəkən ölkələrə müdafiə tədbirləri bu kontekstdə Ermənistana belə dəstəyin göstərilməsi ölkəmizin Avropa dəyərlərinə, o cümlədən pasifizm və ərazi bütövlüyü prinsiplərinə sadiq olması deməkdir beynəlxalq hüquq sisteminə hörmət edən dövlət kimi həyata keçirir.
“ER – AB münasibətlərinin yaxınlaşması üçüncü ölkəyə, yəni İran İslam Respublikasına qarşı yönəlməyib.
Əks nöqteyi-nəzəri iddia edənlər sadəcə olaraq manipulyasiya ilə məşğuldurlar, çünki Ermənistanın səlahiyyətli rəsmiləri dəfələrlə müxtəlif səviyyələrdə bildiriblər ki, regiondakı bütün həssaslıqları nəzərə alırlar, ona görə də İranla intensiv ünsiyyət rəsminin təmkinli münasibətindən xəbər verir.
Tehran Ermənistanın Avropa istiqamətli siyasətinə doğru, bütün risklərin idarə olunduğunu sübut edir. AB-İran, ABŞ-İran münasibətləri mekik formatında mümkün istiləşmə meyllərini qeyd edir.
Buna sübut, məsələn, Fransa-İran məsləhətləşmələri prosesidir ki, onun istiqamətlərindən biri də bu iki ölkənin Ermənistandakı səfirləri arasında məsləhətləşmələrdir” – deyə Xalatyan izah edib.
O, əlavə edib ki, ABŞ öz növbəsində nüvə sazişi çərçivəsində bəzi sanksiyaları ləğv etməyə hazırdır. Bu yaxınlarda AB-nin Xarici işlər üzrə ali komissarı Fələstin dövlətinin AB-nə üzv olan bir sıra dövlətlər tərəfindən tanınmasının mümkünlüyündən danışıb ki, bu da xüsusilə AB-nin İran üçün çox həssas məsələdə mövqeyini yaxınlaşdırması deməkdir.
Xalatyanın sözlərinə görə, indi İranla Qərb arasında münasibətlər Rusiya və Qərb münasibətlərində mövcud olan qütbləşmə dərəcəsinə malik deyil, ona görə də İran da AB tərəfindən Türkiyə və Rusiyanı cilovlayan çox mühüm amil kimi qəbul edilir.
ER-AB qarşılıqlı fəaliyyətinin iqtisadi komponentinə toxunan Xalatyan bildirib ki, həmin blokda kifayət qədər maraqlı layihələr var, lakin onların həyata keçirilməsi olduqca ləng gedir.
“Aİİ-nə qoşulma şəraitində belə dövlət səviyyəsində müəyyən həvəsləndirici addımlar atıla bilər ki, bu da Aİİ-nin üçüncü ölkələr tərəfindən qoyulan investisiyalar üçün kifayət qədər yüksək tarif standartlarına malik olmasına baxmayaraq, avropalı bizneslərin Ermənistana daxil olmasına imkan verəcək.
Burada müəyyən institusional çətinlik var, lakin problemlərin aradan qaldırılması üçün qarşılıqlı istək də var, enerji, hava nəqliyyatı, yüksək texnologiyalar, kənd təsərrüfatı sahələrində birgə layihələr var ki, onların ləng həyata keçirilməsi həll prosesinin qeyri-müəyyənliyi ilə bağlıdır.
Ermənistan və Azərbaycan üçün məqbul hadisələr baş verərsə, AB-nin iqtisadi sərmayələri artacaq” – deyərək həmsöhbətimiz qeyd edib.
Hətta Aİİ üzvlüyü ilə belə, dövlət səviyyəsində bəzi həvəsləndirici addımlar atıla bilər ki, bu da Aİİ-nin üçüncü ölkələrdən investisiyalar üçün kifayət qədər yüksək tarif standartlarına malik olmasına baxmayaraq, Avropa bizneslərinin Ermənistana daxil olmasına imkan verəcək.
Burada müəyyən institusional mürəkkəblik var, lakin problemləri aradan qaldırmaq üçün qarşılıqlı istək də var. Enerji, hava nəqliyyatı, yüksək texnologiyalar, kənd təsərrüfatı sahələrində birgə layihələr var ki, onların ləng həyata keçirilməsi Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin həlli prosesinin qeyri-müəyyənliyi ilə bağlıdır.
