“Hamamtimes” qəzetinin məlumatına görə, COP30 beynəlxalq tədbiri çərçivəsində “Oil Change International” şirkəti Azərbaycan və Qazaxıstanı İsrailə tədarük etdikləri neftin əhəmiyyətli bir hissəsinə görə “Qəzzada soyqırım”da iştirak etməkdə ittiham edən hesabat dərc edib.
Hesabatda 1 noyabr 2023-cü ildən 1 oktyabr 2025-ci ilə qədər İsrailə tanker daşınmaları araşdırılıb. Bu dövrdə 25 ölkədən İsrailə 323 tanker gəlib və ümumilikdə 21,2 milyon ton xam və emal olunmuş neft çatdırıb.
Məlumatlara görə, bu dövrdə İsrailin idxal etdiyi 17,9 milyon ton xam neftin 70%-i Azərbaycan və Qazaxıstandan gəlib.
Azərbaycan və Qazaxıstan nefti İsrailə Türkiyə (61 tanker) və Rusiya (55 tanker) vasitəsilə çatdırılıb.
Azərbaycan nefti Bakı-Tbilisi-Ceyhan boru kəməri ilə Türkiyəyə, oradan isə tankerlər vasitəsilə İsrailə daşınırdı. Sənədlərdə mənşə ölkəsi kimi Türkiyə göstərilsə də, tədarük edilən neft tamamilə Azərbaycan nefti idi.
Qazaxıstan nefti Xəzər Boru Kəməri Konsorsiumu (CPC) boru kəməri vasitəsilə Rusiyaya daşınır və Qara dəniz limanlarından İsrailə göndərilirdi. Daşınmalar Rusiya kimi qeydiyyata alınsa da, 56 yükdən 55-i əslində Qazaxıstan xam nefti idi.
Rusiya, Yunanıstan və ABŞ təmizlənmiş neftin aparıcı təchizatçılarıdır. ABŞ hərbi təyyarələr üçün JP-8 reaktiv yanacağının yeganə təchizatçısı idi. Texasdan doqquz tanker İsrailə 360.000 ton JP-8 çatdırdı.
“Bu dövrdə İsrailə yanacaq tədarük edən ölkələr bunu İsrailin törətdiyi vəhşiliklərdən tam xəbərdar olaraq etdilər”,- hesabatda qeyd olunur.
