Azərbaycan Dövlət İctimai Televiziyası (ADT) “İranda baş verən etirazlar Cənubi Azərbaycana nə vəd edir?” adlı reportaj yayımlayıb.
Reportajda İranda baş verən ictimai etiraz prosesləri aşkar şəkildə siyasi və ərazi kontekstində təqdim olunub.
Reportajda aparıcı Nigar Sabirqızı, XX əsrin ortalarında yaşamış İran azərbaycanlısı şair Məhəmmədhüseyn Şəhriyarın sətrlərini sitat gətirərək, bunu azərbaycanlıların “qurbanlığına” və İrana göstərdikləri “cavabsız qalan xidmətlərinə” dəlil kimi təqdim edir.
“Bütün dünya bilir ki, məhz sənin gücünlə, sənin dövlətinlə yaşıyıb, azad olmuşdur vətənpərvər İran, Azərbaycan. Sənin igidlərin İran üçün şəhid olmuş, əvəzində isə İrandan yalnız dərd-qəm almısan, ey Azərbaycan”.
Verilişdə bu ədəbi sitat siyasi mesajın əsası kimi istifadə olunur – iddia edilir ki, İranda azərbaycanlılara qarşı təzyiqlər bu gün də davam edir.
Daha sonra aparıcı bildirir ki, İrandan danışarkən “ilk növbədə Cənubi Azərbaycan yadımıza düşür”, bununla da İranın azərbaycanlıların yaşadığı rayonlarını ayrıca siyasi qurum kimi təqdim edir.
Qeyd olunur ki, İran əhalisinin ”əhəmiyyətli bir hissəsi” azərbaycanlılardır və reportaja görə, onlar tarixin müxtəlif mərhələlərində dəyişikliklərin hərəkətverici qüvvəsi olublar.
Fars Konstitusiya İnqilabı, Səttarxan hərəkatı və Pişəvarinin fəaliyyəti, “Cənubi azərbaycanlıların” fəal iştirak etdiyi proseslər kimi təqdim olunur və iddia edilir ki, bu proseslər hər dəfə “qəddarlıqla yatırılıb”.
Beləliklə, İranı dəyişdirmək ideyasının həmişə məhz ölkənin azərbaycanlıların yaşadığı regionlarında yaranması haqqında təsəvvür yaratmağa cəhd göstərilir.
Reportajın yekun hissəsində Azərbaycan Dövlət Televiziyası iddia edir ki, bu gün də İranda davam edən etirazlarda azərbaycanlılar fəal rol oynamağı davam etdirir, ictimai narazılığı etnik və siyasi gündəmlə əlaqələndirir.
Ümumilikdə, azərbaycan dövlət televiziyası İrandakı daxili prosesləri sosial-iqtisadi və ya ümummilli problemlər kimi deyil, “Cənubi Azərbaycan” ideyasını irəli sürmək, tarixi yenidən şərh etmək və qonşu dövlətin daxili işlərinə ərazi iddialarını legitimləşdirmək üçün platforma kimi təqdim edir.
Eyni zamanda, ekspert mühitində və İran mənbələrində dəfələrlə bildirilib ki, Azərbaycan rəsmiləri uzun illərdir gizli şəkildə İrandakı separatçı əhvali-ruhiyyəni dəstəkləyir və maliyyələşdirir, bunu uzunmüddətli strategiyanın bir hissəsi kimi qiymətləndirir və bu strategiyanın yekun məqsədi, sözdə “Cənubi Azərbaycan” layihəsinin həyata keçirilməsi və onun Azərbaycanla “birləşdirilməsidir”.
