Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan ABŞ-a işgüzar səfəri çərçivəsində ən azı iki yeni mesaj verib. Bu mesajlardan biri “Save Armenia” təşəbbüsünün təşkil etdiyi tədbirdə, digəri isə erməni icması ilə görüş zamanı səsləndirilib.
Baş nazir dəyişən dünyada Ermənistanın ideologiyasından danışaraq hökumətin hazırkı addımlarının səbəblərini izah edib.
Vaşinqtona səfərinin ilk günündə Nikol Paşinyan Ermənistan rəhbərliyinin ABŞ-ın yeni administrasiyasından gözləntilərini ifadə edib.
“Save Armenia” təşəbbüsünün təşkil etdiyi tədbirdə – hansı ki, təşəbbüsün həmtəsisçisi Robert Nikolson, bir sıra diplomatlar, ictimai və siyasi xadimlər iştirak edirdi – Ermənistanın baş naziri bildirib:
“Əgər soruşsanız ki, ABŞ baxımından Ermənistana dəstək verməyin ən effektiv yolu hansıdır, mən deyərdim ki, Cənubi Qafqazda sülhə nail olmaq məsələsini ABŞ siyasi elitasının prioritetləri sırasına daxil etmək çox vacib olardı.
Çünki, əlbəttə, biz azadlıqları, o cümlədən dini azadlığı təşviq edirik, lakin bilirsiniz, mən hesab edirəm ki, insanların azadlıqlarını qorumağın ən yaxşı vasitəsi dayanıqlı sülhdür”.
Paşinyan təsdiqləyib ki, Ermənistan hökuməti sülh gündəliyinə diqqət yetirir və əmindir ki, regionda yalnız dayanıqlı sülh demokratiyanın, insan hüquqlarının müdafiəsinin və Ermənistanın inkişafı üçün əlverişli mühitin təminatçısı ola bilər.
Azərbaycanla aparılan danışıqlara gəlincə, Ermənistan bu mərhələdə optimistdir. Bunu Ermənistanın xarici işlər nazirinin müavini Paruyr Hovhannisyan da təsdiqləyib.
Jurnalistə verdiyi müsahibədə o, baş nazirin və Xarici işlər nazirinin əvvəllər verdiyi bəyanatlara istinad edərək bildirib:
“Yalnız onu deyə bilərəm ki, biz həm sülh sazişini yekunlaşdırmağa – hansı ki, biz həqiqətən çox yaxınıq – həm delimitasiya prosesini irəli aparmağa – hansı ki, burada müsbət dinamika var – həm də kommunikasiyaların açılması məsələsində konstruktiv yanaşmalıyıq.
Bizim məqsədimiz həqiqətən dayanıqlı sülhə nail olmaqdır. Biz qonşu ölkədən bəzən səslənən kəskin ritorikaya cavab verməməyə çalışırıq. Bunun da bir səbəbi var: bu prosesi qorumaq və nəhayət, uzun illər münaqişələrdən əziyyət çəkmiş bu regionda sülhə nail olmaqdır”.
Bununla bağlı qeyd edək ki, bəzi erməni ekspertlər İlham Əliyevin hərbi ritorikasını əsasən daxili auditoriyaya yönəlmiş hesab edir və bunu ictimai diqqəti daxili problemlərdən yayındırmaq cəhdi kimi qiymətləndirirlər.
Regionda sülhün təmin olunması məqsədilə Avropa İttifaqının dəstəyi fonunda, yanvarın 15-də – ABŞ-ın yeni seçilmiş Prezidenti Donald Trampın andiçmə mərasiminə düz bir həftə qalmış – Ermənistan və ABŞ strateji tərəfdaşlıq komissiyasının nizamnaməsini imzalayıblar.
Bu sənəd Yerevan-Vaşinqton əməkdaşlığının bir neçə sahəsini nəzərdə tutur və burada suverenliyin və ərazi bütövlüyünün qorunması xüsusilə vurğulanır.
Baş nazirin ABŞ-a səfəri bu sənədin imzalanması kontekstində də mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Ermənistanın Xarici işlər nazirinin müavini Paruyr Hovhannisyanın fikrincə, sənədin siyasi və praktiki əhəmiyyəti böyükdür və onun hansı administrasiya dövründə imzalanmasının heç bir əhəmiyyəti yoxdur:
“Siz soruşa bilərsiniz: “Bəs niyə gedən administrasiya ilə?”
Bilirsiniz, bu strateji dialoq formatı Donald Trampın ilk administrasiyası dövründə yaradılmışdı və bu proseslər Vaşinqtonda hakimiyyətdə hansı siyasi komandanın olmasından asılı deyil.
Bunlar institusional mexanizmlərdir və siyasi amillərdən birbaşa asılı deyillər. Əksinə, münasibətlərin bu səviyyəyə qaldırılması bizə yeni administrasiya ilə əməkdaşlığı daha əlverişli və daha irəliləmiş mövqelərdən başlamağa imkan verəcək”.
Dəfələrlə aydınlaşdırılıb ki, Vaşinqtonda gedən və yeni administrasiyalar arasında keçid komandası yaradılmışdı və bu komanda xarici siyasət və digər vacib məsələləri əlaqələndirirdi.
Məhz buna görə də imzalanmış sənədlərin ABŞ-ın yeni administrasiyası ilə də razılaşdırıldığı vurğulanır.
Vaşinqtondan verilən mesajlara qayıdaraq qeyd etmək lazımdır ki, baş nazir Paşinyan ikinci mesajını yerli erməni icmasının nümayəndələri ilə görüş zamanı səsləndirib.
“Elə bir vəziyyət yaratmalıyıq ki, regionumuzda, qonşularımızın mühitində xarici yardımsız yaşaya bilək. Bizim məqsədimiz bu olmalıdır – regionumuzda xarici yardımsız və xarici müdaxiləsiz yaşamaq imkanı əldə etmək.
Bunun üçün bizim yanaşmamız belədir ki, biz özümüzü problemlərimizin həlli üçün birinci faktor kimi qəbul etməliyik. Bizim reaksiyamız belə olmamalıdır:
Harada bir güc var ki, biz ona müraciət edək və o, bu problemi həll etsin?”
Paşinyan qeyd edib ki, bu fikirlər müxtəlif ittifaqlara və geosiyasi mərkəzlərlə əməkdaşlığa aid deyil. Bu əməkdaşlıq davam etməlidir, lakin elə bir məntiqlə ki, keçmişdə yaşananları təkrarlamasın.
Vaşinqtonda erməni icması ilə görüş zamanı Paşinyan etiraf edib ki, ideoloji dəyişiklik ehtiyacını dərhal dərk etməyib:
“Bu ideologiya yeganə ideologiyadır ki, Ermənistan Respublikasına mövcudluq şansı verir. Son vaxtlar böyük səs-küy doğuran bəyanatım – Erməni Soyqırımı ilə bağlı bəyanatım – məhz bununla bağlıdır.
Biz nəhayət anlamalıyıq ki, doğrudanmı elə qüvvələr var ki, onların əsas vasitəsi bizi idarə etmək üçün bizim mühitimizdə müstəqil yaşamağımızı qeyri-mümkün etməkdir, bizi daha idarəolunan hala gətirməkdir?
Mən bunu Baş nazir olduğum müddətdə müxtəlif praktiki məsələləri həll edərkən, müxtəlif situasiyalarda və söhbətlərdə eşitdiyim fikirlərdən anlayıram.
Mən eyni söhbətləri fərqli liderlərlə etmişəm. Onların söylədiyi budur: ‘Bu dünyada hər kəsin bir rolu var, sizin rolunuz şəhid olmaqdır.
Biz anlayırıq ki, biz qurban olmuşuq, anlayırıq ki, çox hallarda siz bizə qurban olmaqda kömək etmisiniz, amma biz artıq şəhid olmaq istəmirik”.
Baş nazirin ifadə etdiyi istək budur ki, Ermənistan Respublikasında adi insan adi həyat yaşaya bilsin. Paşinyan amerikalı ermənilərə əminliklə bildirib ki, hazırda Ermənistanda baş verən məhz bu ideoloji dəyişiklikdir.
O, vurğulayıb ki, bu məqsədə nail olmaq onun rəhbərlik etdiyi hökumətin əsas tarixi missiyası və hədəfidir.
