Niyə Ərdoğan, Putin, Tramp bir-birini kompliment edir?

Ekspertlər deyirlər ki, dövlət başçılarının bir-birinə verdikləri bəyanatların konkret məqsədləri var. ABŞ-ın yeni seçilmiş prezidenti Donald Tramp Ərdoğanı “ağıllı adam” adlandırıb, lakin bu bəyanatın əsasında ABŞ-Türkiyə fikir ayrılıqları dayanır, ekspertlər deyir. Bununla belə, onlar həm də əmindirlər ki, Ankara ilə fikir ayrılığı ABŞ-ın Tehrana tərəfdar olması üçün əsas deyil.

Politoloq Hrant Mikaelyan deyir ki, bir ölkənin prezidenti münasibətləri gərginləşməyə başlayanda digər ölkənin prezidentini tərifləyir. ABŞ-ın yeni seçilmiş prezidenti Trampın “Ərdoğan ağıllı adamdır” ifadəsinin kontekstinə aydınlıq gətirərək xatırladır ki, Suriyaya müdaxilə edib Rusiyanı oyundan kənarda qoyduqdan sonra Türkiyə prezidenti də Putinə komplimentlər deyib.

“Dövlət başçıları, bir qayda olaraq, ciddi problemlər olanda başqa dövlətlərin rəhbərlərinə diqqət yetirməyə başlayır və dövlətlərarası münasibətlərdəki problemləri şəxsi təriflərlə ört-basdır etməyə və ya belə desək, yüngülləşdirməyə çalışırlar. Bu yaxınlarda, təxminən bir həftə əvvəl Ərdoğan Suriyanı müxtəlif yaraqlılar vasitəsilə işğal etməklə Putinə çox ciddi siyasi zərbə vurdu. Daha sonra Ərdoğan çıxıb elan etdi ki, dünyada yalnız iki təcrübəli siyasətçi qalıb: özü və Putin. Bu, Putinin məğlubiyyətə çox üzülməməsi üçün yüngülləşdirici bir tədbir idi”.

Dünən ABŞ-ın yeni seçilmiş prezidenti Tramp Ərdoğanla bağlı diqqətçəkən açıqlamalar verib.

”Qarşı tərəfdə kimin dayandığını heç kim bilmir. Mən bilirəm. Kim olduğunu bilirsiniz? Türkiyədir. Bunun arxasında Türkiyə dayanır. O çox ağıllı oğlandır, min ildir bunun üçün çalışırlar və istədiklərinə nail olurlar. İçəri girənlər isə Türkiyə tərəfindən idarə olunur. Və bu normaldır”.

Politoloq Hrant Mikaelyan vurğulayır ki, ABŞ və Türkiyə arasında fikir ayrılıqları var və onlar dərinləşir.

“Türkiyə İsrail və Amerikaya qarşı siyasətini artırmağa başlayıb. Müəyyən dərəcədə oyun olsa da, islamçı yolla gedən Türkiyə Amerika siyasətinə zidd olduğu üçün müəyyən nöqtədən problemə çevrilir. Ona görə də Türkiyə ilə yolların ayrılmağa başladığı problemi ilə qarşılaşırıq”.

Lakin Türkiyə ilə ABŞ arasında problemlərin olması o demək deyil ki, İran regionda Vaşinqton üçün daha dəyərli olur. O, bunu ilk növbədə gərgin İran-İsrail münasibətləri ilə əlaqələndirir.

İranşünas Armen Vardanyan nəzəri cəhətdən hətta qısa müddətdə İrana zərbə endirmək ssenarisini mümkün sayır.

“The Wall Street Journal” öz mənbələrinə istinadən yazır ki, Donald Trampın komandası İranın qarşısını almaq üçün İsrailin Tehranın nüvə obyektlərinə aviazərbələr endirməsini nəzərdə tutan plan təklif edib.

Politoloq Hrant Mikaelyan qeyd edir ki, “İranın anti-İsrail siyasəti dəyişmədikcə, ABŞ İrana təzyiqlərini davam etdirəcək”.

O hesab edir ki, İranın yanaşmalarında bəzi yumşalmalar var, bu da İran-İsrail gərginliyi dalğasını azalda bilər.